ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΟ ΜΕΛΙ ''ΛΗΘΑΙΟΝ'' . ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΟΥΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΘΕΜΑΤΑ....ΣΤΕΙΛΤΕ ΤΑ ΒΙΝΤΕΟ - ΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΑΣ - ΤΙΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΣΑΣ ΣΤΟ --//-- meli.li8aion@hotmail.com τηλ.6936804606

Τρίτη, 22 Ιουλίου 2014

Ο ΝΟΜΟΣ 4264 ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΣΤΙς ΛΑΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ.

Εχω ξαναγραψει για τις αλλαγες που εγιναν,
αλλα καλο θα ειναι να δειτε ακριβως τις λεει αυτος ο νομος.

Δεν θα μπορειτε να πουλατε πλεον ευκολα τα προιοντα σας,



διαβαστε περισσοτερα εδω

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 118
 15 Μαΐου 2014
ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4264
Άσκηση εμπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστή−
ματος και άλλες διατάξεις.
 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Σκοπός
Με τον παρόντα νόμο ρυθμίζεται το πλαίσιο άσκησης 
εμπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήματος και 
η οργάνωση και λειτουργία των λαϊκών αγορών, εκ−
συγχρονίζονται οι κανόνες και οι προϋποθέσεις για τη 
χορήγηση αδειών άσκησης υπαίθριου εμπορίου. 
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου ισχύουν οι 
ακόλουθοι ορισμοί:
1. «Υπαίθριο εμπόριο»: η άσκηση εμπορικής δραστηρι−
ότητας σε ακάλυπτο χώρο, δημόσιο, ιδιωτικό, δημοτικό 
ή εκκλησιαστικό, ο οποίος δεν αποτελεί επαγγελματική 
στέγη.
2. «Ακάλυπτοι χώροι άσκησης εμπορικών δραστηριο−
τήτων εκτός καταστήματος»: δημόσιοι, δημοτικοί χώροι 
προσδιορισμένοι με βάση τις διατάξεις του παρόντος, 
καθώς και σημεία καθορισμένα για μεμονωμένους πω−
λητές όπου επιτρέπεται η άσκηση εμπορικής δραστη−
ριότητας.
3. «Εγκατάσταση υπαίθριου εμπορίου»: κάθε κατα−
σκευή για την οποία δεν απαιτείται η έκδοση οικοδο−
μικής άδειας.
4. «Λαϊκή Αγορά»: χώρος άσκησης υπαίθριας οργα−
νωμένης αγοράς, σε συγκεκριμένο και καθορισμένο 
δημόσιο ή δημοτικό χώρο όπου οι αδειούχοι πωλητές 
διαθέτουν τα προϊόντα που προσδιορίζονται στις δια−
τάξεις του παρόντος.
5. «Λαϊκή Αγορά παραγωγών προϊόντων βιολογικής 
γεωργίας (Λαϊκή Αγορά Βιολογικών Προϊόντων)»: χώρος 
άσκησης υπαίθριας οργανωμένης αγοράς, σε συγκεκρι−
μένο και καθορισμένο δημόσιο ή δημοτικό χώρο, όπου οι 
αδειούχοι παραγωγοί διαθέτουν αποκλειστικά βιολογικά 
προϊόντα, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.
6. «Υπαίθριο πλανόδιο εμπόριο»: το υπαίθριο εμπόριο 
που ασκείται με τη χρήση αυτοκινούμενου ή ρυμουλκού−
μενου οχήματος από πρόσωπα που έχουν κάνει έναρξη 
επιτηδεύματος του γυρολόγου ή άλλης εμπορικής δρα−
στηριότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.
7. «Υπαίθριο στάσιμο εμπόριο»: το υπαίθριο εμπόριο 
που δεν αποτελεί πλανόδιο εμπόριο, καθώς και αυτό 
που ασκείται σε υπαίθρια οργανωμένη αγορά.
8. «Υπαίθρια οργανωμένη αγορά»: συγκεκριμένος και 
καθορισμένος χώρος όπου διενεργούνται εμποροπανη−
γύρεις, ζωοπανηγύρεις, χριστουγεννιάτικες και πασχα−
λινές αγορές, παραδοσιακές πανηγύρεις που διοργα−
νώνονται με την ευκαιρία επετειακών ή θρησκευτικών 
εορτών, κυριακάτικες ειδικές αγορές παλαιοπωλών και 
συναφών επιτηδευμάτων.
9. «Προϊόντα οικοτεχνίας»: τα προϊόντα, αποκλειστικά 
ιδίας παραγωγής, που διατίθενται στους χώρους υπαί−
θριου εμπορίου, κατόπιν μικρής κλίμακας επεξεργασίας 
ή μεταποίησης που πραγματοποιείται από τον παρα−
γωγό και την οικογένειά του στο χώρο της αγροτικής 
κατοικίας ή της αγροτικής εκμετάλλευσής του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ
Άρθρο 3
Λειτουργία των λαϊκών αγορών
1. Οι λαϊκές αγορές λειτουργούν από Δευτέρα έως 
Σάββατο, εκτός των επίσημων εθνικών ή τοπικών αργι−
ών, σε ανεξάρτητους υπαίθριους, ελεύθερους, δημόσι−
ους ή δημοτικούς χώρους. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, 
λειτουργούν σε δρόμους ή πλατείες εντός αστικού 
ιστού. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξασφαλίζεται η 
προσβασιμότητα σε όσο το δυνατόν περισσότερους 
καταναλωτές.
2. Το ωράριο λειτουργίας των λαϊκών αγορών καθο−
ρίζεται για μεν τις λαϊκές αγορές Αττικής και Θεσσα−
λονίκης με απόφαση του αρμόδιου κατά περίπτωση 
Περιφερειακού Συμβούλου, για δε τις υπόλοιπες λαϊκές 
αγορές της χώρας με αποφάσεις των οικείων Δημοτι−
κών Συμβουλίων.
3. Με αποφάσεις κανονιστικού περιεχομένου των Πε−
ριφερειακών Συμβουλίων των Περιφερειών Αττικής και 
39173918 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα, για τις λαϊκές αγο−
ρές της Περιφέρειας Αττικής και της Mητροπολιτικής 
Eνότητας Θεσσαλονίκης και των Δημοτικών Συμβουλίων 
για τις λαϊκές αγορές των λοιπών περιφερειακών ενο−
τήτων της χώρας, που εκδίδονται εντός τριών (3) μηνών 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος, λαμβανομένων 
υπόψη των ιδιαιτεροτήτων της περιοχής τους για την 
εύρυθμη λειτουργία των λαϊκών αγορών ρυθμίζονται 
θέματα ιδίως όπως:
α) οριοθέτηση και διαγράμμιση των χώρων λειτουρ−
γίας των λαϊκών αγορών και των θέσεων των επαγγελ−
ματιών πωλητών που δεν διαθέτουν τρόφιμα γης και 
θάλασσας σε οποιαδήποτε μορφή και άνθη, καθώς και 
των θέσεων των πωλητών που διαθέτουν τρόφιμα γης 
και θάλασσας σε οποιαδήποτε μορφή και άνθη,
β) οριοθέτηση του χώρου που καταλαμβάνουν οι πω−
λητές, αρίθμηση θέσεων, καθορισμός ενιαίων μέτρων 
του μήκους των πάγκων κατά κατηγορία προϊόντων 
των πωλητών, στάθμευσης αυτοκινήτων αδειούχων πω−
λητών, μέριμνα για την τοποθέτηση, εντός του χώρου 
λειτουργίας της λαϊκής αγοράς, των ειδικά διασκευα−
σμένων οχημάτων (αυτοκινούμενα ή ρυμουλκούμενα) 
και των οχημάτων ειδών κυλικείων,
γ) ώρες προσέλευσης και αποχώρησης των πωλη−
τών, μεταφοράς εξοπλισμού και εμπορευμάτων, πριν 
και μετά από το καθορισμένο ωράριο λειτουργίας των 
λαϊκών αγορών,
δ) καθαριότητα του χρησιμοποιούμενου χώρου από 
τους αδειούχους πωλητές, άμεση συλλογή των απορ−
ριμμάτων και των χαρτοκιβωτίων, τρόπος έκθεσης και 
πώληση των προϊόντων και ειδικότερα των νωπών ψα−
ριών − συλλογής και απομάκρυνσης των νερών από το 
λιώσιμο του πάγου που χρησιμοποιείται για τη συντήρη−
ση των ψαριών, απολύμανσης του χώρου, απαγόρευσης 
καθαρισμού ψαριών,
ε) τις διαστάσεις, τον τύπο και το περιεχόμενο των 
πινακίδων που υποχρεούνται οι πωλητές να τοποθετούν 
σε εμφανές μέρος του σημείου πώλησης, ιδίως το ονο−
ματεπώνυμο ή την επωνυμία, την ιδιότητα του πωλητή 
(παραγωγός ή επαγγελματίας ή παραγωγός βιολογικών 
προϊόντων), τον αριθμό μητρώου, την περιοχή παραγω−
γής των προϊόντων και κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο,
στ) ο τύπος, το χρώμα και το υλικό του εκθετηρίου 
των πωλούμενων προϊόντων και του στεγάστρου του, 
έτσι ώστε να υπάρχει ομοιομορφία και ενιαία αισθητική, 
καθώς και ο τρόπος εμφάνισης και συμπεριφοράς των 
πωλητών.
Άρθρο 4
Ίδρυση, μεταφορά, επέκταση, 
κατάργηση λαϊκών αγορών
1. Για την ίδρυση, μεταφορά, επέκταση και κατάργη−
ση των λαϊκών αγορών της Περιφέρειας Αττικής και 
της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης αρμόδιοι 
φορείς είναι η Περιφέρεια Αττικής και η Περιφέρεια 
Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα. Μετά από ειδικά 
εμπεριστατωμένη και αιτιολογημένη απόφαση του οι−
κείου Περιφερειακού Συμβουλίου μετά από γνώμη του 
οικείου Δήμου και της οικείας Αστυνομικής Αρχής, η 
οποία αποφαίνεται μόνον σχετικά με την κυκλοφορια−
κή επίπτωση από τη λειτουργία συγκεκριμένης λαϊκής 
αγοράς, χωροθετείται και καθορίζεται ο ακριβής τόπος 
λειτουργίας των λαϊκών αγορών και η τυχόν ίδρυση, 
μεταφορά και επέκτασή τους. Εφόσον ο Δήμος και η 
Αστυνομική Αρχή δεν απαντήσουν εντός τριάντα (30) 
ημερών από τη σχετική πρόσκληση του αρμόδιου Περι−
φερειάρχη, η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου 
εκδίδεται χωρίς τη γνώμη τους.
2. Για τις λαϊκές αγορές της υπόλοιπης χώρας, η 
ίδρυση, ο ακριβής τόπος λειτουργίας τους, η τυχόν 
αλλαγή και επέκτασή τους καθορίζονται με ειδικά αι−
τιολογημένη απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβου−
λίου μετά από γνώμη της οικείας Αστυνομικής Αρχής, 
η οποία αποφαίνεται μόνον σχετικά με την κυκλοφορι−
ακή επίπτωση από τη λειτουργία συγκεκριμένης λαϊκής 
αγοράς, εντός τριάντα (30) ημερών από την υποβολή 
της σχετικής πρόσκλησης του οικείου Δήμου. Οι Δήμοι, 
προκειμένου για ίδρυση νέας λαϊκής αγοράς εντός των 
ορίων της χωρικής τους αρμοδιότητας, γνωστοποιούν 
το συνολικό αριθμό των θέσεων της νέας λαϊκής και 
τον ακριβή τόπο λειτουργίας της λαϊκής αγοράς στο 
Περιφερειακό Συμβούλιο της Περιφέρειας, το οποίο πα−
ρέχει την έγκρισή του.
3. Η κατάργηση λαϊκής αγοράς γίνεται, για τις λαϊκές 
αγορές Αττικής και Θεσσαλονίκης με απόφαση του οι−
κείου Περιφερειακού Συμβουλίου της οικείας Περιφέρει−
ας και για τις υπόλοιπες λαϊκές αγορές με απόφαση του 
Δημοτικού Συμβουλίου του οικείου Δήμου αντίστοιχα.
Άρθρο 5
Χορήγηση θέσεων στις λαϊκές αγορές
1. Με απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου, η 
οποία εγκρίνεται από τον οικείο Περιφερειάρχη, καθο−
ρίζεται ο ανώτατος αριθμός θέσεων πωλητών για όλες 
τις λαϊκές αγορές που λειτουργούν στη χωρική του 
αρμοδιότητα, ο οποίος συναρτάται με τον πληθυσμό 
του δήμου βάσει τελευταίας απογραφής. Ο υφιστάμενος 
αριμθοός αδειών δεν δύναται να μειωθεί.
2. Οι Δήμαρχοι υποχρεούνται να παρέχουν κατά προ−
τεραιότητα στους παραγωγούς όλης της χώρας θέσεις 
στις λαϊκές αγορές ευθύνης τους. Στις λαϊκές αγορές 
όλης της χώρας, οι παραγωγοί τοποθετούνται χωριστά 
από τους επαγγελματίες και κατά την κατανομή των 
θέσεων μεταξύ τους προκρίνονται οι παραγωγοί. Οι 
επαγγελματίες πωλητές, που δεν διαθέτουν τρόφιμα 
γης και θάλασσας σε οποιαδήποτε μορφή ή άνθη, τοπο−
θετούνται στην αρχή ή στο τέλος των λαϊκών αγορών, 
με τρόπο που τους καθιστά απολύτως διακριτούς από 
τους υπόλοιπους. Οι πωλητές αλιευτικών προϊόντων 
τοποθετούνται χωριστά από τους υπόλοιπους παρα−
γωγούς ή επαγγελματίες πωλητές και σε σημεία όπου 
υπάρχει αποχέτευση.»
3. Το σύστημα διακριτότητας μεταξύ παραγωγών και 
επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών, καθώς και ο 
τρόπος κατανομής των θέσεων, θα προσδιορισθούν με 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικό−
τητας η οποία θα εκδοθεί εντός τριών μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, μετά από διαβούλευση 
με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και ενημέρωση 
στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της 
Βουλής. Με την ίδια απόφαση ορίζονται τα κριτήρια για 
την κατανομή των θέσεων, όπως ιδίως η παλαιότητα 
κατοχής της άδειας, καθώς και κοινωνικά κριτήρια, και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα που προκύπτει για την κατα−
νομή των θέσεων.

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3919
Για τις νέες άδειες που θα διατίθενται σε κενούμε−
νες θέσεις θα διενεργείται κλήρωση. Η ίδια διαδικασία 
θα ακολουθείται και σε περίπτωση προσθήκης νέων 
θέσεων − αδειών.
4. Οι υπάλληλοι στους οποίους ανατίθεται από τους 
αρμόδιους φορείς, η είσπραξη του ημερήσιου τέλους 
του άρθρου 7 υποχρεούνται να ενημερώνουν τους οι−
κείους φορείς για τις κενές θέσεις που προκύπτουν 
για οποιονδήποτε λόγο, εντός δέκα (10) ημερών από 
τότε που έλαβαν γνώση για την κένωση της θέσης. Σε 
περίπτωση παράλειψης αυτής της υποχρέωσης υπέχουν 
πειθαρχική ευθύνη.
 Άρθρο 6
Αλλαγή λαϊκής αγοράς
1. Αλλαγή λαϊκής αγοράς επιτρέπεται μόνο μετά την 
πάροδο έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος ή ανανέω−
σης της άδειας και μία μόνο φορά κάθε χρόνο. Η αλλαγή 
αυτή γίνεται, για τις μεν λαϊκές αγορές Αττικής και Θεσ−
σαλονίκης με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου 
της Περιφέρειας Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας, 
αντίστοιχα, και για τις υπόλοιπες λαϊκές αγορές με 
απόφαση του αρμόδιου Δημοτικού Συμβουλίου, κατόπιν 
αίτησης του ενδιαφερόμενου. Μεταξύ των αιτούντων για 
αλλαγή λαϊκής αγοράς, προκρίνονται τα αιτήματα των 
αδειούχων με παλαιότερη ημερομηνία έκδοσης άδειας.
2. Αμοιβαία αλλαγή λαϊκής αγοράς μεταξύ παραγωγών 
πωλητών ή μεταξύ επαγγελματιών πωλητών επιτρέπε−
ται πάντοτε με δήλωση των πωλητών στο φορέα που 
χορήγησε την άδεια. Σε περίπτωση αμοιβαίας αλλαγής 
θέσεων, οι κάτοχοι των αδειών οφείλουν να συνεχίσουν 
τη δραστηριότητά τους για τα επόμενα τρία χρόνια. Σε 
αντίθετη περίπτωση η αμοιβαία αλλαγή θέσεων ανα−
καλείται.
Άρθρο 7
Ημερήσιο Τέλος
1. Οι προσερχόμενοι στις λαϊκές αγορές της χώρας κά−
τοχοι επαγγελματικών ή παραγωγικών αδειών υποχρε−
ούνται να καταβάλουν ημερήσιο ανταποδοτικό τέλος 
στους φορείς λειτουργίας αυτών, το οποίο προορίζεται 
για την κάλυψη των πάσης φύσεως λειτουργικών ανα−
γκών, τη διασφάλιση συνθηκών δημόσιας υγείας, τη 
φύλαξη των χώρων λειτουργίας των λαϊκών αγορών, τον 
εκσυγχρονισμό, τη βελτίωση και την προβολή αυτών. Το 
ύψος του ημερήσιου τέλους, η διαδικασία και ο τρόπος 
καταβολής και είσπραξής του, καθώς και κάθε σχετικό 
θέμα, ρυθμίζονται με αποφάσεις των Περιφερειακών 
Συμβουλίων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέ−
ρειας Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα, για τις λαϊκές 
αγορές που λειτουργούν στην Περιφέρεια Αττικής και 
στη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέ−
ρειας Κεντρικής Μακεδονίας, οι οποίες εγκρίνονται από 
τον αντίστοιχο Περιφερειάρχη. Για τις λοιπές λαϊκές 
αγορές της χώρας τα ανωτέρω ζητήματα ρυθμίζονται 
με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του οικείου 
Δήμου. Ως προς τον καθορισμό του ύψους του τέλους, 
η ανωτέρω απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου ή 
του Δημοτικού Συμβουλίου αιτιολογείται ειδικά, λαμ−
βάνοντας υπόψη τον ανταποδοτικό χαρακτήρα αυτού.
Οι υπόχρεοι καταβολής του ημερήσιου τέλους στους 
φορείς λειτουργίας των λαϊκών αγορών απαλλάσσονται 
από το τέλος υπέρ δήμων του άρθρου 21 του β.δ. 24−
9/20.10.1958 (Α΄ 171) για την καθαριότητα και αποκομιδή 
των απορριμμάτων των χώρων που χρησιμοποιούνται 
από τις λαϊκές αγορές και από το τέλος για τη χρήση 
των χώρων λειτουργίας των λαϊκών αγορών της παρ. 9 
του άρθρου 13 του β.δ. 24−9/20.10.1958 (Α΄ 171).
Η μη καταβολή του ημερήσιου τέλους από υπόχρεο 
για χρονικό διάστημα πέραν των δύο (2) μηνών, συνε−
πάγεται την αυτοδίκαιη αναστολή ισχύος της άδειας η 
οποία διαπιστώνεται με απόφαση των Περιφερειακών 
Συμβουλίων των Περιφερειών Αττικής και Κεντρικής 
Μακεδονίας αντίστοιχα, για τις λαϊκές αγορές που λει−
τουργούν στην Περιφέρεια Αττικής και στη Μητροπολι−
τική Ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής 
Μακεδονίας, για δε τις λοιπές λαϊκές αγορές της χώρας 
με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του οικείου 
Δήμου. Σε περίπτωση μεταγενέστερης εξόφλησης των 
οφειλών η αναστολή αίρεται αμέσως αυτοδίκαια.
2. Το ημερήσιο τέλος της προηγούμενης παραγράφου 
καταβάλλεται ως εξής:
α) Οι επαγγελματίες πωλητές των λαϊκών αγορών 
υποχρεούνται στην καταβολή του ημερήσιου τέλους 
ανάλογα με τον αριθμό των ημερών που, με βάση τη 
σχετική άδεια, δικαιούνται να δραστηριοποιούνται κάθε 
ημερολογιακό μήνα. Από το ημερήσιο τέλος απαλλάσ−
σονται οι επαγγελματίες πωλητές, οι οποίοι δεν προ−
σέρχονται στις λαϊκές αγορές, λόγω ανικανότητας προς 
εργασία, η οποία διαρκεί περισσότερο από έναν (1) μήνα 
και βεβαιώνεται από τον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα 
ή λόγω ανωτέρας βίας.
β) Οι παραγωγοί που κατέχουν άδεια προσέλευσης 
στις λαϊκές αγορές υποχρεούνται στην καταβολή του 
ημερήσιου τέλους μόνον για όσες ημέρες προσέρχονται 
σε αυτές.
3. Με απόφαση του αρμόδιου Περιφερειακού Συμβου−
λίου για τις λαϊκές αγορές Αττικής και Θεσσαλονίκης 
και με απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου για 
τις λαϊκές αγορές της υπόλοιπης χώρας καθορίζεται 
το ποσό του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 4 που 
διανέμεται:
α) Στους Δήμους της Περιφέρειας Αττικής και της 
Περιφέρειας Ενότητας Θεσσαλονίκης για τις λαϊκές 
αγορές Αττικής και Θεσσαλονίκης αντίστοιχα, και στους 
λοιπούς Δήμους για τις υπόλοιπες λαϊκές αγορές, με 
εγγραφή στους αντίστοιχους προϋπολογισμούς τους 
για την αντιμετώπιση των λειτουργικών αναγκών που 
προκύπτουν από τη λειτουργία λαϊκών αγορών και τη 
διασφάλιση της δημόσιας υγείας.
β) Στις Ομοσπονδίες ή τους Συλλόγους, όπου δεν 
υπάρχουν Ομοσπονδίες, των δραστηριοποιούμενων στις 
λαϊκές αγορές επαγγελματιών και παραγωγών πωλητών 
για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών τους και τον 
εκσυγχρονισμό και την προβολή των λαϊκών αγορών.
Ειδικότερα:
βα) Για τις λαϊκές αγορές Αττικής, δικαιούχοι είναι 
η Πανελλαδική Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών 
Αγροτικών Προϊόντων Λαϊκών Αγορών, η Πανελλήνια 
Ομοσπονδία Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών και 
η Ομοσπονδία Επαγγελματιών Πωλητών και Παραγω−
γών Λαϊκών Αγορών Περιφερείας Αττικής και το ποσό 
εκάστης δικαιούχου καθορίζεται σε ποσοστό 3% επί 
του ημερήσιου τέλους που καταβάλλουν τα μέλη της.
ββ) Για τις λαϊκές αγορές Θεσσαλονίκης δικαιούχοι 
είναι η Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών Λαϊκών Αγο−3920 

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
ρών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας − Θεσσαλίας 
−Θράκης και η Ομοσπονδία Σωματείων Επαγγελματι−
ών Παραγωγών Πωλητών Λαϊκών Αγορών Μακεδονίας 
−Θεσσαλίας − Θράκης και το ποσό εκάστης δικαιούχου 
καθορίζεται σε ποσοστό 5% επί του ημερήσιου τέλους 
που καταβάλλουν τα μέλη της.
βγ) Για τις λαϊκές αγορές της υπόλοιπης χώρας δικαι−
ούχοι είναι οι δύο αντιπροσωπευτικότερες Ομοσπονδί−
ες ή Σύλλογοι, όπου δεν υπάρχουν Ομοσπονδίες, των 
επαγγελματιών και των παραγωγών πωλητών λαϊκών 
αγορών του οικείου Δήμου και το ποσό εκάστης δικαι−
ούχου καθορίζεται σε ποσοστό 5% επί του ημερήσιου 
τέλους που καταβάλλουν τα μέλη της.
Τα ποσά αυτά δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση 
επιχορήγηση των φορέων αυτών.
4. Ποσοστό 40% του εισπραττόμενου ημερήσιου τέ−
λους της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου αποτελεί 
αφενός μεν το μοναδικό ανταποδοτικό τέλος προς τους 
Δήμους για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών στους 
χώρους αυτών με τη μορφή τελών καθαριότητας, τελών 
κατάληψης πεζοδρομίου και χρήσης κοινόχρηστων χώ−
ρων και αφετέρου τυχόν συνδρομή προς τους φορείς 
της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 3 του παρόντος 
άρθρου για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών τους και 
τον εκσυγχρονισμό και προβολή των λαϊκών αγορών. 
Στο ποσό αυτό δεν υπολογίζεται το αναλογούν χαρ−
τόσημο και είναι ενιαίο για όλη τη χώρα. Το υπόλοιπο 
ποσοστό 60% του τέλους αυτού εγγράφεται ως έσοδο 
στους προϋπολογισμούς των αντίστοιχων Περιφερειών. 
5. Οι Ομοσπονδίες ή οι Σύλλογοι, όπου δεν υπάρχουν 
Ομοσπονδίες, των δραστηριοποιούμενων στις λαϊκές 
αγορές επαγγελματιών και παραγωγών πωλητών, για 
να εισπράξουν το προβλεπόμενο ποσό της περίπτωσης 
β΄ της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, που τους 
διατίθεται με την απόφαση του οικείου Περιφερειακού 
Συμβουλίου ή Δημοτικού Συμβουλίου κατά περίπτωση, 
υποχρεούνται να υποβάλουν προηγουμένως στον φορέα 
λειτουργίας των λαϊκών αγορών αίτηση με συνημμένη 
απόφαση του Διοικητικού τους Συμβουλίου, στην οποία 
ορίζεται επακριβώς ο σκοπός για τον οποίο προορίζο−
νται τα ποσά.
Οι φορείς λειτουργίας των λαϊκών αγορών, ειδικότερα 
τα αρμόδια Περιφερειακά Συμβούλια των Περιφερει−
ών Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας για τις λαϊκές 
αγορές Αττικής και Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, και για 
τις υπόλοιπες λαϊκές αγορές τα δημοτικά συμβούλια 
κατά περίπτωση, με αποφάσεις τους βεβαιώνουν την 
ύπαρξη της σχετικής πίστωσης και εγκρίνουν τη σκοπι−
μότητα και τη διάθεση του προβλεπόμενου ποσού. Με 
την απόφαση έγκρισης καθορίζεται ο σκοπός για τον 
οποίο διατίθεται το ποσό, το χρονικό διάστημα από την 
εκταμίευση, μέσα στο οποίο θα ολοκληρωθεί η διάθεσή 
του, και το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο των 
έξι (6) μηνών, καθώς και το χρονικό διάστημα μέσα στο 
οποίο υποχρεούται η Ομοσπονδία ή ο Σύλλογος να 
αποδώσει λογαριασμό, υποβάλλοντας όλα τα νόμιμα 
δικαιολογητικά και παραστατικά έγγραφα, το οποίο δεν 
μπορεί να είναι μεγαλύτερο του ενός (1) μηνός.
Σε περίπτωση μη τήρησης της νόμιμης διαδικασίας, η 
απόφαση έγκρισης ανακαλείται από το φορέα έγκρισης 
και η Ομοσπονδία ή ο Σύλλογος υποχρεούται να επι−
στρέψει το χορηγηθέν ποσό, σύμφωνα με τα οριζόμενα 
στις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων 
(ν.δ. 356/1974, Α΄ 90) και θα αποκλείεται από κάθε διάθε−
ση σχετικού ποσού για χρονικό διάστημα δύο (2) ετών.
6. Η απόφαση της παραγράφου 3 του παρόντος άρ−
θρου εκδίδεται μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου έκαστου 
έτους, έπειτα από πρόταση των οικείων δήμων στην 
εδαφική περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λαϊκές 
αγορές και αφορά τέλη καθαριότητας, τέλη κατάλη−
ψης πεζοδρομίου και χρήσης κοινοχρήστων χώρων 
τρέχουσας περιόδου. Οι προτάσεις των οικείων δήμων 
υποβάλλονται στον Περιφερειάρχη μέχρι το τέλος Σε−
πτεμβρίου τρέχοντος έτους. Σε περίπτωση μη υποβολής 
πρότασης από δήμο, η απόφαση εκδίδεται χωρίς την 
πρόταση αυτή.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Ανταγωνιστικότητας, Οικονομικών και Εσωτερικών, 
μπορεί να διατίθεται ποσοστό έως 10% από το ποσό 
του τρίτου εδαφίου της παραγράφου 4 που αποτελεί 
έσοδο των περιφερειών, αποκλειστικά για την οικονο−
μική ενίσχυση ανέργων, πολύτεκνων, απόρων, ατόμων 
με αναπηρία άνω του 67%, ατόμων τρίτης ηλικίας που 
έχουν εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας, 
οικογενειών με ανήλικα τέκνα με ειδικές ανάγκες και 
γονιών που προστατεύουν άτομα με νοητική υστέρη−
ση, αυτισμό, βαριές αναπηρίες και πολλαπλές ανάγκες 
εξάρτησης. Η οικονομική ενίσχυση αφορά αποκλειστικά 
στην κάλυψη βιοτικών αναγκών των ανωτέρω με είδη 
που πωλούνται στις λαϊκές αγορές. Με την ίδια από−
φαση καθορίζεται και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για 
την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΩΛΗΤΕΣ ΛΑΪΚΩΝ
ΑΓΟΡΩΝ
Άρθρο 8
Άδεια πωλητή λαϊκών αγορών
1. Στις λαϊκές αγορές επιτρέπεται να δραστηριοποι−
ούνται φυσικά πρόσωπα που είναι παραγωγοί ή επαγ−
γελματίες πωλητές αυτοπροσώπως, εκτός αν ορίζεται 
διαφορετικά, συνεταιριστικές οργανώσεις και αναγνω−
ρισμένες ομάδες παραγωγών, εφόσον κατέχουν άδεια 
πωλητή λαϊκών αγορών.
2. Αρμόδια Αρχή για τη χορήγηση της σχετικής άδειας, 
είναι:
(α) Τα Περιφερειακά Συμβούλια των Περιφερειών Ατ−
τικής και Κεντρικής Μακεδονίας για μεν τον παραγωγό 
και τη συνεταιριστική οργάνωση ή την αναγνωρισμένη 
ομάδα παραγωγών, εφόσον δραστηριοποιείται ή έχει 
την έδρα του στα διοικητικά όρια της Περιφέρειας Ατ−
τικής ή της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης 
αντίστοιχα, για δε τον επαγγελματία πωλητή λαϊκών 
αγορών, εφόσον έχει την κατοικία ή τη μόνιμη διαμονή 
του στα διοικητικά όρια της περιφερειακής ενότητας 
της Περιφέρειας Αττικής ή της Μητροπολιτικής Ενότη−
τας Θεσσαλονίκης, και
(β) για τις λοιπές περιοχές της χώρας, το οικείο Δη−
μοτικό Συμβούλιο, για μεν τον παραγωγό και τη συ−
νεταιριστική οργάνωση ή την αναγνωρισμένη ομάδα 
παραγωγών, εφόσον δραστηριοποιείται ή έχει την έδρα 
του στα διοικητικά όρια του οικείου δήμου, για δε τον 
επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών, εφόσον έχει την 
κατοικία ή τη μόνιμη διαμονή του στον οικείο Δήμο και 
για τις θέσεις που προκηρύσσονται σε αυτόν.

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3921
3. Οι αδειούχοι πωλητές λαϊκών αγορών υποχρεού−
νται να φέρουν μαζί τους τη σχετική άδεια και να την 
επιδεικνύουν στα ελεγκτικά όργανα όταν τους ζητηθεί. 
Άρθρο 9
Άδεια παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών
1. Άδεια παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών δικαι−
ούνται:
Α. Τα φυσικά πρόσωπα που είναι επαγγελματίες αγρό−
τες, όπως ορίζεται, και είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο 
Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, σύμφωνα με 
το ν. 3874/2010, καθώς και τα μέλη της οικογένειάς τους, 
δηλαδή ασχολούνται προσωπικά με την καλλιέργεια γης 
ιδιόκτητης ή μισθωμένης ή είναι αλιείς ή υδατοκαλλιερ−
γητές ή ιχθυοκαλλιεργητές, και διαθέτουν τα κατωτέ−
ρω προϊόντα αποκλειστικά δικής τους παραγωγής και 
οικοτεχνίας, σύμφωνα με το άρθρο 17:
(α) αβγά σφραγισμένα με το διακριτικό αριθμό του 
παραγωγού,
(β) άνθη, καλλωπιστικά φυτά και κηπευτικό χώμα που 
δεν έχει υποστεί βιομηχανική επεξεργασία.
(γ) ελιές,
(δ) οίνος εμφιαλωμένος, ο οποίος έχει παραχθεί, 
εμφιαλωθεί και επισημανθεί, σύμφωνα με την κείμενη 
ενωσιακή και εθνική αμπελοοινική νομοθεσία,
 (ε) ελαιόλαδο συσκευασμένο, όπως ορίζεται στην 
απόφαση 323902/18.09.2009 (Β΄2026) «Συμπληρωματικά 
μέτρα του Κανονισμού 1019/2002»,
 (στ) μέλι τυποποιημένο,
(ζ) ξηροί καρποί,
(η) οπωροκηπευτικά, 
(θ) όσπρια,
(ι) πουλερικά και κουνέλια που πληρούν τους κανόνες 
ασφάλειας και υγιεινής των τροφίμων, σύμφωνα με την 
κείμενη νομοθεσία,
(ια) μεταποιημένα ή συσκευασμένα ή τυποποιημένα 
προϊόντα οικοτεχνίας, ιδίως μαρμελάδες, γλυκά του 
κουταλιού, προϊόντα ντομάτας, τσίπουρο, τσικουδιά, 
ρακί, παραδοσιακά ζυμαρικά, βότανα και αρτύματα,
(ιβ) νωπά αλιευτικά προϊόντα θάλασσας, γλυκών υδά−
των, ιχθυοκαλλιέργειας,
(ιγ) λοιπά αγροτικά προϊόντα,
(ιδ) τυροκομικά προϊόντα, εφόσον έχουν παραχθεί 
σε εγκεκριμένη εγκατάσταση, φέρουν σήμανση ανα−
γνώρισης (κωδικό αριθμό έγκρισης), σύμφωνα με τους 
Κανονισμούς (ΕΚ) 852/2004 και 853/2004, έχουν συμ−
μορφωθεί με τις απαιτήσεις της κείμενης νομοθεσίας 
για την επισήμανση και κατά τη μεταφορά και πώλησή 
τους τηρούνται οι απαιτήσεις του Κεφαλαίου III του 
Παραρτήματος II του Κανονισμού (ΕΚ) 852/2004, και
(ιε) αλλαντικά, εφόσον έχουν παραχθεί σε εγκεκριμέ−
νες και πιστοποιημένες μονάδες παραγωγών και τηρού−
νται οι όροι υγιεινής και ασφάλειας, σύμφωνα με την 
εθνική και ενωσιακή νομοθεσία. 
Β. Οι Συνεταιριστικές Οργανώσεις και οι αναγνωρισμέ−
νες ομάδες παραγωγών, προκειμένου να διακινήσουν 
προϊόντα των μελών τους τα οποία δεν κατέχουν άδεια 
παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών. Κάθε Συνεταιρι−
στική Οργάνωση και αναγνωρισμένη ομάδα παραγω−
γών διαθέτει τα προϊόντα της μέσω υπαλλήλου της, τα 
στοιχεία του οποίου δηλώνονται στο φορέα έκδοσης 
της άδειας και αναγράφονται μαζί με τα λοιπά στοιχεία 
στην άδεια και ο οποίος φέρει υποχρεωτικά την κάρτα 
που προβλέπεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 13.
2. Κάθε δικαιούχο φυσικό πρόσωπο της παραγράφου 
1 του παρόντος λαμβάνει μία μόνον άδεια πωλητή λαϊ−
κών αγορών, η οποία ισχύει για τις λαϊκές αγορές όλης 
της χώρας και δύναται να αναφέρεται σε περισσότερα 
του ενός προϊόντα. Κάθε συνεταιριστική οργάνωση ή 
αναγνωρισμένη ομάδα παραγωγών λαμβάνει μία μόνο 
άδεια ανά δέκα (10) παραγωγούς και μέχρι δεκαπέντε 
(15) άδειες, η οποία ισχύει για τις λαϊκές αγορές όλης 
της χώρας και δύναται να αναφέρεται σε περισσότερα 
του ενός προϊόντα. Στην περίπτωση που τα πρόσωπα 
αυτά, φυσικά ή νομικά, επιθυμούν να δραστηριοποιη−
θούν και σε λαϊκή αγορά εκτός διοικητικών ορίων της 
αρμόδιας αρχής έκδοσης της άδειας, υποχρεούνται να 
υποβάλουν όλα τα δικαιολογητικά που αναφέρονται στο 
άρθρο 10 του παρόντος σε κάθε αρχή στα διοικητικά 
όρια της οποίας ανήκει η κάθε λαϊκή αγορά.
3. Η άδεια παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών φέρει 
την ονομασία «ΑΔΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΠΩΛΗΤΗ ΛΑΪΚΩΝ 
ΑΓΟΡΩΝ», έχει σχήμα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο 
ύψους 0,14 μ. και πλάτους 0,20 μ., χρώμα πράσινο και 
φέρει τα εξής στοιχεία:
α) Το φορέα που εκδίδει την άδεια και την ημερομηνία 
έκδοσης και ανανέωσης της άδειας.
β) Εφόσον πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, τα στοιχεία 
ταυτότητας και τη διεύθυνση κατοικίας του, εφόσον 
δε πρόκειται για τα πρόσωπα του στοιχείου Β΄ της 
παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, την επωνυμία 
και την έδρα τους.
γ) Τον αριθμό μητρώου πωλητή με ηλεκτρονική σή−
μανση.
δ) Τον αριθμό φορολογικού μητρώου και την αρμόδια 
Δ.Ο.Υ. του δικαιούχου.
ε) Τον ασφαλιστικό φορέα και τον αριθμό ΑΜΚΑ του 
δικαιούχου φυσικού προσώπου.
στ) Τη λαϊκή αγορά και τη συγκεκριμένη θέση εντός 
αυτής στην οποία δραστηριοποιείται ο κάτοχος της 
άδειας ανά ημέρα, καθώς και κάθε μεταγενέστερη με−
ταβολή των στοιχείων αυτών.
ζ) Φωτογραφία του φυσικού προσώπου σφραγισμένη 
από το φορέα που εκδίδει την άδεια.
η) Τα παραγόμενα προϊόντα και τις συνολικές πο−
σότητες αυτών που πρόκειται να διατεθούν κατά το 
χρονικό διάστημα για το οποίο η άδεια ισχύει, με βάση 
τη βεβαίωση της Τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 11 
του παρόντος νόμου.
θ) Τις προσκομιζόμενες προς διάθεση ποσότητες προ−
ϊόντων για κάθε συγκεκριμένη ημέρα λειτουργίας της 
λαϊκής αγοράς σύμφωνα με τα σχετικά παραστατικά. 
Για το σκοπό αυτόν φέρει τον αναγκαίο αριθμό φύλλων 
και είναι δυνατή η προσθήκη νέων.
ι) Τον αριθμό καταχώρισης του παραγωγού στο Μη−
τρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (Μ.Ε.Ν.Ο.).
4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Αντα−
γωνιστικότητας μπορεί να προστίθενται και άλλα προ−
ϊόντα από αυτά που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 
Με όμοια απόφαση ρυθμίζονται οι τυχόν ειδικότερες 
προϋποθέσεις διακίνησης και διάθεσης των προϊόντων.
Άρθρο 10
Χορήγηση, ανανέωση και μεταβίβαση άδειας
παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών
1. Για την απόκτηση άδειας παραγωγού πωλητή λαϊ−
κών αγορών από φυσικό πρόσωπο, υποβάλλεται υπεύ−3922 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
θυνη δήλωση−αίτηση στην Αρμόδια Αρχή του άρθρου 8 
του παρόντος νόμου, στην οποία δηλώνεται:
α) ότι ασχολείται προσωπικά με την παραγωγή ή από 
κοινού συμβάλλουν στην παραγωγή ο/η σύζυγος και 
πρόσωπα που έχουν σχέση συγγένειας εξ αίματος μέχρι 
τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας μέχρι δεύτερου βαθμού,
β) το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κτημάτων, τη θέση 
που βρίσκονται, την έκταση, τις ποσότητες των προϊ−
όντων που παράγει, καθώς και το ύψος της παραγω−
γής που θα διαθέτει στις λαϊκές αγορές. Ειδικά, για τα 
πρόσωπα που από κοινού συμβάλλουν στην παραγωγή 
προϊόντων με τον κάτοχο της γεωργικής εκμετάλλευ−
σης και έχουν συγγένεια εξ αίματος μέχρι τρίτου βαθ−
μού ή εξ αγχιστείας μέχρι δεύτερου βαθμού, δηλώνεται 
ότι είναι κάτοχοι παραγωγικής άδειας και αναφέρεται 
το ποσοστό της συνολικής παραγωγής που καθένας 
χωριστά προτίθεται να διαθέσει στις λαϊκές αγορές,
γ) ότι σε περίπτωση μισθωμένων εκτάσεων καλλιέρ−
γειας, αυτές βρίσκονται εντός των ορίων της Περιφερει−
ακής Ενότητας της μόνιμης κατοικίας του, ή σε όμορη 
Περιφερειακή Ενότητα, εκτός εάν πρόκειται για όσπρια, 
ρύζι ή ξηρούς καρπούς ή προϊόντα Προστατευόμενης 
Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) ή Προστατευόμενης 
Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.),
δ) ότι είναι επαγγελματίας αγρότης, όπως αυτός ορί−
ζεται, και είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Αγροτών 
και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, σύμφωνα με το ν. 3874/ 
2010,
ε) τον αριθμό Μητρώου του βιβλιαρίου του ΟΓΑ ή τον 
αριθμό της βεβαίωσης του κλάδου της κύριας ασφά−
λισης του ΟΓΑ,
στ) μέχρι τρεις (3) λαϊκές αγορές στις οποίες, κατά 
σειρά προτίμησης, επιθυμεί να δραστηριοποιηθεί,
ζ) ότι θα δραστηριοποιείται σε μία λαϊκή αγορά ανά 
ημέρα και ότι δεν έχει υποβάλει αίτηση άδειας παρα−
γωγού λαϊκών αγορών σε οποιονδήποτε άλλο φορέα 
χορήγησης αδειών παραγωγού λαϊκών αγορών.
2. Ο παραγωγός οφείλει να υποβάλει μαζί με την 
αίτησή του τα παρακάτω δικαιολογητικά:
α) Βεβαίωση της Τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 11, 
                                                                (ΔΕΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ)
η οποία έχει ισχύ τριάντα (30) ημερών από την ημερο−
μηνία έκδοσής της.
β) Αντίγραφο της φορολογικής του δήλωσης (Έντυπο 
Ε1) του προηγούμενου έτους.
γ) Αντίγραφο της αρχικής δήλωσης ακινήτων (Έντυπο 
Ε9) με όλες τις μεταβολές.
δ) Βεβαίωση έναρξης επαγγέλματος και βεβαίωση 
έναρξης ταμειακής μηχανής.
ε) Βεβαίωση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών 
Εκμεταλλεύσεων, σύμφωνα με το ν. 3874/2010.
στ) Πιστοποιητικό υγείας, σύμφωνα με τη με αριθμό 
Υ1γ/Γ.Π/οικ 35797/2012 (Β΄ 1199) υπουργική απόφαση.
Τέλος, ο ενδιαφερόμενος κατά την κατάθεση της 
αίτησης επιδεικνύει το Μηχανογραφικό Δελτίο Οικο−
νομικών Στοιχείων Επιχειρήσεων και Επιτηδευματιών 
(Έντυπο Ε3) του προηγούμενου.
3. Οι Συνεταιριστικές Οργανώσεις και οι αναγνωρι−
σμένες ομάδες παραγωγών οφείλουν να υποβάλουν 
επιπλέον, μέσω των εκπροσώπων τους:
α) Καταστατικό της Συνεταιριστικής Οργάνωσης ή της 
αναγνωρισμένης ομάδας παραγωγών και
β) Ονομαστική κατάσταση των μελών της, θεωρημένη 
από τη Δ.Ο.Υ. της, έδρας, της στην οποία αναγράφονται 
οι αδειούχοι πωλητές λαϊκών αγορών.
γ) Βεβαίωση ότι τα πωλούμενα προϊόντα προέρχονται 
από μέλη τους που δεν διαθέτουν άδεια παραγωγού 
πωλητή.
4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Αντα−
γωνιστικότητας ορίζονται αναλυτικά τα τυχόν επιπλέ−
ον δικαιολογητικά που απαιτούνται να προσκομιστούν 
κατά περίπτωση για την έκδοση ή ανανέωση της άδειας 
και κάθε σχετική λεπτομέρεια για την εφαρμογή του 
παρόντος άρθρου.
5. Η άδεια παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών ισχύει 
για όσο χρόνο αναγράφεται στη βεβαίωση της Τρι−
μελούς Επιτροπής του άρθρου 11 για κάθε προϊόν, με 
ελάχιστο χρόνο ισχύος τους δύο (2) μήνες και μέγιστο 
τους δώδεκα (12) μήνες.
6. Η άδεια παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών ανα−
νεώνεται, μία ή περισσότερες φορές, για ίσο χρόνο 
κάθε φορά, για κάθε προϊόν. Κατά την ανανέωση της 
άδειας λαμβάνονται υπόψη και αναγράφονται οι αδι−
άθετες ποσότητες προϊόντων, τα οποία συντηρούνται 
επί μακρόν, μετά την περίοδο συγκομιδής, χωρίς να 
υφίστανται ουσιώδεις αλλοιώσεις των ποιοτικών τους 
χαρακτηριστικών που δεν εξαντλήθηκαν το προηγού−
μενο χρονικό διάστημα ισχύος της άδειας. Οι αδιάθετες 
ποσότητες προκύπτουν μετά από αφαίρεση από τη συ−
νολική αρχική ποσότητα, που είχε δηλώσει ο παραγω−
γός ή ο εκπρόσωπος της Συνεταιριστικής Οργάνωσης 
ή της αναγνωρισμένης ομάδας παραγωγών, με βάση τη 
βεβαίωση της Τριμελούς Επιτροπής, κατά την έκδοση 
ή ανανέωση της άδειας, των συνολικών ποσοτήτων, 
που τμηματικά είχαν διακινηθεί κατά το χρόνο ισχύος 
της άδειας, με τα συνοδευτικά για τη διακίνηση των 
προϊόντων μέχρι το χώρο της λαϊκής αγοράς.
7. Η άδεια, σε περίπτωση απώλειας, αντικαθίσταται για 
το υπόλοιπο χρονικό διάστημα ισχύος της, με αίτηση 
του παραγωγού ή του εκπροσώπου της Συνεταιριστικής 
Οργάνωσης ή της αναγνωρισμένης ομάδας παραγωγών. 
Οι αδιάθετες ποσότητες υπολογίζονται και αναγράφο−
νται στην άδεια.
8. Κατά τη διάρκεια ισχύος της παραγωγικής άδειας 
είναι δυνατή η προσθήκη νέων προϊόντων, με προσκό−
μιση της βεβαίωσης της Τριμελούς Επιτροπής.
9. Με απόφαση των Περιφερειακών Συμβουλίων των 
Περιφερειών Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας για τις 
λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής ή της Μητρο−
πολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, ή με 
απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου για τις 
λαϊκές αγορές της υπόλοιπης χώρας, επιτρέπεται μία 
φορά μόνον η μεταβίβαση κατά σειρά προτεραιότητας 
στον/στην σύζυγο, στα τέκνα και τα αδέλφια της άδειας 
παραγωγού, υπό τις εξής προϋποθέσεις:
α) διαθέτουν όλες τις προϋποθέσεις για την απόκτηση 
της άδειας παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών, όπως 
αυτές καθορίζονται στο παρόν άρθρο και προσκομίζουν 
όλα τα αντίστοιχα δικαιολογητικά,
β) σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της άδειας, σε 
έναν μόνο εκ των νομίμων κληρονόμων, με αντίστοιχη 
παραίτηση των υπολοίπων, η οποία γίνεται εγγράφως 
και φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής από 
δημόσια αρχή,

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3923
γ) σε περίπτωση μόνιμης αναπηρίας του κατόχου σε 
ποσοστό τουλάχιστον 67% με την προσκόμιση σχετικών 
βεβαιώσεων που εκδίδονται από τις Υγειονομικές Επι−
τροπές των Κέντρων Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.).
Στις περιπτώσεις β΄ και γ΄ το εν λόγω δικαίωμα ασκεί−
ται με αίτηση του δικαιούχου εντός αποκλειστικής προ−
θεσμίας έξι (6) μηνών από τη γέννηση του δικαιώματος. 
Σε περίπτωση παρέλευσης της ως άνω προθεσμίας, η 
ισχύς της άδειας παύει αυτοδικαίως. Ο νέος κάτοχος, 
τοποθετείται στις ίδιες λαϊκές αγορές και στις ίδιες 
θέσεις του προηγούμενου κατόχου.
 Άρθρο 11
Τριμελείς Επιτροπές χορήγησης βεβαιώσεων σε
παραγωγούς πωλητές λαϊκών αγορών
1. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγω−
νιστικότητας συστήνονται Τριμελείς Επιτροπές για τη 
χορήγηση βεβαιώσεων σε παραγωγούς πωλητές λαϊκών 
αγορών, ορίζεται η σύνθεσή τους, καθορίζονται τα δικαι−
ολογητικά που απαιτείται να προσκομιστούν ανάλογα 
με το είδος του προϊόντος, καθώς και κάθε άλλη ανα−
γκαία λεπτομέρεια για την οργάνωση και τη λειτουργία 
τους, καθώς και το περιεχόμενο της βεβαίωσης.
2. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη συγκρο−
τούνται στις περιφέρειες ή στις περιφερειακές ενότητες 
της χώρας οι αντίστοιχες Τριμελείς Επιτροπές.
3. Έργο της Τριμελούς Επιτροπής είναι η έκδοση σε 
κάθε ενδιαφερόμενο της σχετικής βεβαίωσης, στην 
οποία αναφέρεται ο τρόπος διαπίστωσης της ύπαρξης 
των καλλιεργειών, η θέση και η έκταση των κτημάτων, 
η προβλεπόμενη στρεμματική και συνολική ποσότητα 
κατά προϊόν και ποικιλία, καθώς και το ιδιοκτησιακό 
καθεστώς αυτών, ιδιόκτητο ή μισθωμένο.
4. Στα μέλη των ανωτέρω Επιτροπών καταβάλλονται 
οδοιπορικά έξοδα σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, 
η δαπάνη των οποίων βαρύνει τους προϋπολογισμούς 
των οικείων Περιφερειών και Περιφερειακών Ενοτήτων.
Άρθρο 12
Προσωρινή αναπλήρωση παραγωγού πωλητή
1. Επιτρέπεται η προσωρινή αναπλήρωση του αδειού−
χου παραγωγού πωλητή μόνο από συγγενείς εξ αίματος 
μέχρι και τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας μέχρι δεύτερου 
βαθμού και από τον/τη σύζυγο, από αδυναμία προσέλευ−
σης του αδειούχου για λόγους υγείας, με την υποβολή 
στο φορέα έκδοσης της άδειας όλων των απαραίτη−
των δικαιολογητικών. Σε περίπτωση που ο αδειούχος 
στερείται των συγγενικών προσώπων των ανωτέρω 
παραγράφων, επιτρέπεται η προσωρινή αναπλήρωσή 
του από δηλωμένο υπάλληλο.
2. Επιτρέπεται η αναπλήρωση αδειούχου παραγωγού 
για λόγους μητρότητας ή πατρότητας μόνο από συγγε−
νείς εξ αίματος μέχρι και τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας 
μέχρι δευτέρου βαθμού και από τον/τη σύζυγο, για χρο−
νικό διάστημα που ορίζουν οι κείμενες περί προστασίας 
της μητρότητας και πατρότητας διατάξεις.
3. Η προσωρινή αναπλήρωση έχει τον τύπο βεβαίωσης 
και περιλαμβάνει:
α) Τα στοιχεία ταυτότητας και τη φωτογραφία του 
προσώπου που αναπληρώνει τον κάτοχο της άδειας 
με σφραγίδα του φορέα που εξέδωσε ή ανανέωσε την 
άδεια.
β) Τα στοιχεία ταυτότητας του/της κατόχου της 
άδειας, τον αριθμό και την ημερομηνία έκδοσης αυτής.
γ) Το βαθμό συγγένειας κατόχου και αναπληρωτή.
δ) Το λόγο αναπλήρωσης (ασθένεια κ.λπ.).
ε) Το χρονικό διάστημα της αναπλήρωσης.
4. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται στον φορέα ο οποίος 
και εκδίδει την απόφαση προσωρινής αναπλήρωσης.
5. Τα πρόσωπα που αναπληρώνουν προσωρινά τον 
παραγωγό είναι αποκλειστικά υπεύθυνα για την ορθή 
τήρηση των όρων χρήσης της άδειας.
 Άρθρο 13
Πρόσληψη υπαλλήλου από τον παραγωγό πωλητή
1. Οι παραγωγοί πωλητές λαϊκών αγορών μπορούν να 
προσλαμβάνουν υπαλλήλους εφόσον προηγουμένως 
προσκομισθούν τα κατωτέρω δικαιολογητικά στους 
κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς που χορηγούν ή 
ανανεώνουν την άδεια:
α) Αίτηση του παραγωγού, στην οποία αναγράφονται 
τα πλήρη στοιχεία της ταυτότητας του ιδίου και του 
υπό πρόσληψη υπαλλήλου, καθώς και ο αριθμός ΑΦΜ 
και ΑΜΚΑ του τελευταίου.
β) Σύμβαση εργασίας μεταξύ των συμβαλλομένων και 
σε περίπτωση σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου, 
η τυχόν ανανέωσή της.
γ) Αντίγραφο αναγγελίας πρόσληψης υπαλλήλου στον 
Ο.Α.Ε.Δ..
δ) Υπεύθυνη δήλωση του υπαλλήλου στην οποία δη−
λώνεται ότι δεν ασκεί άλλο επάγγελμα ή επαγγελματική 
δραστηριότητα και ότι ο ίδιος ή η σύζυγος ή συγγενείς 
εξ αίματος μέχρι τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας μέχρι 
δευτέρου βαθμού δεν έχουν άλλη άδεια επαγγελματική 
ή παραγωγική για τις λαϊκές αγορές ή τις λαϊκές αγο−
ρές προϊόντων βιολογικής γεωργίας της χώρας ή για 
υπαίθριο εμπόριο.
ε) Προκειμένου για υπαλλήλους υπηκόους τρίτων χω−
ρών, άδεια διαμονής και εργασίας που προβλέπεται 
από την κείμενη νομοθεσία και η τυχόν ανανέωσή της.
2. Η πρόσληψη και διαγραφή υπαλλήλου υπόκειται σε 
έγκριση του οργάνου που χορήγησε την άδεια, μετά από 
αίτηση του παραγωγού πωλητή και υπεύθυνη δήλωσή 
του και καταχωρούνται στην παραγωγική άδεια πωλητή 
μετά από έλεγχο ακρίβειας των δηλούμενων στοιχείων.
3. Η απόφαση πρόσληψης, και κάθε άλλης μεταβολής 
της σχέσης εργασίας του υπαλλήλου κοινοποιείται από 
το αρμόδιο όργανο που χορήγησε την άδεια στο υποκα−
τάστημα του ασφαλιστικού φορέα του τόπου κατοικίας 
του παραγωγού πωλητή.
4. Οι αγρεργάτες, που είναι ασφαλισμένοι στον Ο.Γ.Α. 
και απασχολούνται παραλλήλως ως υπάλληλοι σε λα−
ϊκές αγορές από παραγωγούς αγροτικών προϊόντων, 
εξαιρούνται της ασφάλισης στο ΙΚΑ−ΤΕΑΜ. Κατά την 
πρόσληψή τους, ο αδειούχος παραγωγός, προσκομίζει 
μαζί με την αίτηση, εκτός από τα δικαιολογητικά της 
παραγράφου 1 και βιβλιάριο Ο.Γ.Α. ή βεβαίωση κύριας 
ασφάλισης του Ο.Γ.Α. και υπεύθυνη δήλωση περί απο−
κλειστικής απασχόλησης του αγρεργάτη τόσο στην 
καλλιέργεια των κτημάτων όσο και στην πώληση των 
παραγομένων προϊόντων στις λαϊκές αγορές.
5. Καθιερώνεται πλαστικοποιημένη κάρτα κίτρινου 
χρώματος για τον υπάλληλο, την οποία φέρει σε εμ−
φανές σημείο της ενδυμασίας του, όταν είναι στο χώρο 
λειτουργίας της λαϊκής αγοράς και στην οποία επι−3924 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
κολλάται πρόσφατη φωτογραφία του υπαλλήλου και 
αναγράφονται το ονοματεπώνυμο, η ημερομηνία πρό−
σληψης και τα στοιχεία του εργοδότη − παραγωγού 
πωλητή λαϊκής αγοράς.
Άρθρο 14
Άδεια επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών
1. Κάθε φυσικό πρόσωπο, που δεν είναι παραγωγός, 
μπορεί να αποκτήσει άδεια επαγγελματία πωλητή λα−
ϊκών αγορών, μετά από σχετική προκήρυξη, η οποία 
εκδίδεται από τα Περιφερειακά Συμβούλια των Πε−
ριφερειών Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας για τις 
λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής και της Μη−
τροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, και 
από τα οικεία Δημοτικά Συμβούλια για τις λαϊκές αγο−
ρές της υπόλοιπης χώρας και εγκρίνεται με απόφαση 
του αντίστοιχου Περιφερειάρχη. Με την ίδια απόφαση 
καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για κάθε 
κατηγορία δικαιούχων, πλην των δικαιολογητικών που 
αναφέρονται στην παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου, 
κάθε άλλη λεπτομέρεια απαραίτητη για την εφαρμογή 
του παρόντος και συγκροτείται τριμελής επιτροπή για 
τη διενέργεια κλήρωσης ανά κατηγορία δικαιούχων, με 
Πρόεδρο δικαστικό και μέλη από έναν υπάλληλο της 
Περιφέρειας και του οικείου δήμου. Για την επιλογή 
του Προέδρου, εφαρμόζεται αναλόγως η διαδικασία 
του άρθρου 5.
2. Η άδεια επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών εί−
ναι προσωποπαγής, χορηγείται σε ανέργους για την 
άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος, και μεταξύ αυ−
τών κατά προτεραιότητα με βάση κοινωνικά κριτήρια, 
σε πρόσωπα που ανήκουν στις ακόλουθες κατηγορίες:
(α) μέχρι ποσοστό δώδεκα τοις εκατό (12%), σε άτομα 
με αναπηρία τουλάχιστον πενήντα (50%) και τυφλούς,
(β) μέχρι ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%), σε 
πολύτεκνους και τα τέκνα αυτών, καθώς και σε γονείς 
με τρία τέκνα,
(γ) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%), σε ανάπη−
ρους και θύματα ειρηνικής περιόδου του ν. 1370/1944 
(Α΄ 82),
(δ) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) σε γονείς 
ανήλικων τέκνων με αναπηρία και σε γονείς που προ−
στατεύουν άτομα με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύν−
δρομο down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολ−
λαπλές αναπηρίες και πολλαπλές ανάγκες εξάρτησης,
(ε) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%), σε ομογενείς 
Βορειοηπειρώτες και ομογενείς παλιννοστούντες,
(στ) μέχρι ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) σε Έλληνες 
Ρομά που έχουν εγγραφεί στα δημοτολόγια των οργα−
νισμών τοπικής αυτοδιοίκησης της χώρας,
ζ) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) σε άτομα 
απεξαρτημένα από εξαρτησιογόνες ουσίες και άτομα 
υπό απεξάρτηση.
3. Οι υπόλοιπες άδειες χορηγούνται με τη διαδικασία 
της κλήρωσης της παραγράφου 1, στην οποία μετέχουν 
όσοι έχουν υποβάλει αίτηση και είναι άνεργοι. Η ίδια 
κλήρωση διενεργείται και όταν ο αριθμός των προσώ−
πων τα οποία έχουν προτεραιότητα, κατά κατηγορία, 
υπερβαίνει τον αριθμό των αδειών που αναλογεί σε 
κάθε κατηγορία προσώπων. Εάν ο αριθμός των αιτή−
σεων από ανέργους είναι μικρότερος από τον αριθμό 
των προς χορήγηση αδειών, οι επιπλέον άδειες χορη−
γούνται μόνο ύστερα από νέα προκήρυξη και τήρηση 
της προβλεπόμενης διαδικασίας.
4. Δεν δικαιούται άδειας ο πωλητής, ο οποίος μετα−
βιβάζει την άδειά του και ο πωλητής που αποχωρεί, 
λόγω συνταξιοδότησης, γήρατος ή αναπηρίας. Επαγ−
γελματίας πωλητής, ο οποίος με αίτησή του παραιτείται 
της άδειάς του, διαγράφεται οριστικά, με απόφαση του 
Περιφερειακού Συμβουλίου της Περιφέρειας Αττικής 
ή Κεντρικής Μακεδονίας για τις λαϊκές αγορές που 
υπάγονται στην αρμοδιότητά τους ή των οικείων δη−
μοτικών συμβουλίων, για τις λαϊκές αγορές των λοιπών 
περιφερειακών ενοτήτων της χώρας, και δεν δικαιούται 
νέα άδεια.
5. Οι Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας 
για τις λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής και της 
Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης αντίστοιχα 
έχουν δικαίωμα να μην εισπράττουν τις οικονομικές 
υποχρεώσεις των κατόχων επαγγελματικής άδειας 
πωλητών προς τους ασφαλιστικούς φορείς, όταν οι 
κάτοχοι αυτοί δεν προσέρχονται, αδικαιολόγητα, στις 
λαϊκές αγορές αυτοπροσώπως για χρονικό διάστημα 
τουλάχιστον δύο (2) μηνών και βεβαιώνεται τούτο με 
εκθέσεις των αρμόδιων υπαλλήλων.
6. Η διάρκεια της άδειας είναι αόριστη και ανακαλεί−
ται αυτοδικαίως μόλις εκλείψει ο λόγος για τον οποίο 
χορηγήθηκε. Για το σκοπό αυτόν ο αδειούχος καταθέτει 
ετησίως, σε κάθε ετήσια επέτειο χορήγησης της άδειας, 
προς την αρμόδια αρχή που εξέδωσε την άδεια:
α) Φορολογική ενημερότητα.
β) Ασφαλιστική ενημερότητα.
γ) Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 ότι συνεχίζουν 
να συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις χο−
ρήγησης της άδειας.
Σε περίπτωση που εκλείψει ο λόγος χορήγησης της 
άδειας κατά την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, 
ο αδειούχος οφείλει να το δηλώσει εντός δέκα (10) 
εργάσιμων ημερών στην αρχή που εξέδωσε την άδεια. 
Σε περίπτωση παράλειψης, υπέχει την ποινική ευθύνη 
της παραγράφου 1 του άρθρου 31.
7. Για τη χορήγηση ή ανανέωση άδειας επαγγελματία 
πωλητή υποβάλλονται εντός της προβλεπόμενης προ−
θεσμίας τα παρακάτω κύρια δικαιολογητικά:
α) βεβαίωση φορολογικής ενημερότητας της αρμό−
διας Δ.Ο.Υ.,
β) βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας του ασφα−
λιστικού φορέα,
γ) Ε1, Ε3 και εκκαθαριστικά σημειώματα φορολογικών 
δηλώσεων για τα τελευταία τρία έτη,
δ) βεβαίωση άσκησης δραστηριοτήτων από το σύ−
στημα TAXIS της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών 
Συστημάτων,
ε) πιστοποιητικό υγείας, σύμφωνα με τη με αριθμό 
Υ1γ/Γ.Π/οικ 35797/2012 (Β΄1199) υπουργική απόφαση,
στ) υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 στην οποία ο 
ενδιαφερόμενος θα δηλώνει υπεύθυνα ότι δεν ασκεί 
άλλο επάγγελμα ο ίδιος και ότι δεν έχει συνταξιοδο−
τηθεί λόγω γήρατος ή αναπηρίας από οποιοδήποτε 
ασφαλιστικό φορέα,
ζ) δικαιολογητικά για την απόδειξη της ιδιότητας του 
δικαιούχου κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην προ−
κήρυξη.
8. Οι άδειες επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών 
διακρίνονται στις κατωτέρω δέκα (10) κατηγορίες:ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3925
α) νωπών οπωροκηπευτικών, αβγών, κομμένων ανθέων,
β) βιολογικών νωπών, μεταποιημένων και τυποποιη−
μένων αγροτικών προϊόντων, πιστοποιημένων σύμφωνα 
με τις ισχύουσες διατάξεις, που φέρουν το ειδικό σήμα 
αναγνώρισης ως βιολογικών προϊόντων,
γ) νωπών αλιευτικών προϊόντων (θαλάσσης, γλυκέων 
υδάτων, ιχθυοκαλλιέργειας),
δ) κατεψυγμένων ειδών αλιείας−αλιευμάτων, λαχανι−
κών, σφολιάτας και παρασκευασμάτων ζύμης,
ε) ειδών κυλικείου (σύμφωνα με τις ισχύουσες υγειο−
νομικές διατάξεις),
στ) μέσων συσκευασίας (χάρτινες − πλαστικές σακού−
λες), εκμετάλλευση χημικών τουαλετών,
ζ) ειδών ένδυσης, νεωτερισμών, φο μπιζού, λευκών ει−
δών, ψιλικών, καθώς και ειδών υπόδησης και δερμάτινων 
ειδών (τσάντες, ζώνες, πορτοφόλια),
η) ειδών υαλοπωλείου, πλαστικών με το μέτρο, εκ−
κλησιαστικών ειδών, καθώς και ειδών παντοπωλείου 
(μη εδώδιμα),
θ) ειδών και υποβοηθητικών καλλιέργειας ανθοκομικής 
(πήλινες, πλαστικές γλάστρες, χώμα), καλλωπιστικών 
φυτών, πολλαπλασιαστικού υλικού (φυτώρια κηπευτικών, 
δενδρυλλίων οπωροφόρων, αμπέλου). Ειδικά, η πώληση 
πολλαπλασιαστικού υλικού, επιτρέπεται μόνον από τους 
πωλητές που πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει ο
 ν. 1564/1985 (Α΄ 164), ως ισχύει, και των υπουργικών 
αποφάσεων που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότησή του,
ι) ειδών παντοπωλείου (τρόφιμα σε στερεά ή υγρή 
μορφή, εδώδιμα, τυροκομικά και αλλαντικά), χαρτιού 
ατομικής ή οικιακής φροντίδας, καθώς και ξηρών καρ−
πών, μελιού, ζαχαρωδών προϊόντων, τυποποιημένου 
κομμένου καφέ.
9. Κάθε πωλητής κάτοχος επαγγελματικής άδειας 
επιτρέπεται να πωλεί προϊόντα από περισσότερες κα−
τηγορίες, και ειδικότερα ως εξής:
α) κατηγορίες α΄, β΄ και ι΄
β) κατηγορίες ε΄ και στ΄και
γ) κατηγορίες ζ΄, η΄ και θ΄.
Αλλαγή κατηγορίας επιτρέπεται μόνο από τις κατηγο−
ρίες στ΄, ζ΄, η΄, θ΄ και ι΄, στις κατηγορίες α΄, β΄, γ΄, δ΄, και ε΄.
10. Η άδεια επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών 
φέρει την ονομασία «ΑΔΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ΠΩΛΗΤΗ 
ΛΑΪΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ», έχει σχήμα ορθογώνιο παραλληλό−
γραμμο ύψους 0,11 μ. και πλάτους 0,08 μ., χρώμα γαλάζιο 
και φέρει τα εξής στοιχεία:
α) Το φορέα που εκδίδει την άδεια και την ημερομηνία 
έκδοσης και ανανέωσης της άδειας.
β) Εφόσον πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, τα στοιχεία 
ταυτότητας και τη διεύθυνση κατοικίας του.
γ) Τον αριθμό μητρώου πωλητή με ηλεκτρονική σή−
μανση.
δ) Τον αριθμό φορολογικού μητρώου και την αρμόδια 
Δ.Ο.Υ. του δικαιούχου.
ε) Τον ασφαλιστικό φορέα και τον αριθμό ΑΜΚΑ του 
δικαιούχου.
στ) Τη λαϊκή αγορά και τη συγκεκριμένη θέση εντός 
αυτής στην οποία δραστηριοποιείται ο κάτοχος της 
άδειας ανά ημέρα, καθώς και κάθε μεταγενέστερη με−
ταβολή των στοιχείων αυτών.
ζ) Φωτογραφία του φυσικού προσώπου σφραγισμένη 
από το φορέα που εκδίδει την άδεια.
η) Τις κατηγορίες πωλούμενων προϊόντων.
Άρθρο 15
Μεταβίβαση άδειας επαγγελματία 
πωλητή λαϊκών αγορών
1. Η άδεια επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών είναι 
προσωποπαγής και αμεταβίβαστη. Κατ’ εξαίρεση, με 
απόφαση των Περιφερειακών Συμβουλίων της Περιφέ−
ρειας Αττικής ή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 
για τις λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής ή της 
Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα, 
ή με απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου για 
τις λαϊκές αγορές της υπόλοιπης χώρας, επιτρέπεται 
μια φορά μόνον η μεταβίβαση κατά σειρά προτεραιό−
τητας στον/στη σύζυγο ή σε ένα εκ των συνοικούντων 
τέκνων με ταυτόχρονη παραίτηση από το δικαίωμα των 
λοιπών και εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις για κα−
τοχή άδειας επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών, που 
αποδεικνύονται με την προσκόμιση των αντίστοιχων 
δικαιολογητικών, στις εξής περιπτώσεις:
 α) σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της άδειας και 
 β) σε περίπτωση μόνιμης εφ’ όρου ζωής αναπηρίας 
του κατόχου της άδειας σε ποσοστό 67% τουλάχιστον 
με την προσκόμιση σχετικών βεβαιώσεων που εκδίδο−
νται από τις Υγειονομικές Επιτροπές των Κέντρων Πι−
στοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.).
Επίσης, επιτρέπεται μία φορά η μεταβίβαση στα τέ−
κνα ή στον/στη σύζυγο ή στα αδέλφια ή σε υπάλληλο 
του αδειούχου πωλητή, εφόσον τα πρόσωπα αυτά απο−
δεδειγμένα εργάζονται μαζί με τον αδειούχο πωλητή 
τουλάχιστον για πέντε (5) χρόνια.
2. α) Η μεταβίβαση πραγματοποιείται κατόπιν αιτήσε−
ως των δικαιούχων, η οποία υποβάλλεται εντός απο−
κλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών από τη γέννηση 
του δικαιώματος. Σε περίπτωση παρέλευσης της ως 
άνω προθεσμίας η ισχύς της άδειας παύει αυτοδικαίως. 
Χρονική αφετηρία για τη γέννηση του δικαιώματος, για 
τις μεν μεταβιβάσεις λόγω θανάτου νοείται η ημερο−
μηνία θανάτου, για τις δε περιπτώσεις αναπηρίας η 
ημερομηνία πιστοποίησής της.
β) Η παραίτηση ενός ή περισσοτέρων προσώπων, που 
δικαιούνται την άδεια κατά την ως άνω σειρά προτε−
ραιότητας γίνεται εγγράφως και φέρει βεβαίωση του 
γνησίου της υπογραφής από δημόσια Αρχή. Η μεταβι−
βασθείσα άδεια φέρει την ένδειξη «Η παρούσα άδεια 
δεν μεταβιβάζεται εκ νέου».
γ) Πέραν των δικαιολογητικών που απαιτούνται για 
την κατοχή επαγγελματικής άδειας, που αναφέρονται 
στο άρθρο 14, απαιτείται επιπλέον σε περίπτωση θα−
νάτου, ληξιαρχική πράξη θανάτου και σε περίπτωση 
αναπηρίας, σε ποσοστό 67% τουλάχιστον, βεβαίωση 
που εκδίδεται από τις Υγειονομικές Επιτροπές των Κέ−
ντρων Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) στην οποία 
ρητά θα αναγράφεται ο προσδιορισμός της αναπηρίας 
ως μόνιμης (εφ’ όρου ζωής).
δ) Βεβαίωση άσκησης δραστηριοτήτων από το σύ−
στημα TAXIS της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών 
Συστημάτων.
ε) Πιστοποιητικό υγείας σύμφωνα με τη με αριθμό 
Υ1γ/Γ.Π/οικ 35797/2012 (Β΄1199) υπουργική απόφαση.
στ) Υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 στην οποία ο 
ενδιαφερόμενος θα δηλώνει υπεύθυνα ότι δεν ασκεί 
άλλο επάγγελμα ο ίδιος και ότι δεν έχει συνταξιοδο−
τηθεί λόγω γήρατος ή αναπηρίας από οποιονδήποτε 
ασφαλιστικό φορέα.3926 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
Άρθρο 16
Πρόσληψη υπαλλήλου από επαγγελματία πωλητή
1. Τα φυσικά πρόσωπα επαγγελματίες πωλητές λαϊ−
κών αγορών μπορούν να προσλαμβάνουν υπαλλήλους, 
εφόσον προηγουμένως προσκομισθούν τα κατωτέρω 
δικαιολογητικά στους κατά περίπτωση αρμόδιους φο−
ρείς που χορηγούν ή ανανεώνουν την άδεια:
α) Αίτηση του επαγγελματία στην οποία αναγράφο−
νται τα πλήρη στοιχεία της ταυτότητας του ιδίου και 
του υπό πρόσληψη υπαλλήλου, καθώς και ο αριθμός 
ΑΦΜ και ΑΜΚΑ του τελευταίου.
β) Σύμβαση εργασίας μεταξύ των συμβαλλομένων και 
σε περίπτωση σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου, 
η τυχόν ανανέωσή της.
γ) Αντίγραφο αναγγελίας πρόσληψης υπαλλήλου στον 
Ο.Α.Ε.Δ..
δ) Υπεύθυνη δήλωση του υπαλλήλου στην οποία δη−
λώνεται ότι δεν ασκεί άλλο επάγγελμα ή επαγγελματική 
δραστηριότητα και ότι ο ίδιος ή η σύζυγος ή συγγενείς 
εξ αίματος μέχρι τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας μέχρι 
δευτέρου βαθμού δεν έχουν άλλη άδεια επαγγελματική 
ή παραγωγική για τις λαϊκές αγορές ή τις λαϊκές αγο−
ρές προϊόντων βιολογικής γεωργίας της xώρας ή για 
υπαίθριο εμπόριο.
ε) Προκειμένου για υπαλλήλους υπηκόους τρίτων χω−
ρών, άδεια διαμονής και εργασίας που προβλέπεται 
από την κείμενη νομοθεσία και η τυχόν ανανέωσή της.
2. Η πρόσληψη και διαγραφή υπαλλήλου εγκρίνεται με 
απόφαση του οργάνου που χορήγησε την άδεια, μετά 
από αίτηση του επαγγελματία πωλητή και υπεύθυνη δή−
λωσή του και καταχωρούνται στην άδεια επαγγελματία 
πωλητή μετά από έλεγχο ακρίβειας των δηλούμενων 
στοιχείων.
3. Η απόφαση πρόσληψης και κάθε άλλης μεταβολής 
της σχέσης εργασίας του υπαλλήλου κοινοποιείται από 
το αρμόδιο όργανο που χορήγησε την άδεια στο υποκα−
τάστημα του ασφαλιστικού φορέα του τόπου κατοικίας 
του επαγγελματία πωλητή.
4. Καθιερώνεται πλαστικοποιημένη κάρτα κίτρινου 
χρώματος για τον υπάλληλο, την οποία φέρει σε εμ−
φανές σημείο της ενδυμασίας του, όταν είναι στο χώρο 
λειτουργίας της λαϊκής αγοράς και στην οποία επι−
κολλάται πρόσφατη φωτογραφία του υπαλλήλου και 
αναγράφονται το ονοματεπώνυμο, η ημερομηνία πρό−
σληψης και τα στοιχεία του εργοδότη− επαγγελματία 
πωλητή λαϊκής αγοράς.
Άρθρο 17
Όροι και προϋποθέσεις διάθεσης 
αγροτικών προϊόντων
Τα διατιθέμενα από τους πωλητές στις λαϊκές αγο−
ρές προϊόντα πρέπει να πληρούν όλους τους όρους 
υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων, όπως ορίζονται 
κάθε φορά στην κείμενη εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, 
καθώς και στον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, στις διατά−
ξεις της κείμενης Κτηνιατρικής Νομοθεσίας, στους Κα−
νόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής 
Υπηρεσιών (ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.) και στις ισχύουσες υγειονομικές 
και λοιπές διατάξεις. Ειδικότερα, για τα νωπά οπωρο−
κηπευτικά εφαρμόζεται η κοινή υπουργική απόφαση 
257543/ 31.7.2003 «Συμπληρωματικά μέτρα εφαρμογής 
του Κανονισμού (ΕΚ) 1148/2001 της Επιτροπής των ΕΚ 
σχετικά με τους ελέγχους τήρησης των προδιαγραφών 
εμπορίας που εφαρμόζονται στον τομέα των νωπών 
οπωροκηπευτικών» (Β΄ 1122). Τα είδη ζωικής προέλευσης, 
συμπεριλαμβανομένων και των νωπών ειδών αλιείας 
και ιχθυοκαλλιέργειας και τα κατεψυγμένα προϊόντα 
γενικώς, πρέπει να διατηρούνται, να διακινούνται και να 
διατίθενται από ειδικά διασκευασμένα οχήματα αυτοκί−
νητα ή ρυμουλκούμενα. Σε κάθε περίπτωση εφαρμόζε−
ται και η κοινή υπουργική απόφαση ΥΑ 15523/2006 (Β΄ 
1187/31.8.2006) ως ισχύει, και ο Οδηγός Υγιεινής για τους 
πωλητές τροφίμων σε λαϊκές αγορές (κατά περίπτωση) 
του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ
(Λαϊκές Αγορές Βιολογικών Προϊόντων)
Άρθρο 18
Γενικές Διατάξεις
1. Οι διατάξεις του Κεφαλαίου αυτού εφαρμόζονται 
ειδικά για τις Λαϊκές Αγορές Βιολογικών Προϊόντων και 
όπου δεν ορίζεται διαφορετικά, εφαρμόζονται αναλο−
γικά οι διατάξεις του Κεφαλαίου Β΄ και των άρθρων 8 
έως 13 και 17 του Κεφαλαίου Γ΄ του παρόντος για τα 
θέματα που ρυθμίζουν.
2. Οι Λαϊκές Αγορές Βιολογικών Προϊόντων λειτουρ−
γούν διακριτά από τις άλλες λαϊκές αγορές.
Άρθρο 19
Άδεια παραγωγού πωλητή 
λαϊκών αγορών βιολογικών προϊόντων
1. Στις λαϊκές αγορές του παρόντος κεφαλαίου δρα−
στηριοποιούνται αποκλειστικά και μόνον αδειούχοι φυ−
σικά πρόσωπα, καθώς και Συνεταιριστικές Οργανώσεις 
και οι αναγνωρισμένες ομάδες παραγωγών αυτοτελώς, 
οι οποίες ελέγχονται και πιστοποιούνται ως ομάδες βι−
οκαλλιεργητών και πωλούν τα προϊόντα για λογαριασμό 
τους και με την επωνυμία τους σύμφωνα με τα οριζόμε−
να: στον Κανονισμό (ΕΟΚ) 2092/91(L 198) του Συμβουλίου 
«Περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών 
προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά 
προϊόντα και είδη διατροφής», όπως έχει τροποποιηθεί, 
στον Κανονισμό (ΕΚ) 834/2007 (L 189) του Συμβουλίου 
«για τη βιολογική παραγωγή και επισήμανση των βιο−
λογικών προϊόντων και την κατάργηση του κανονισμού 
(ΕΟΚ) 2092/91», σε συνδυασμό με τον Κανονισμό (ΕΚ) 
889/2008 και στην υπ’ αριθμ.245090/31.1.2006 (Β΄ 157) 
κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, 
Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας 
και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφί−
μων, «Καθορισμός συμπληρωματικών Μέτρων για την 
εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΟΚ) 2092/91 (L 198) του 
Συμβουλίου «Περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής 
γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα 
γεωργικά προϊόντα και είδη διατροφής», όπως έχει τρο−
ποποιηθεί και ισχύει.
2. Οι ανωτέρω δικαιούχοι πρέπει να ασχολούνται 
προσωπικά με την καλλιέργεια γης, ιδιόκτητης ή μι−
σθωμένης, με την προϋπόθεση ότι είναι επαγγελματίες 
αγρότες, όπως ορίζεται, και είναι εγγεγραμμένοι στο 
Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, σύμ−
φωνα με το ν. 3874/2010.
3. Οι παραγωγικές άδειες για τις λαϊκές αγορές βιο−
λογικών προϊόντων διακρίνονται κατά το περιεχόμενό ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3927
τους ανάλογα με τα παραγόμενα πιστοποιημένα και με 
επισήμανση διατιθέμενα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, 
ως κατωτέρω:
α) Αβγών σφραγισμένων με το διακριτικό αριθμό του 
παραγωγού.
β) Ανθέων, φυτών, φυτάριων που προορίζονται προς 
φύτευση για την παραγωγή φυτών.
γ) Οπωροκηπευτικών.
δ) Ελιών.
ε) Λαδιού τυποποιημένου.
στ) Μελισσοκομικών προϊόντων.
ζ) Ξηρών καρπών στη φυσική τους κατάσταση.
η) Οσπρίων (φασόλια, φακές κ.λπ.).
θ) Λοιπών αγροτικών προϊόντων στη φυσική τους 
κατάσταση για τα οποία εφαρμόζονται οι εκάστοτε 
ρυθμίσεις της εθνικής ή ενωσιακής νομοθεσίας κατά 
την παραγωγή προϊόντων βιολογικής γεωργίας (π.χ. 
εδώδιμων φυτών−μανιταριών κ.λπ.).
ι) Παραδοσιακών πιστοποιημένων οικοτεχνικών αγρο−
τικών προϊόντων συσκευασμένων − τυποποιημένων και 
μεταποιημένων (π.χ. μαρμελάδες, κομπόστες, γλυκά του 
κουταλιού, κρασί, τσίπουρο, τσικουδιά, ρακί, προϊόντα 
τομάτας κ.λπ.), παρασκευασμένων από πιστοποιημένες 
πρώτες ύλες πρωτογενούς βιολογικής παραγωγής του 
ιδίου του παραγωγού πιστοποιημένα και στη διαδικα−
σία παρασκευής τους και βοτάνων−αρτυμάτων, που δεν 
έχουν υποστεί βιομηχανική επεξεργασία.
ια) Πουλερικών νωπών.
Τα ανωτέρω προϊόντα, για να διατεθούν στις λαϊ−
κές αγορές προϊόντων βιολογικής γεωργίας, πρέπει να 
πληρούν τις διατάξεις της κοινοτικής και εθνικής νο−
μοθεσίας όσον αφορά το βιολογικό τρόπο παραγωγής 
επισήμανσης και διάθεσης, όπως εκάστοτε ισχύει.
4. Οι άδειες παραγωγού πωλητή για Λαϊκές Αγορές 
Βιολογικών Προϊόντων χορηγούνται για μεν τις Λαϊκές 
Αγορές Βιολογικών Προϊόντων Αττικής και Θεσσαλονί−
κης από τα Περιφερειακά Συμβούλια των Περιφερειών 
Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα, για δε 
τις Λαϊκές Αγορές Βιολογικών Προϊόντων της υπόλοιπης 
χώρας, από τα Δημοτικά Συμβούλια στην περιφέρεια 
των οποίων λειτουργεί η Λαϊκή Αγορά Βιολογικών Προ−
ϊόντων.
5. Οι Λαϊκές Αγορές Βιολογικών Προϊόντων οργανώ−
νονται και λειτουργούν όπως οι λοιπές λαϊκές αγορές, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και αποκλει−
στικά με βάση το σχέδιο προτύπου ΕΛΟΤ 1428 «Αγορές 
βιοκαλλιεργητών−Απαιτήσεις λειτουργίας».
6. Καθιερώνεται ειδικός τύπος άδειας για Λαϊκές Αγο−
ρές Βιολογικών Προϊόντων με την ονομασία «ΑΔΕΙΑ 
ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΠΩΛΗΤΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡ−
ΓΙΑΣ», πράσινου ανοικτού χρώματος, σχήματος ορθο−
γωνίου παραλληλογράμμου, ύψους 0,14 μ. και πλάτους 
0,20 μ. την οποία κάθε κάτοχος φέρει υποχρεωτικά και 
στην οποία αναγράφονται τα στοιχεία που αναφέρονται 
στην παράγραφο 3 του άρθρου 9.
7. Οι αδειούχοι οφείλουν κατά την πώληση των προ−
ϊόντων να:
α) αναρτούν σε εμφανές σημείο της θέσης τους (πά−
γκο) το πιστοποιητικό του Οργανισμού Ελέγχου και 
Πιστοποίησης (ΟΕ&Π), με τον κωδικό και το όνομα του 
κατόχου,
β) τοποθετούν ανάλογα με τη φύση του κάθε προϊό−
ντος πινακίδα με τις ενδείξεις κατά σειρά:
− Ονομασία προϊόντος
− Ποικιλία και ποιότητα
− Προέλευση
− Τιμή πώλησης ανά μονάδα μέτρησης και τις κατά 
περίπτωση ενδείξεις «προϊόν βιολογικής γεωργίας» ή 
«προϊόν βιολογική γεωργίας σε μεταβατικό στάδιο».
Άρθρο 20
Διαδικασία χορήγησης αδειών
1. Ο ενδιαφερόμενος για την απόκτηση παραγωγικής 
άδειας Λαϊκής Αγοράς Βιολογικών Προϊόντων υποβάλλει 
αίτηση στον αρμόδιο φορέα έκδοσης της άδειας στην 
οποία δηλώνεται:
α) ότι ασχολείται προσωπικά με την παραγωγή ή από 
κοινού συμβάλλουν στην παραγωγή ο/η σύζυγος και 
πρόσωπα που έχουν σχέση συγγένειας εξ αίματος μέχρι 
τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας μέχρι δεύτερου βαθμού,
β) το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κτημάτων, τη θέση 
που βρίσκονται, την έκταση, τις ποσότητες των προϊ−
όντων που παράγει, καθώς και το ύψος της παραγω−
γής που θα διαθέτει στις λαϊκές αγορές. Ειδικά για τα 
πρόσωπα που από κοινού συμβάλλουν στην παραγωγή 
προϊόντων με τον κάτοχο της γεωργικής εκμετάλλευ−
σης και έχουν συγγένεια εξ αίματος μέχρι τρίτου βαθ−
μού ή εξ αγχιστείας μέχρι δεύτερου βαθμού, δηλώνεται 
ότι είναι κάτοχοι παραγωγικής άδειας και αναφέρεται 
το ποσοστό της συνολικής παραγωγής που καθένας 
χωριστά προτίθεται να διαθέσει στις λαϊκές αγορές,
γ) ότι σε περίπτωση μισθωμένων εκτάσεων καλλιέρ−
γειας, αυτές βρίσκονται εντός των ορίων της Περιφε−
ρειακή Ενότητας της μόνιμης κατοικίας του,
δ) ότι είναι επαγγελματίας αγρότης, όπως αυτός ορί−
ζεται, και είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Αγροτών 
και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, σύμφωνα με το ν. 3874/ 
2010.
2. Οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί μαζί με την αίτησή 
τους οφείλουν να υποβάλουν:
α) Βεβαίωση της Τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 
11 του παρόντος νόμου, η οποία έχει ισχύ τριάντα (30) 
ημερών από την ημερομηνία έκδοσής της.
β) Αντίγραφο του βιβλιαρίου του Ο.Γ.Α. ή βεβαίωση 
κλάδου κύριας ασφάλισης του Ο.Γ.Α..
γ) Αντίγραφο φορολογικής δήλωσης (Έντυπο Ε1) για 
τα εισοδήματα του/ης ενδιαφερόμενου/ης, συνοδευό−
μενη με την απόδειξη καταβολής του αναλογούντος 
φόρου.
δ) Αντίγραφο Μηχανογραφικού Δελτίου Οικονομικών 
Στοιχείων Επιχειρήσεων και Επιτηδευματιών ( Έντυπο 
Ε3) των δύο προηγουμένων ετών. 
ε) Αντίγραφο της αρχικής δήλωσης ακινήτων ( Έντυπο 
Ε9) με όλες τις μεταβολές.
στ) Αποδεικτικά στοιχεία τήρησης της κείμενης εθνι−
κής και ενωσιακής νομοθεσίας για το βιολογικό τρόπο 
παραγωγής.
ζ) Έγγραφο πιστοποίησης για τα προσκομιζόμενα 
προς πώληση βιολογικά προϊόντα που είναι σύμφωνο 
με τις απαιτήσεις της κείμενης εθνικής και ενωσιακής 
νομοθεσίας.
η) Τον αριθμό καταχώρισης του παραγωγού στο Μη−
τρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (Μ.Ε.Ν.Ο.).» 
3. Οι Συνεταιριστικές Οργανώσεις ή οι αναγνωρι−
σμένες ομάδες παραγωγών Προϊόντων Βιολογικής Γε−3928 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
ωργίας, ως νομικά πρόσωπα, μαζί με την αίτησή τους 
οφείλουν επιπλέον να υποβάλουν:
α) Βεβαίωση της Τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 
11 του παρόντος νόμου η οποία έχει ισχύ τριάντα (30) 
ημερών, από την ημερομηνία έκδοσής της.
β) Αποδεικτικά στοιχεία τήρησης της κείμενης εθνικής 
και ενωσιακής νομοθεσίας και το έγγραφο πιστοποί−
ησης για τα προσκομιζόμενα προς πώληση βιολογικά 
προϊόντα που είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις της κεί−
μενης εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας. 
γ) Καταστατικό της Συνεταιριστικής Οργάνωσης ή 
της αναγνωρισμένης ομάδας παραγωγών.
δ) Αντίγραφο του Μητρώου των μελών της, θεωρημέ−
νο από την αντίστοιχη Δ.Ο.Υ. της έδρας του.
ε) Υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου της 
Συνεταιριστικής Οργάνωσης ή της αναγνωρισμένης 
ομάδας των παραγωγών στην οποία αναφέρεται ότι η 
Συνεταιρική Οργάνωση ή η αναγνωρισμένη ομάδα των 
παραγωγών έχει ενταχθεί, ως νομικό πρόσωπο, στο 
σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊ−
όντων. Ο τρόπος διάθεσης της συνολικής παραγωγής 
της Συνεταιριστικής Οργάνωσης ή της αναγνωρισμένης 
ομάδας των παραγωγών, καθώς και το ύψος αυτής που 
θα διατεθεί στις Λαϊκές Αγορές Βιολογικών Προϊόντων.
4. Κάθε δικαιούχο φυσικό πρόσωπο λαμβάνει μία μόνο 
άδεια πωλητή λαϊκών αγορών βιολογικών προϊόντων και 
δύναται να αναφέρεται σε περισσότερα του ενός προϊ−
όντα. Κάθε συνεταιριστική οργάνωση ή αναγνωρισμένη 
ομάδα παραγωγών λαμβάνει μία μόνο άδεια ανά δέκα (10) 
παραγωγούς και μέχρι δεκαπέντε (15) άδειες και δύναται 
να αναφέρεται σε περισσότερα του ενός προϊόντα.
5. Η άδεια ισχύει για όσο χρόνο αναγράφεται στη 
βεβαίωση της Τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 11 για 
κάθε προϊόν, με ελάχιστο χρόνο ισχύος τους δυο (2) 
μήνες και μέγιστο τους δώδεκα (12) μήνες.
6. Προκειμένου η Τριμελής Επιτροπή να αποφανθεί 
για την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης, ο ενδιαφερό−
μενος υποβάλλει τη σχετική αίτησή του στην αρμόδια 
υπηρεσία του φορέα έκδοσης της άδειας, συνοδευμένη 
από τα κατωτέρω δικαιολογητικά:
α) Το έντυπο γνωστοποίησης παραγωγού που είναι 
σύμφωνο με τις απαιτήσεις της κείμενης εθνικής και 
ενωσιακής νομοθεσίας.
β) Αποδεικτικά στοιχεία τήρησης της κείμενης εθνικής 
και ενωσιακής νομοθεσίας και το έγγραφο πιστοποί−
ησης για τα προσκομιζόμενα προς πώληση βιολογικά 
προϊόντα που είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις της κεί−
μενης εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας.
γ) Αντίγραφο συμβολαιογραφικής πράξης ή μισθω−
τηρίου συμβολαίου για μισθωμένα κτήματα, ως κάτωθι:
Για μονοετείς καλλιέργειες, ετήσιας ή μικρότερης δι−
άρκειας, ή πολυετείς καλλιέργειες, το θεωρημένο από 
τη Δ.Ο.Υ. μισθωτήριο συμβόλαιο δεν πρέπει να έχει δι−
άρκεια μικρότερη των τριών (3) ετών και να έχει συνο−
μολογηθεί τουλάχιστον τρία (3) έτη πριν από την πρώτη 
συγκομιδή των προϊόντων ή κατά το τελευταίο έτος 
πριν τη συγκομιδή με την προϋπόθεση ότι έχει τηρηθεί 
η προβλεπόμενη στην εθνική και ενωσιακή νομοθεσία 
περίοδος μετατροπής.
δ) Δήλωση ότι σε περίπτωση μισθωμένων εκτάσεων 
καλλιέργειας, αυτές βρίσκονται εντός των ορίων της 
Περιφερειακής Ενότητας της μόνιμης κατοικίας του ή 
σε όμορη Περιφερειακή Ενότητα εκτός εάν πρόκειται 
για όσπρια, ρύζι, ή ξηρούς καρπούς ή προϊόντα Προστα−
τευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) ή Προστα−
τευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.).
 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΛΑΪΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ 
ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥΣ
Άρθρο 21
Κατάργηση των νομικών προσώπου δημοσίου
δικαίου «Οργανισμός Λαϊκών Αγορών Αττικής» 
και «Οργανισμός Λαϊκών Αγορών Θεσσαλονίκης» 
και μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους
1.α. Το ν.π.δ.δ. «Οργανισμός Λαϊκών Αγορών Αττικής» 
ο οποίος συστάθηκε με τον α.ν.1470/1938 (Α΄428), όπως 
τροποποιήθηκε από το άρθρο 6 παρ. 3 του ν. 3190/2003 
(Α΄249) και το ν. 4071/2012 (Α΄85), καθώς και το ν.π.δ.δ. 
«Οργανισμός Λαϊκών Αγορών Θεσσαλονίκης», ο οποίος 
συστάθηκε με το άρθρο 8α του ν.2323/1995 (Α΄145) κα−
ταργούνται την 31η Οκτωβρίου 2014.
β. Οι αρμοδιότητες των ανωτέρω οργανισμών στο 
πλαίσιο των σκοπών τους, κατά τα άρθρα 7στ και 8α 
αντίστοιχα του ν. 2323/1995 και τη λοιπή κείμενη νομο−
θεσία, από την ως άνω ημερομηνία κατάργησης των ορ−
γανισμών μεταφέρονται αυτοδικαίως στην Περιφέρεια 
Αττικής για τον Οργανισμό Λαϊκών Αγορών Αττικής και 
στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας για τον Οργα−
νισμό Λαϊκών Αγορών Θεσσαλονίκης.
γ. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από 
πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών και Ανάπτυξης και 
Ανταγωνιστικότητας, που εκδίδεται το αργότερο μέχρι 
31.10.2014 μετά από γνώμη των οικείων Περιφερειακών 
Συμβουλίων, ρυθμίζεται ο τρόπος άσκησης των μετα−
φερόμενων αρμοδιοτήτων των ως άνω Οργανισμών και 
κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την αποτελεσματική 
ενάσκηση του μεταφερόμενου αντικειμένου καθενός 
εξ αυτών.
2.α. Οι πόροι, απαιτήσεις, υποχρεώσεις και πάσης 
φύσεως έννομες σχέσεις των ως άνω καταργούμενων 
οργανισμών, που υφίστανται κατά την κατάργησή τους, 
μεταφέρονται στην Περιφέρεια Αττικής και στην Πε−
ριφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα, οι οποίες 
υπεισέρχονται σε αυτές ως καθολικοί διάδοχοι και συ−
νεχίζουν τις εκκρεμείς δίκες, χωρίς να επέρχεται βίαιη 
διακοπή τους και χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε άλλη 
διατύπωση για τη συνέχισή τους.
β. Έργα, δράσεις και προγράμματα, συγχρηματοδο−
τούμενα ή χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένω−
ση ή άλλους Διεθνείς Οργανισμούς ή εθνικούς πόρους, 
τα οποία έχουν αναληφθεί και υλοποιούνται από τα 
καταργούμενα νομικά πρόσωπα, καθώς και εκκρεμείς 
διαδικασίες ανάθεσης και εκτέλεσης συμβάσεων έργων, 
προμηθειών και παροχής υπηρεσιών που σχετίζονται με 
τις μεταφερόμενες αρμοδιότητες από την κατάργηση 
των Οργανισμών συνεχίζονται και ολοκληρώνονται από 
την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφέρεια Κεντρικής 
Μακεδονίας κατά περίπτωση.
γ. Η κυριότητα και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωμα 
επί της ακίνητης περιουσίας των Οργανισμών περιέρ−
χονται αυτοδικαίως, χωρίς την τήρηση οποιουδήποτε 
τύπου, πράξης ή συμβολαίου και χωρίς αντάλλαγμα 
στην Περιφέρεια Αττικής και την Περιφέρεια Κεντρικής 
Μακεδονίας κατά περίπτωση, με την επιφύλαξη των 
διατάξεων περί δωρεών, κληρονομιών και κληροδοσιών, 
καθώς και των διατυπώσεων που απαιτούνται από τις ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3929
σχετικές διατάξεις για τους εμπράγματους δικαιούχους 
κτηματολογικών εγγραφών. Για την παραπάνω μετα−
βίβαση δεν οφείλεται φόρος, εισφορά ή τέλος υπέρ 
του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου. Η αποκλειστική 
χρήση, αξιοποίηση, εκμετάλλευση και διαχείρισή τους 
και όλες εν γένει οι εξουσίες των εν λόγω δικαιωμάτων 
ανήκουν αντίστοιχα στην ως άνω Περιφέρεια Αττικής 
και στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας που έχουν 
στο εξής και την ευθύνη για τη διαφύλαξη και τη δια−
χείριση του υπάρχοντος αρχείου σχετικά με τα εν λόγω 
δικαιώματα, το οποίο θα παραδοθεί κατά τα προβλεπό−
μενα στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
δ. Η κινητή περιουσία των Οργανισμών περιέρχεται 
αυτοδικαίως, χωρίς την τήρηση οποιουδήποτε τύπου, 
πράξης ή συμβολαίου και χωρίς αντάλλαγμα στην Πε−
ριφέρεια Αττικής και στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακε−
δονίας αντιστοίχως με την επιφύλαξη των διατυπώσεων 
που απαιτούνται από τις σχετικές διατάξεις για τους 
δικαιούχους τραπεζικών λογαριασμών.
3. α. Με απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και 
Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, η οποία εκδίδεται 
εντός ενός (1) μήνα από την έναρξη ισχύος του παρό−
ντος, συγκροτείται τριμελής επιτροπή από υπαλλήλους 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, του 
αντίστοιχου Οργανισμού και της Περιφέρειας Αττικής 
ή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα 
για την καταγραφή: α) των πάσης φύσεως απαιτήσεων 
και υποχρεώσεων των Οργανισμών, β) της κατάστασης 
πάσης φύσεως έργων και εγκαταστάσεων, καθώς και 
γ) της απογραφής των κινητών και ακινήτων, τα οποία 
κατά τις διατάξεις του παρόντος άρθρου περιέρχο−
νται στην κυριότητα της Περιφέρειας Αττικής ή της 
Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας κατά περίπτωση, 
δ) των εκκρεμών δικαστικών διαφορών. Οι αποφάσεις 
αυτές − μετά την έγκρισή τους κατά το εδάφιο β΄ της 
παρούσης παραγράφου − μαζί με τα σε αυτές αναφε−
ρόμενα στοιχεία και πράγματα παραδίδονται μέχρι τις 
31.10.2014 με σχετικό πρωτόκολλο στα αρμόδια για την 
παραλαβή όργανα της Περιφέρειας Αττικής και Περι−
φέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα.
β. Η έκθεση καταγραφής−απογραφής εγκρίνεται με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Ανταγω−
νιστικότητας και Εσωτερικών πριν τις 31.10.2014. Στην 
περίπτωση που η έκθεση καταγραφής – απογραφής 
περιέχει ακίνητα αυτή αποτελεί τίτλο μεταγραφής και 
εγγράφεται στο αρμόδιο κτηματολογικό γραφείο.
γ. Ταμειακά υπόλοιπα και υπόλοιπα τραπεζικών λο−
γαριασμών των καταργούμενων Οργανισμών, καθώς 
και το τυχόν αδιάθετο ποσοστό της κρατικής επιχορή−
γησης, μεταφέρονται, μέσα σε δύο (2) μήνες από την 
κατάργηση των Οργανισμών, με εντολή του Υπουργού 
Εσωτερικών, σε λογαριασμό της Περιφέρειας Αττικής 
και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και αποτε−
λούν πόρους αυτών.
4. α. Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό ιδιωτικού 
δικαίου αορίστου χρόνου των καταργούμενων Οργανι−
σμών καθίσταται αυτοδίκαια από 1.11.2014 προσωπικό 
της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρι−
κής Μακεδονίας αντίστοιχα. Με διαπιστωτική πράξη που 
εκδίδεται από τον Περιφερειάρχη Αττικής και τον Πε−
ριφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα το προ−
σωπικό κατατάσσεται σε κενές οργανικές θέσεις των 
αντίστοιχων Διευθύνσεων των Περιφερειών που θα έχουν 
συσταθεί έως την 31η Οκτωβρίου 2014 με το προεδρικό 
διάταγμα που αναφέρεται στην παράγραφο 1γ του πα−
ρόντος, ή σε περίπτωση ελλείψεως τέτοιων θέσεων, σε 
αντίστοιχες συνιστώμενες προσωποπαγείς θέσεις, της 
αντίστοιχης κατηγορίας, κλάδου ή ειδικότητας με τα 
τυπικά τους προσόντα. Το προσωπικό με σχέση εργασίας 
ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου των Οργανισμών που 
καταργούνται, καθώς και οι απασχολούμενοι σε αυτούς 
στο πλαίσιο σύμβασης μίσθωσης έργου, μεταφέρονται 
αυτοδίκαια στην Περιφέρεια Αττικής και την Περιφέρεια 
Κεντρικής Μακεδονίας κατά περίπτωση για την υπόλοιπη 
διάρκεια της σύμβασής τους.
β. Το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς του 
μεταφερόμενου προσωπικού διέπεται από το άρθρο 
4 του ν. 3513/2006. Οι διατάξεις του ν. 4153/1961 (Α΄45), 
όπως ισχύουν, και όλες οι σχετικές υπουργικές απο−
φάσεις διατηρούνται σε ισχύ. Όπου γίνεται αναφορά 
στο «Ταμείο Λαϊκών Αγορών» νοείται η Περιφέρεια Ατ−
τικής και όπου προβλέπεται απόφαση του Διοικητικού 
Συμβουλίου και έγκριση από τον Υπουργό Εμπορίου, 
νοούνται τα αντίστοιχα όργανα της Περιφέρειας. Τυ−
χόν επιπλέον τακτικές αποδοχές, καθώς και τα πάσης 
φύσεως επιδόματα ή άλλες παροχές, τα οποία κατα−
βάλλονται στο εν λόγω προσωπικό έως την κατάργηση 
των ως άνω οργανισμών, καταργούνται.
γ. Μεταφέρεται, αυτοδικαίως, από 1.11.2014 στις Περι−
φέρειες, το σύνολο των δικηγόρων, με σχέση έμμισθης 
εντολής, οι οποίοι έχουν προσληφθεί σύμφωνα με το 
άρθρο 11 του ν. 1649/1986 (Α΄149) και οι οποίοι υπηρετούν, 
ήδη, με σχέση έμμισθης εντολής στους καταργούμενους 
Οργανισμούς. Για το σκοπό αυτόν εκδίδεται σχετική 
διαπιστωτική πράξη του κατά περίπτωση οργάνου δι−
οίκησης η οποία δημοσιεύεται σε περίληψη στην Εφη−
μερίδα της Κυβερνήσεως.
δ. Ο συνολικός χρόνος υπηρεσίας του μεταφερόμε−
νου προσωπικού, που έχει διανυθεί στους φορείς προ−
έλευσης, καθώς και ο χρόνος που αναγνωρίσθηκε ως 
χρόνος υπηρεσίας, αναγνωρίζονται αντίστοιχα κατά τα 
οριζόμενα στο ν. 4024/2011. 
ε. Παύουν αυτοδικαίως στις 31.10.2014: i) οι αποσπάσεις 
του πάσης φύσεως προσωπικού άλλων υπηρεσιών και 
φορέων, το οποίο έχει αποσπαστεί και υπηρετεί στους 
καταργούμενους φορείς, και το προσωπικό αυτό επα−
νέρχεται στην υπηρεσία ή τον φορέα της οργανικής 
του θέσης. Για το σκοπό αυτόν εκδίδεται διαπιστωτική 
πράξη του αρμόδιου για την απόσπαση οργάνου, ii) οι 
αποσπάσεις του πάσης φύσεως προσωπικού των φο−
ρέων που καταργούνται, το οποίο έχει αποσπαστεί και 
υπηρετεί σε άλλες υπηρεσίες και φορείς. Το ανωτέρω 
προσωπικό υπάγεται στις αντίστοιχες, κατά περίπτωση, 
ρυθμίσεις για το προσωπικό των φορέων που καταρ−
γούνται, όπως προβλέπεται στο παρόν.
στ. Λήγει αυτοδικαίως και αζημίως για το Ελληνικό 
Δημόσιο την 31η.10.2014 η θητεία του Προέδρου και 
των μελών των οργάνων διοίκησης των φορέων που 
καταργούνται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΠΛΑΝΟΔΙΟ ΚΑΙ ΣΤΑΣΙΜΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
Άρθρο 22
Γενικές ρυθμίσεις
1. Άδεια άσκησης δραστηριότητας πωλητή υπαίθρι−
ου στάσιμου ή πλανόδιου εμπορίου δικαιούνται φυσικά 3930 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
πρόσωπα τα οποία είναι άνεργα και δεν κατέχουν τα 
ίδια, ο/η σύζυγος ή τα τέκνα αυτών άλλη διοικητική 
άδεια άσκησης βιοποριστικού επαγγέλματος. Η άδεια 
αυτή χορηγείται κατά σειρά προτεραιότητας και με 
βάση κοινωνικά κριτήρια, σε πρόσωπα που ανήκουν στις 
ακόλουθες κατηγορίες:
(α) μέχρι ποσοστό δώδεκα τοις εκατό (12%), σε άτομα 
με αναπηρία τουλάχιστον πενήντα (50%) και σε τυ−
φλούς,
(β) μέχρι ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%), σε 
πολύτεκνους και τα τέκνα αυτών, καθώς και σε γονείς 
με τρία τέκνα,
(γ) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%), σε ανάπη−
ρους και θύματα ειρηνικής περιόδου του ν. 1370/1944 
(Α΄ 82),
(δ) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) σε γονείς 
ανήλικων τέκνων με αναπηρία και σε γονείς που προ−
στατεύουν άτομα με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύν−
δρομο down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολ−
λαπλές αναπηρίες και πολλαπλές ανάγκες εξάρτησης,
(ε) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%), σε ομογενείς 
Βορειοηπειρώτες και ομογενείς παλιννοστούντες,
(στ) μέχρι ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) σε Έλληνες 
Pομά που έχουν εγγραφεί στα δημοτολόγια των οργα−
νισμών τοπικής αυτοδιοίκησης της χώρας,
(ζ) μέχρι ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) σε άτομα 
απεξαρτημένα από εξαρτησιογόνες ουσίες και άτομα 
υπό απεξάρτηση.
2. Στην περίπτωση που απομένουν αδιάθετες άδειες, 
αυτές χορηγούνται με κλήρωση μεταξύ αυτών που 
έχουν υποβάλει αίτηση. Επίσης, κλήρωση διενεργείται 
και για τον καθορισμό κάθε συγκεκριμένης θέσης όπου 
πρόκειται να εγκατασταθεί ο κάθε κάτοχος της άδειας 
άσκησης υπαίθριου στάσιμου ή πλανόδιου εμπορίου. Αν 
δεν εξαντλείται ο αριθμός των προς διάθεση αδειών, οι 
άδειες που μένουν αδιάθετες χορηγούνται με κλήρωση 
κατά το επόμενο έτος. Αν ο αριθμός των αιτήσεων 
που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις του νόμου είναι 
μικρότερος από τον αριθμό των προς διάθεση αδειών, 
γίνονται δεκτές όλες οι αιτήσεις και διενεργείται κλή−
ρωση μόνο για τη συγκεκριμένη θέση που αντιστοιχεί 
σε κάθε άδεια. Η κλήρωση διενεργείται δημόσια μια 
φορά κάθε χρόνο. Με απόφαση του οικείου Περιφερει−
άρχη μετά από πρόταση του οικείου Δημοτικού Συμ−
βουλίου, καθορίζεται ο τόπος, ο χρόνος, η διαδικασία 
της κλήρωσης της προηγούμενης παραγράφου και η 
συγκρότηση τριμελών επιτροπών διενέργειας της κλή−
ρωσης, οι οποίες αποτελούνται από τον Προϊστάμενο 
της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της οικείας Περιφερειακής 
Ενότητας ως Πρόεδρο και από δύο μέλη που επιλέγο−
νται από τον Περιφερειάρχη.
3. Ο αριθμός των αδειών άσκησης υπαίθριου εμπορίου, 
καθώς και το ύψος και ο τρόπος είσπραξης του κατα−
βαλλόμενου τέλους ανά άδεια και θέση καθορίζονται με 
απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, μετά από πρόταση 
του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου.
4. Οι μεν άδειες άσκησης υπαίθριου στάσιμου εμπορί−
ου χορηγούνται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου 
του οικείου Δήμου, οι δε άδειες άσκησης υπαίθριου 
πλανόδιου εμπορίου χορηγούνται με απόφαση του 
οικείου Περιφερειακού Συμβουλίου και ισχύουν εντός 
της οικείας Περιφέρειας. Οι άδειες άσκησης υπαίθριου 
εμπορίου είναι προσωποπαγείς και αμεταβίβαστες και 
αντιστοιχεί μία άδεια για κάθε φυσικό πρόσωπο.
5. Η διάρκεια της άδειας είναι αόριστη και ανακαλεί−
ται αυτοδικαίως μόλις εκλείψει ο λόγος για τον οποίο 
χορηγήθηκε. Για το σκοπό αυτόν ο αδειούχος καταθέτει 
ετησίως, σε κάθε ετήσια επέτειο χορήγησης της άδειας, 
προς την αρμόδια αρχή που την εξέδωσε:
α) Φορολογική ενημερότητα.
β) Ασφαλιστική ενημερότητα.
γ) Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 ότι συνεχίζουν 
να συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις χο−
ρήγησης της άδειας.
Σε περίπτωση που εκλείψει ο λόγος χορήγησης της 
άδειας κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, 
ο αδειούχος οφείλει να το δηλώσει εντός δέκα (10) 
εργάσιμων ημερών στην αρχή που εξέδωσε την άδεια. 
Σε περίπτωση παράλειψης, υπέχει την ποινική ευθύνη 
της παραγράφου 1 του άρθρου 31.
6. Απαγορεύεται η πώληση από τους υπαίθριους πω−
λητές των ειδών τους κατά τις ημέρες και ώρες που τα 
αντίστοιχα καταστήματα ομοειδών ειδών παραμένουν 
κλειστά, σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατά−
ξεις. Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για τις εμποροπα−
νηγύρεις και λοιπές υπαίθριες οργανωμένες αγορές και 
για τις κινητές καντίνες.
 Άρθρο 23
Άδεια υπαιθρίου εμπορίου
1. Για τη χορήγηση της άδειας υπαιθρίου εμπορίου, ο 
ενδιαφερόμενος υποβάλλει στην αρμόδια αρχή αίτηση 
υπό την μορφή υπεύθυνης δήλωσης, στην οποία δηλώ−
νει ότι δεν κατέχει ο ίδιος, ο/η σύζυγος και τα τέκνα 
αυτού, άλλη διοικητική άδεια άσκησης βιοποριστικού 
επαγγέλματος. Εκτός από την υπεύθυνη δήλωση, ο ενδι−
αφερόμενος καταθέτει πιστοποιητικά από τις αρμόδιες 
υπηρεσίες με τα οποία αποδεικνύεται κατά περίπτωση 
ότι είναι άνεργος και ανήκει σε μία από τις κατηγορίες 
της παραγράφου 1 του άρθρου 22. Επιπλέον, ο ενδια−
φερόμενος καταθέτει στην αρμόδια Υπηρεσία:
α) βεβαίωση της οικείας Δημόσιας Οικονομικής Υπηρε−
σίας (Δ.Ο.Υ.) περί υποβολής δήλωσης έναρξης− άσκησης 
επιτηδεύματος, σύμφωνα με τους νόμους 4045/1960 (Α΄ 
47) και 1642/1986 (Α΄ 125),
β) πιστοποιητικό του αρμόδιου ασφαλιστικού φορέα 
για την εγγραφή σε αυτόν,
γ) βεβαίωση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας 
από την οποία προκύπτει ότι ο ενδιαφερόμενος τηρεί 
τις προϋποθέσεις της ισχύουσας υγειονομικής νομοθε−
σίας, εφόσον πρόκειται για διάθεση τροφίμων− ποτών,
δ) δύο (2) πρόσφατες φωτογραφίες του.
Ο ενδιαφερόμενος επιδεικνύει επίσης, την άδεια κυ−
κλοφορίας, την άδεια ικανότητας οδηγού του ενδια−
φερομένου ή του προσώπου που τον αναπληρώνει για 
το όχημα που τυχόν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για 
την άσκηση της αιτούμενης δραστηριότητας και βιβλι−
άριο υγείας, εφόσον πρόκειται για διάθεση τροφίμων 
– ποτών.
2. Καθιερώνεται ειδική άδεια με την ονομασία «ΑΔΕΙΑ 
ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΠΑΙΘΡΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ», η οποία έχει σχήμα 
ορθογωνίου παραλληλόγραμμου, ύψους 0,30 μ. και πλά−
τους 0,20 μ. και χρώμα λευκό και φέρει τα εξής στοιχεία:
α) Τον αριθμό άδειας και την ημερομηνία έκδοσής της.ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3931
β) Τα στοιχεία της ταυτότητας του πωλητή, καθώς 
και τυχόν στοιχεία άδειας παραμονής και αριθμός δη−
μοτολογίου.
γ) Τον αριθμό φορολογικού μητρώου και την αρμόδια 
Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία στην οποία υπάγεται ο 
πωλητής.
δ) Τον αριθμό μητρώου και τον ασφαλιστικό φορέα 
στον οποίον υπάγεται ο πωλητής.
στ) Το συγκεκριμένο χώρο εγκατάστασής του και την 
έκταση αυτού, εφόσον πρόκειται για στάσιμο εμπόριο.
ζ) Τα συγκεκριμένα είδη ή υπηρεσίες που αποτελούν 
το αντικείμενο της δραστηριότητας του πωλητή, το 
συγκεκριμένο είδος εξοπλισμού, καθώς και τον αριθμό 
κυκλοφορίας του οχήματος που τυχόν χρησιμοποιεί.
η) Φωτογραφία του δικαιούχου και σφραγίδα του 
φορέα που εκδίδει την άδεια πάνω σε αυτή. Σε περί−
πτωση μόνιμης αναπλήρωσης η άδεια φέρει μόνο τη 
φωτογραφία του προσώπου που αναπληρώνει μόνιμα 
τον δικαιούχο.
θ) Ημερομηνία έναρξης και λήξης της διάρκειάς της.
2. Το πρωτότυπο της ειδικής άδειας άσκησης υπαί−
θριου (πλανοδίου ή στάσιμου) εμπορίου και η βεβαίωση 
του παρόντος νόμου σε περίπτωση προσωρινής ανα−
πλήρωσης, αναρτώνται σε εμφανές σημείο του χώρου 
ή του εν γένει εξοπλισμού που χρησιμοποιείται για την 
άσκηση της δραστηριότητας.
 Άρθρο 24
Αναπλήρωση πωλητή υπαίθριου εμπορίου
1. Επιτρέπεται η προσωρινή αναπλήρωση του αδειού−
χου πωλητή υπαίθριου εμπορίου μόνο από συγγενείς 
εξ αίματος μέχρι και τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας 
μέχρι δεύτερου βαθμού και από τον/την σύζυγο, από 
αδυναμία προσέλευσης του αδειούχου για λόγους υγεί−
ας, με την υποβολή στον φορέα έκδοσης της άδειας 
όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών. Σε περίπτωση 
που ο αδειούχος στερείται των συγγενικών προσώπων 
των ανωτέρω παραγράφων, επιτρέπεται η προσωρινή 
αναπλήρωσή του από δηλωμένο υπάλληλο.
2. Επιτρέπεται η αναπλήρωση αδειούχου πωλητή για 
λόγους μητρότητας ή πατρότητας μόνο από συγγενείς 
εξ αίματος μέχρι και τρίτου βαθμού ή εξ αγχιστείας 
μέχρι δευτέρου βαθμού και από τον/την σύζυγο, για 
χρονικό διάστημα που ορίζουν οι κείμενες περί προ−
στασίας της μητρότητας και πατρότητας διατάξεις.
3. Η προσωρινή αναπλήρωση έχει τον τύπο βεβαίωσης 
και περιλαμβάνει:
α) Τα στοιχεία ταυτότητας και τη φωτογραφία του 
προσώπου που αναπληρώνει τον κάτοχο της άδειας 
με σφραγίδα του φορέα πού εξέδωσε ή ανανέωσε την 
άδεια.
β) Τα στοιχεία ταυτότητας του/της κατόχου της 
άδειας, τον αριθμό και την ημερομηνία έκδοσης αυτής.
γ) Το βαθμό συγγένειας κατόχου και αναπληρωτή.
δ) Το λόγο αναπλήρωσης (ασθένεια κ.λπ.).
ε) Το χρονικό διάστημα της αναπλήρωσης.
4. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται στον φορέα έκδοσης 
της άδειας ο οποίος και εκδίδει την απόφαση προσω−
ρινής αναπλήρωσης.
5. Τα πρόσωπα που αναπληρώνουν τον πωλητή είναι 
αποκλειστικά υπεύθυνα για την ορθή τήρηση των όρων 
χρήσης της άδειας.
Άρθρο 25
Υπαίθριο πλανόδιο εμπόριο
1. Προϋπόθεση για την άσκηση της δραστηριότητας 
υπαιθρίου πλανοδίου εμπορίου είναι να έχει πραγμα−
τοποιηθεί δήλωση έναρξης του επιτηδεύματος του γυ−
ρολόγου ή άλλης εμπορικής δραστηριότητας.
2. Δεν επιτρέπεται η άσκηση πλανόδιου εμπορίου: (α) 
πλησίον καταστημάτων που διαθέτουν ομοειδή είδη και 
(β) σε δήμους με πληθυσμό άνω των τριών χιλιάδων 
(3.000) κατοίκων.
3. Όποιος ασκεί υπαίθριο πλανόδιο εμπόριο επιτρέ−
πεται να παραμένει στάσιμος μόνο κατά τη διάρκεια 
της συναλλαγής.
 Άρθρο 26
Ειδικότερα θέματα υπαιθρίου στάσιμου εμπορίου
1. Για τη συμμετοχή σε εμποροπανηγύρεις που διε−
νεργούνται με την ευκαιρία θρησκευτικών ή επετεια−
κών εορτών, σε παραδοσιακές εμποροπανηγύρεις και 
ζωοπανηγύρεις που τελούνται μία φορά το χρόνο, σε 
πασχαλινές και σε χριστουγεννιάτικες αγορές, απαι−
τείται άδεια. Η ισχύς των αδειών αυτών δεν μπορεί να 
υπερβαίνει για τις εμποροπανηγύρεις των θρησκευτικών 
ή επετειακών εορτών τις πέντε (5) συναπτές ημέρες, 
για τις παραδοσιακές εμποροπανηγύρεις και ζωοπανη−
γύρεις που τελούνται μία φορά το χρόνο τις επτά (7) 
συναπτές ημέρες, για τις πασχαλινές αγορές τις δέκα 
(10) συναπτές ημέρες και για τις χριστουγεννιάτικες 
αγορές τις δεκαπέντε (15) συναπτές ημέρες. Η άδεια 
χορηγείται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, το 
οποίο αποφαίνεται και για τη διάρκεια ισχύος της εντός 
των ορίων του προηγούμενου εδαφίου.
2. Στην έννοια του υπαίθριου στάσιμου εμπορίου πε−
ριλαμβάνεται και η παροχή πρόχειρων γευμάτων στους 
διερχόμενους που παρασκευάζονται επί τόπου είτε 
εντός αυτοκινούμενων ή ρυμουλκούμενων οχημάτων 
(καντίνες) που σταθμεύουν σε συγκεκριμένη θέση και 
για χρόνο ίσο προς τη ληφθείσα άδεια είτε σε φορητές 
εγκαταστάσεις έψησης.
3. Το υπαίθριο στάσιμο εμπόριο διεξάγεται σε πλα−
τείες ή άλλους ανεξάρτητους, υπαίθριους, ελεύθερους, 
ιδιωτικούς, δημόσιους, δημοτικούς ή εκκλησιαστικούς 
χώρους. Το Δημόσιο, οι δήμοι και οι εκκλησιαστικές αρ−
χές δεν επιτρέπεται να εκμισθώνουν ή να παραχωρούν 
κατά χρήση χώρους που προορίζονται για τη λειτουργία 
του υπαίθριου στάσιμου εμπορίου σε πρόσωπα που δεν 
κατέχουν τη σχετική ειδική άδεια.
4. Οι άδειες που εκδίδονται για το υπαίθριο στάσιμο 
εμπόριο της παραγράφου 1 έχουν ισχύ όση και η δι−
άρκεια της δραστηριότητας για την οποία εκδόθηκαν.
5. Στο υπαίθριο στάσιμο εμπόριο επιτρέπεται και η 
πώληση των προϊόντων που αναφέρονται στην παρά−
γραφο 1 του άρθρου 9 του παρόντος τηρουμένου του 
άρθρου 17 του παρόντος.
6. Οι κάτοχοι άδειας πωλητή λαϊκών αγορών δεν δύ−
νανται να συμμετέχουν στις δραστηριότητες της πα−
ραγράφου 1 του παρόντος.
7. Μετά από πρόταση της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυ−
φλών στον Υπουργό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότη−
τας, καθορίζονται με απόφασή του τα είδη που πωλούν 
οι τυφλοί με άδεια υπαίθριου στάσιμου εμπορίου.3932 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
Άρθρο 27
Οριοθέτηση υπαίθριου στάσιμου εμπορίου
Οι θέσεις άσκησης υπαίθριου στάσιμου εμπορίου πρέ−
πει να βρίσκονται εκτός:
α) των δημοτικών και λαϊκών αγορών και
β) περιοχών που γειτνιάζουν ή ευρίσκονται σε μικρή 
απόσταση από οργανωμένες ξενοδοχειακές μονάδες, 
μπροστά από την είσοδο εμπορικών καταστημάτων και 
εισόδους αρχαιολογικών χώρων, μουσείων, μνημείων και 
εκκλησιών. Η απόσταση των θέσεων άσκησης υπαίθριου 
στάσιμου εμπορίου από τα άκρα των δημοτικών και 
λαϊκών αγορών δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη των 
τριακοσίων (300) μέτρων, στους δήμους του λεκανο−
πεδίου Αττικής και σε δήμους με πληθυσμό πάνω από 
πενήντα χιλιάδες (50.000) κατοίκους.
Σε κάθε άλλη περίπτωση, η ανωτέρω απόσταση δεν 
επιτρέπεται να είναι μικρότερη των εκατόν πενήντα 
(150) μέτρων.
Οι κάτοχοι της σχετικής άδειας επιτρέπεται να δρα−
στηριοποιούνται μόνο σε θέσεις−σημεία που έχουν κα−
θοριστεί και οριοθετηθεί από το Δήμο που τους έχει 
χορηγήσει την άδεια.
Άρθρο 28
Λοιπές υπαίθριες οργανωμένες αγορές
Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, μετά από 
πρόταση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου, καθορίζο−
νται οι λοιπές υπαίθριες οργανωμένες αγορές και ιδίως 
οι κυριακάτικες αγορές παλαιοπωλών και συναφών επι−
τηδευματιών, οι αγορές συλλεκτών, οι αγορές βιβλίων, 
οι ειδικές παραδοσιακές τοπικές αγορές συμπεριλαμβα−
νομένων και των κυριακάτικων αγορών που λειτουργούν 
σύμφωνα με τις ισχύουσες μέχρι σήμερα διατάξεις και 
κάθε σχετική λεπτομέρεια για τη λειτουργία τους. 
 Άρθρο 29
Βραχυχρόνιες άδειες υπαίθριου εμπορίου
1. Κατ’ εξαίρεση, κατά την καλοκαιρινή περίοδο μπο−
ρεί να δίδονται μία φορά το χρόνο σε φυσικά πρόσωπα, 
άδειες παρασκευής και διάθεσης πρόχειρων γευμάτων 
κατά την έννοια της παραγράφου 2 του άρθρου 26 με δι−
άρκεια ισχύος μέχρι τέσσερις (4) μήνες και για συγκεκριμέ−
νη θέση, εφαρμοζόμενων αναλόγως του πρώτου εδαφίου 
της παραγράφου 3 και της παραγράφου 4 του άρθρου 
22. Οι άδειες χορηγούνται με κλήρωση που διενεργείται 
μεταξύ των ενδιαφερομένων, η διαδικασία της οποίας 
καθορίζεται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
2. Κατά τη διάρκεια εκθέσεων, πολιτιστικών και αθλη−
τικών εκδηλώσεων, μπορεί να δίδονται άδειες της παρα−
γράφου 1 για ορισμένες ώρες και μόνο για τη συγκεκρι−
μένη εκδήλωση. Οι ημέρες δραστηριότητας των εν λόγω 
πωλητών δεν μπορούν να υπερβαίνουν τον αριθμό των 
ημερών της σχετικής εκδήλωσης και σε κάθε περίπτω−
ση, εάν πρόκειται για ημερήσια εκδήλωση, επιτρέπεται 
να δραστηριοποιούνται δύο ώρες πριν από την έναρξη 
της εκδήλωσης και δύο ώρες μετά τη λήξη αυτής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ − ΚΥΡΩΣΕΙΣ
Άρθρο 30
Υπηρεσίες αρμόδιες για τον έλεγχο
1. Αρμόδιες υπηρεσίες για τον έλεγχο εφαρμογής των 
διατάξεων του παρόντος και των κατ’ εξουσιοδότησής 
τους εκδιδόμενων υπουργικών αποφάσεων είναι:
(α) οι υπηρεσίες και τα όργανα της Γενικής Γραμμα−
τείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Αντα−
γωνιστικότητας,
(β) οι υπηρεσίες και τα όργανα της Γενικής Γραμ−
ματείας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Ανταγωνιστικότητας,
(γ) οι υπηρεσίες και τα όργανα των Περιφερειών,
(δ) οι υπηρεσίες και τα όργανα των Διευθύνσεων 
Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφε−
ρειών και Περιφερειακών Ενοτήτων,
(ε) οι υπηρεσίες και τα όργανα του Ενιαίου Φορέα 
Ελέγχου Τροφίμων,
(στ) οι αρμόδιες υπηρεσίες των δήμων,
 (ζ) οι Υπηρεσίες του Λιμενικού Σώματος, στην περιοχή 
της δικαιοδοσίας τους,
(η) η Ελληνική Αστυνομία,
(θ) το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ) 
και οι Τελωνειακές Αρχές.
2. Κατά τη διάρκεια των ελέγχων, οι αρμόδιοι υπάλ−
ληλοι έχουν καθήκοντα ειδικού ανακριτικού υπαλλή−
λου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Ποινικής 
Δικονομίας.
3. Οι κυρώσεις που επιβάλλονται δυνάμει του παρό−
ντος νόμου, δεν θίγουν ειδικότερα διοικητικά πρόστιμα 
που επιβάλλονται από τα αρμόδια όργανα για παραβά−
σεις των κανόνων εμπορίας και διακίνησης προϊόντων, 
σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία ή ειδικότερα μέτρα 
που επιβάλλονται από την κείμενη νομοθεσία για το 
παρεμπόριο.
4. Ο συντονισμός τυχόν μικτών κλιμακίων ελέγχου 
ανατίθεται για μεν την Περιφέρεια Αττικής στο Συντο−
νιστικό Κέντρο για την Αντιμετώπιση του Παρεμπορίου 
(ΣΥΚΑΠ) του άρθρου 40 του ν. 4155/2013 (Α΄120), για δε 
τις λοιπές Περιφέρειες στον αρμόδιο Περιφερειάρχη.
Άρθρο 31
Ποινικές κυρώσεις
1. Όποιος παρεμποδίζει τον ασκούμενο έλεγχο ή αρ−
νείται με οποιονδήποτε τρόπο να παραδώσει στους 
αρμόδιους υπαλλήλους κάθε στοιχείο απαραίτητο για 
τη διεξαγωγή του ελέγχου, όπως ιδίως τα παραστα−
τικά εμπορίας και διακίνησης, τιμωρείται με φυλάκιση. 
Παρεμπόδιση ελέγχου θεωρείται και η απόκρυψη των 
απαιτούμενων στοιχείων ή η παραποίηση των στοιχείων 
αυτών ή η ψευδής παράθεσή τους.
2. Όποιος χωρίς άδεια ασκεί δραστηριότητα του πα−
ρόντος νόμου, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχι−
στον έξι (6) μηνών.
3. α) Όποιος διαθέτει τρόφιμα μη ασφαλή ή ακατάλ−
ληλα για την ανθρώπινη κατανάλωση τιμωρείται με 
φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών.
β) Όποιος διαθέτει τρόφιμα μη ασφαλή ή επιβλαβή 
για την υγεία τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι 
(6) μηνών.
γ) Όποιος αναμιγνύει παράνομα και πωλεί είδη δια−
φορετικών ποιοτήτων τιμωρείται με φυλάκιση.
4. Όποιος παραποιεί ή νοθεύει άλλα είδη βιοτικής 
ανάγκης πλην τροφίμων ή εν γνώσει του κατέχει προς 
εμπορία ή πωλεί τέτοια είδη, τιμωρείται με φυλάκιση 
τουλάχιστον τριών (3) μηνών.
5. Όποιος παραβαίνει τις διατάξεις των άρθρων 13 και 
16 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών.ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3933
6. Σε περίπτωση που η βεβαίωση της τριμελούς επι−
τροπής του άρθρου 11 περιέχει αναληθή ή ανακριβή 
στοιχεία, καθένα από τα υπογράφοντα μέλη τιμωρείται 
με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους.
Άρθρο 32
Διοικητικές Κυρώσεις
1. Ανεξάρτητα από τις ποινικές κυρώσεις που προβλέ−
πονται στο άρθρο 31, για τις παρακάτω παραβάσεις, 
επιβάλλεται και διοικητικό πρόστιμο ως εξής:
α) για έλλειψη άδειας, πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) 
ευρώ και για μη κατοχή της τη στιγμή του ελέγχου 
πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ,
β) για πώληση προϊόντων που δεν αναγράφονται στην 
άδεια, πρόστιμο δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ,
γ) για αυθαίρετη αλλαγή χώρου, μη τήρηση ωραρίου, 
μη αυτοπρόσωπη προσέλευση, μη τοποθέτηση ζυγού 
σε εμφανές σημείο, μη τοποθέτηση πινακίδων σε κάθε 
προϊόν με τις ενδείξεις της τιμής πώλησης ή της ποι−
ότητας ή της προέλευσης του προϊόντος, καθώς και 
μη αναγραφή της αληθούς προέλευσης αυτού και μη 
τοποθέτηση ειδικής πινακίδας με τον αριθμό της άδειας, 
το όνομα του κατόχου και τα λοιπά απαιτούμενα στοι−
χεία, πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ, για καθεμία από τις 
ανωτέρω παραβάσεις,
δ) για διάθεση προϊόντων τα οποία δεν συνοδεύο−
νται από τα παραστατικά που προβλέπονται από τις 
κείμενες διατάξεις, ή συνοδεύονται από παραποιημένα 
ή με ανακριβή στοιχεία παραστατικά, πρόστιμο πέντε 
χιλιάδων (5.000) ευρώ,
ε) για χρήση ελαττωματικών ή μη εγκεκριμένων μέ−
τρων, σταθμών και ζυγών, κατά τη ζύγιση ή στάθμιση 
των προϊόντων, για την με οποιονδήποτε τρόπο παρα−
ποίηση της ζύγισης, πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ,
στ) για αναπλήρωση του πωλητή ή πρόσληψη υπαλ−
λήλου από αυτόν, χωρίς την τήρηση των διατάξεων του 
παρόντος, πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ,
ζ) για πώληση προϊόντων εκτός του καθορισμένου 
ωραρίου της λαϊκής αγοράς, πρόστιμο χιλίων (1.000) 
ευρώ.
2. Η άδεια άσκησης υπαίθριου εμπορίου ανακαλείται 
υποχρεωτικά από την αρχή που την έχει εκδόσει, στις 
ακόλουθες περιπτώσεις:
α) Εάν διαπιστωθεί η ύπαρξη λόγου για τον οποίο η 
χορήγηση της άδειας στο συγκεκριμένο πρόσωπο δεν 
έπρεπε να γίνει ή διαπιστωθεί με οποιονδήποτε τρόπο 
από αρμόδια υπηρεσία ότι δεν υφίσταται πλέον μία 
από τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη χορή−
γηση αυτής.
β) Εάν διαπιστωθεί ότι η άσκηση του υπαίθριου εμπο−
ρίου διενεργείται από πρόσωπο που δεν αναπληρώνει 
νόμιμα, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 12 και 24 
του παρόντος, τον κάτοχο της συγκεκριμένης άδειας.
γ) Στην περίπτωση της με οποιονδήποτε τρόπο μετα−
βίβασης της άδειας, εκτός από τη νόμιμη αναπλήρωση.
3. Πωλητής λαϊκών αγορών, επαγγελματίας ή παραγω−
γός, που απουσιάζει αδικαιολόγητα πέραν του τριμήνου 
από τη λαϊκή αγορά, στερείται της θέσης του.
4. Στην περίπτωση των Λαϊκών Αγορών Βιολογικών 
Προϊόντων για την πώληση προϊόντων χωρίς την απαι−
τούμενη πιστοποίηση με βάση το άρθρο 18 επιβάλλε−
ται διοικητικό πρόστιμο ύψους τριών χιλιάδων (3.000) 
ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, όταν οι αρμόδιες ελεγκτικές 
υπηρεσίες του άρθρου 30 διαπιστώνουν παράβαση ή/
και παρατυπίες που αφορούν τους κανόνες βιολογικής 
παραγωγής, ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια υπηρεσία 
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για 
περαιτέρω ενέργειες.
5. Για τις λοιπές παραβάσεις, που δεν ορίζονται στην 
παράγραφο 1, με απόφαση της αρχής που χορηγεί τη 
συγκεκριμένη άδεια, επιβάλλεται πρόστιμο από τριακό−
σια (300) έως πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, ανάλογα με 
τη βαρύτητα και τη συχνότητα της παράβασης.
6. Σε περίπτωση που επιβληθεί πρόστιμο περισσότε−
ρες από τρεις φορές στον ίδιο αδειούχο, εντός τριών 
(3) ετών, η αρμόδια αρχή ανακαλεί οριστικά την άδεια.
7. Σε περίπτωση που για τρεις (3) συνεχείς μήνες 
δεν αποσταλούν τα στοιχεία που αναφέρονται στην 
παράγραφο 1 του άρθρου 35, οι Περιφερειάρχες και οι 
Δήμαρχοι υπέχουν πειθαρχική ευθύνη, σύμφωνα με τα 
άρθρα 233 και 234 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87). 
8. Δεν επιτρέπεται η επιβολή των διοικητικών κυρώσε−
ων του παρόντος εφόσον έχουν επιβληθεί διοικητικές 
κυρώσεις για την ίδια παράβαση με βάση διαφορετικό 
νόμο.
 Άρθρο 33
Διαδικασία επιβολής, είσπραξης και απόδοσης
των διοικητικών προστίμων
1. Το ελεγκτικό όργανο που βεβαιώνει την παράβαση 
συντάσσει, εις τριπλούν, έκθεση βεβαίωσης της παρά−
βασης, στην οποία αναγράφονται: α) τα στοιχεία της 
ταυτότητας του παραβάτη πωλητή, β) ο χρόνος και ο 
τόπος τελέσεως της παράβασης, γ) συνοπτική περιγρα−
φή της παράβασης. Η έκθεση βεβαίωσης της παράβα−
σης υπογράφεται από το όργανο που βεβαιώνει την 
παράβαση και τον παραβάτη πωλητή. Εάν ο τελευταίος 
αρνείται να υπογράψει, γίνεται σχετική μνεία από το 
ελεγκτικό όργανο.
2. Τα πρόστιμα των παραγράφων 1 και 4 επιβάλλο−
νται αμέσως μετά τη βεβαίωση της παράβασης από 
τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα, που προβλέπονται στην 
παράγραφο 1 του άρθρου 30.
3. Τα διοικητικά πρόστιμα του παρόντος νόμου, με την 
επιφύλαξη της κατωτέρω παραγράφου, εισπράττονται, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δη−
μοσίων Εσόδων και αποδίδονται κατά ποσοστό 10% 
σε ειδικό λογαριασμό του Δήμου, εντός της χωρικής 
αρμοδιότητας του οποίου διαπιστώνεται και βεβαιώνε−
ται η παράβαση και κατά ποσοστό 90% στον Κρατικό 
Προϋπολογισμό.
4.α. Τα διοικητικά πρόστιμα που επιβάλλονται από 
τις υπηρεσίες των Δήμων εισπράττονται, σύμφωνα με 
τις διατάξεις περί είσπραξης εσόδων των Δήμων και 
Κοινοτήτων και πιστώνονται σε ειδικό κωδικό του οι−
κείου Δήμου στον οποίο διαπιστώθηκε και βεβαιώθηκε 
η παράβαση.
4.β. Τα διοικητικά πρόστιμα που επιβάλλονται από 
τις υπηρεσίες των Περιφερειών αποτελούν έσοδο του 
Κρατικού Προϋπολογισμού και πιστώνονται σε ειδικό 
κωδικό που εγγράφεται στον προϋπολογισμό της οι−
κείας Περιφέρειας στην οποία διαπιστώθηκε και βεβαι−
ώθηκε η παράβαση.
5. Από τα ανωτέρω έσοδα καλύπτονται δαπάνες για 
έξοδα μετακίνησης των υπαλλήλων για τις ανάγκες 
διενέργειας των ελέγχων.3934 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
6. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγω−
νιστικότητας ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα σχετικά 
με τον τρόπο, τον τύπο και τη διαδικασία επιβολής των 
προστίμων που επιβάλλονται από τα αρμόδια ελεγκτι−
κά όργανα κατά τη διαπίστωση της παράβασης, σε 
εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου η ανα−
προσαρμογή των ποσών και κάθε άλλη λεπτομέρεια.
Άρθρο 34
Διοικητική και δικαστική προστασία
1. Η πράξη επιβολής διοικητικού προστίμου του παρό−
ντος νόμου υπόκειται σε ενδικοφανή προσφυγή, η οποία 
ασκείται ενώπιον του Περιφερειάρχη της Περιφέρειας 
που επιβλήθηκε το πρόστιμο μέσα σε προθεσμία τριά−
ντα (30) ημερών από την με οποιονδήποτε τρόπο, απο−
δεδειγμένη κοινοποίησή της στον υπόχρεο. Η απόφαση 
επί της προσφυγής εκδίδεται μέσα σε προθεσμία (30) 
ημερών από την κατάθεση της προσφυγής.
2. Η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής υπό−
κειται σε προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδι−
κείου του τόπου όπου εδρεύει το όργανο όπου εξέδωσε 
την πράξη επιβολής του προστίμου, μέσα στην προ−
θεσμία της παραγράφου 1 του άρθρου 66 του Κώδικα 
Διοικητικής Δικονομίας.
Η εμπρόθεσμη άσκηση της προσφυγής και η τυχόν 
υποβολή αίτησης αναστολής δεν αναστέλλουν την εί−
σπραξη του είκοσι τοις εκατό (20%) του προστίμου. 
Μετά την έκδοση απόφασης από το Διοικητικό Πρω−
τοδικείο το ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) που ει−
σπράχθηκε, συμψηφίζεται ή επιστρέφεται ολικά ή μερικά 
στον διοικούμενο, ανάλογα με την περίπτωση.
3. Το ύψος του επιβληθέντος διοικητικού προστίμου 
μειώνεται στο ήμισυ εάν ο υπόχρεος εντός τριάντα (30) 
ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης σε αυτόν της 
σχετικής πράξης και σε κάθε περίπτωση πριν από την 
άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής της παραγράφου 
1, προβεί σε καταβολή του προστίμου. Η καταβολή αυτή 
συνεπάγεται την αυτοδίκαιη παραίτηση του υπόχρεου 
από κάθε δικαίωμα προσβολής ή αμφισβήτησης της 
πράξης επιβολής προστίμου. Το αποδεικτικό καταβολής 
του μειωμένου προστίμου προσκομίζεται στην αρμόδια 
υπηρεσία εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών.
Άρθρο 35
Βάση δεδομένων υπαίθριου εμπορίου
1. Στο Συντονιστικό Κέντρο για την Αντιμετώπιση του 
Παρεμπορίου (ΣΥΚΑΠ) του άρθρου 40 του ν. 4155/2013 
(Α΄ 120), δημιουργείται Ηλεκτρονική Βάση Δεδομένων 
Υπαίθριου Εμπορίου. Με ευθύνη του οικείου Περιφε−
ρειάρχη για τις λαϊκές αγορές Αττικής και Θεσσαλο−
νίκης και του οικείου Δημάρχου για τις λαϊκές αγορές 
της υπόλοιπης χώρας, αποστέλλονται ηλεκτρονικά, το 
πρώτο δεκαήμερο κάθε μήνα στο ΣΥΚΑΠ, στοιχεία του 
προηγούμενου μήνα σχετικά με:
α) τον αριθμό και το είδος των αδειών παραγωγών 
και επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών και λαϊκών 
αγορών βιολογικών προϊόντων, καθώς και υπαιθρίου 
εμπορίου που χορηγήθηκαν,
β) τον αριθμό των υφιστάμενων θέσεων, των κενών 
θέσεων και των θέσεων που προκύπτουν από νέες αι−
τήσεις,
γ) το είδος και την κατηγορία προϊόντων που ανα−
γράφονται σε κάθε άδεια,
δ) τον αριθμό των υπαλλήλων και των προσώπων που 
αναπληρώνουν τους πωλητές,
ε) τους ελέγχους που διενεργήθηκαν από τα αρμόδια 
όργανα και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν και
στ) κάθε άλλο στοιχείο που σχετίζεται με τη λειτουρ−
γία του υπαίθριου εμπορίου στο πλαίσιο εφαρμογής 
των διατάξεων του παρόντος νόμου.
2. Στις Περιφέρειες και στους Δήμους, τηρούνται ηλε−
κτρονικά μητρώα υπαίθριου εμπορίου με τα στοιχεία 
της παραγράφου 1, τα οποία διασυνδέονται και διαλει−
τουργούν τόσο μεταξύ τους όσο και με την Ηλεκτρονική 
Βάση Δεδομένων Υπαίθριου Εμπορίου.
3. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Αντα−
γωνιστικότητας καθορίζονται οι ειδικότερες λεπτομέ−
ρειες για τον τρόπο τήρησης, τη διασύνδεση και τη 
διαλειτουργικότητα των μητρώων και της Ηλεκτρονικής 
Βάσης Δεδομένων Υπαίθριου Εμπορίου, καθώς και κάθε 
άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρ−
θρου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Άρθρο 36
Ανακοίνωση λειτουργίας εκθέσεων και άδεια
καταλληλότητας εκθεσιακών κέντρων
1. Προκειμένου να λειτουργήσουν εκθέσεις που διοργα−
νώνονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα είτε πρόκειται 
για ειδικές, κλαδικές και γενικές εμπορικές εκθέσεις με 
αντικείμενο την προβολή και τη διάθεση βιομηχανικών, 
γεωργικών, χειροτεχνικών προϊόντων και υπηρεσιών 
(με εξαίρεση τις εκθέσεις εικαστικών τεχνών) είτε για 
εμπορικές εκθέσεις στα πλαίσια συνεδρίων, απαιτείται 
ανακοίνωση−γνωστοποίηση στο οικείο Δήμο ή στην 
περίπτωση διεθνών εκθέσεων, στην οικεία Περιφέρεια.
2. Προκειμένου να διοργανωθούν οι εκθέσεις της 
προηγούμενης παραγράφου απαιτείται άδεια καταλ−
ληλότητας εκθεσιακών κέντρων και εκθεσιακών χώρων, 
στεγασμένων μόνιμα ή προσωρινά, υπαίθριων ή μικτών. 
Άδεια καταλληλότητας δεν απαιτείται ειδικά για τα 
εκθεσιακά κέντρα και χώρους, που είναι στεγασμένοι 
μόνιμα και των οποίων ο συνολικός λειτουργικός χώρος 
(κύριος εκθεσιακός, αποθηκευτικός και βοηθητικός) δεν 
υπερβαίνει τα 1.000 τ.μ.. Η άδεια καταλληλότητας χορη−
γείται από τις Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων κατόπιν 
αιτήσεως του κυρίου, νομέα ή κατόχου των εκθεσιακών 
κέντρων και χώρων.
3. Δεν επιτρέπεται η διενέργεια εκθέσεων, εάν ο κύ−
ριος, νομέας ή κάτοχος των Εκθεσιακών κέντρων και 
εκθεσιακών χώρων δεν διαθέτει άδεια καταλληλότητας, 
με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου της παραγρά−
φου 2 του παρόντος άρθρου.
4. Εφόσον τα απόβλητα που θα προκύψουν από τη 
διαμόρφωση του εκθεσιακού χώρου και τη λειτουργία 
της έκθεσης εμπίπτουν στο ν. 2939/2001 (Α΄ 179), όπως 
τροποποιήθηκε με το ν. 3854/2010 (Α΄ 94), ο διοργανωτής 
υποχρεούται να διαχειρίζεται τα απόβλητα αυτά μέσω 
εγκεκριμένων συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης.
5. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγω−
νιστικότητας ρυθμίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις 
για την καταλληλότητα των εκθεσιακών χώρων, η δια−
δικασία, τα δικαιολογητικά για την έκδοση της άδειας 
καταλληλότητας, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για 
την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3935
Άρθρο 37
Διαδικασία ανακοίνωσης λειτουργίας
εμπορικών εκθέσεων
1. Η ανακοίνωση λειτουργίας εμπορικών εκθέσεων γί−
νεται από τον διοργανωτή στο Δήμο ή στην περίπτω−
ση διεθνών εκθέσεων, στην Περιφέρεια, στα όρια των 
οποίων πρόκειται να διεξαχθεί η έκθεση.
2. Η ανακοίνωση υποβάλλεται τουλάχιστον έναν (1) 
μήνα πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία λει−
τουργίας της έκθεσης και περιλαμβάνει υποχρεωτικά, 
τα εξής στοιχεία:
(α) Πλήρη στοιχεία του διοργανωτή (στοιχεία δελτί−
ου αστυνομικής ταυτότητας του φυσικού προσώπου ή 
κατά περίπτωση, του νομίμου εκπροσώπου του νομι−
κού προσώπου, φορέα ή οργανισμού που διοργανώνει 
την έκθεση, επωνυμία και διακριτικό τίτλο, έδρα, Α.Φ.Μ., 
Δ.Ο.Υ., αν πρόκειται για μόνιμα εγκατεστημένο πάροχο, 
αριθμό ΓΕΜΗ, αν υπάρχει, αλλιώς Αρ.Μ.Α.Ε. ή αριθμό 
βιβλίων Πρωτοδικείου και επιμελητήριο στο οποίο είναι 
εγγεγραμμένο μέλος).
(β) Αριθμό πρωτοκόλλου άδειας καταλληλότητας του 
εκθεσιακού χώρου.
(γ) Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 από το φυσικό 
πρόσωπο διοργανωτή ή στην περίπτωση νομικού προ−
σώπου από τον νόμιμο εκπρόσωπό του, ότι:
ί) δεν έχει καταδικαστεί για τα αδικήματα της απάτης, 
υπεξαίρεσης, χρεοκοπίας, πλαστογραφίας ή φοροδια−
φυγής, λαθρεμπορίας, παράβασης των νόμων για τα 
ναρκωτικά και συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση, 
όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 2 της κοινής 
δράσης της 98/773/ΔΕΥ του Συμβουλίου,
ii) υποχρεωτικά θα παρευρίσκεται γενικός ιατρός ή 
διπλωματούχος νοσοκόμος, προκειμένου να διασφα−
λίζεται η παροχή πρώτων βοηθειών κατά τη διάρκεια 
λειτουργίας της έκθεσης,
iii) συνεργάζεται με κατάλληλα αδειοδοτημένο συλλέ−
κτη για τα απόβλητα που θα προκύψουν από τη δρα−
στηριότητα. Οι υπηρεσίες, στις οποίες κατατίθενται 
υπεύθυνες δηλώσεις, υποχρεούνται να ενεργούν δειγ−
ματοληπτικό έλεγχο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 
3 του άρθρου 10 του ν. 3230/2004 (Α΄ 44).
(δ) Το χαρακτήρα της έκθεσης, δηλαδή αν απευθύνε−
ται μόνο σε εμπορικούς επισκέπτες ή/και στο ευρύ κοινό, 
όπως και αν χαρακτηρίζεται ως τοπική ή περιφερειακή, 
πανελλήνια ή διεθνής, ανάλογα με την περιοχή που 
διοργανώνεται η έκθεση, την εμβέλεια, τον τόπο προ−
έλευσης των επισκεπτών και το είδος των εκθεμάτων.
 (ε) Τον ακριβή καθορισμό του είδους των εκθεμάτων 
ή του κλάδου που θα προβληθεί.
(στ) Το ωράριο λειτουργίας και το ακριβές χρονικό 
διάστημα λειτουργίας της έκθεσης, το οποίο δεν μπορεί 
να υπερβαίνει τις τριάντα (30) συναπτές ημέρες.
(ζ) Τον κανονισμό συμμετοχής των εκθετών.
3. Οι Διευθύνσεις ή τα Τμήματα των Δήμων ή των 
Περιφερειών στους οποίους γίνεται η ανακοίνωση, υπο−
χρεούνται εντός δεκαπέντε (15) ημερών να αναζητούν 
υπηρεσιακώς αντίγραφο της άδειας καταλληλότητας 
των μόνιμα στεγασμένων εκθεσιακών κέντρων και χώ−
ρων και των προσωρινά στεγασμένων, υπαίθριων ή μι−
κτών, εκθεσιακών κέντρων και χώρων από τις Τεχνικές 
Υπηρεσίες των οικείων Δήμων με την επιφύλαξη του 
δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 36 
του παρόντος. Σε περίπτωση που δεν έχει εκδοθεί η ως 
άνω άδεια ενημερώνουν αμελλητί με κάθε πρόσφορο 
μέσο και με απόδειξη παραλαβής το διοργανωτή ότι η 
έκθεση δεν μπορεί να διοργανωθεί στο συγκεκριμένο 
χώρο.
4. Διοργανωτής αναγνωρισμένος από κράτος − μέλος 
της Ε.Ε. ή κράτος του Ε.Ο.Χ. και εγκατεστημένος σε 
αυτό, ο οποίος δύναται στα πλαίσια της διασυνορια−
κής παροχής υπηρεσιών να διοργανώνει περιστασιακά 
εκθέσεις στην Ελλάδα (εφεξής διασυνοριακός διοργα−
νωτής), εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του κράτους 
στο οποίο είναι εγκατεστημένος, μπορεί να οργανώσει 
έκθεση στην Ελλάδα ακολουθώντας την ως άνω δια−
δικασία.
Άρθρο 38
Λοιπές ρυθμίσεις
1. Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή σε έκθεση εκθέτη με 
την ιδιότητα του παραγωγού, αν η δήλωση συμμετοχής 
δεν συνοδεύεται από σχετική βεβαίωση της ιδιότητας 
αυτής από τον αρμόδιο φορέα (Επιμελητήριο, Συνεται−
ρισμός κ.λπ.).
2. Μεταβολή της ημερομηνίας ή του εκθεσιακού κέ−
ντρου και χώρου διεξαγωγής της έκθεσης είναι δυνα−
τή, υπό την προϋπόθεση ότι ο διοργανωτής υποβάλλει 
ανακοίνωση προς την αρμόδια Υπηρεσία του οικείου 
Δήμου ή Περιφέρειας κατά περίπτωση τουλάχιστον δε−
καπέντε (15) ημερολογιακές ημέρες πριν από την προ−
γραμματισμένη ημερομηνία έναρξης της έκθεσης. Στη 
σχετική ανακοίνωση και εφόσον υποβάλλεται αίτημα 
μεταβολής του εκθεσιακού κέντρου και χώρου διεξα−
γωγής της έκθεσης επισυνάπτεται συμπληρωματικά η 
άδεια καταλληλότητας του νέου χώρου.
3. Μεταβολή του είδους των εκθεμάτων ή του κλάδου 
που θα προβληθεί στην έκθεση είναι δυνατή, υπό την 
προϋπόθεση ότι ο διοργανωτής υποβάλλει ανακοίνωση 
προς την αρμόδια Υπηρεσία του οικείου Δήμου ή Περι−
φέρειας κατά περίπτωση τουλάχιστον δεκαπέντε (15) 
ημερολογιακές ημέρες πριν από την προγραμματισμένη 
ημερομηνία έναρξης της έκθεσης.
4. Σε περίπτωση που, για λόγους που δεν συνιστούν 
τυχηρό ή ανωτέρα βία, η προγραμματισμένη έκθεση 
δεν διεξαχθεί, ο διοργανωτής έχει υποχρέωση να ενη−
μερώσει τον αρμόδιο Δήμο ή, στην περίπτωση διεθνών 
εκθέσεων, την αρμόδια Περιφέρεια τουλάχιστον δε−
καπέντε (15) ημέρες πριν από την προγραμματισθείσα 
έναρξη της έκθεσης.
5. Σε εκθέσεις με αντικείμενο εκρηκτικά−εύφλεκτα 
υλικά, οι εκθέτες έχουν υποχρέωση να παρουσιάζουν 
τα εκθέματά τους με τη μορφή ομοιωμάτων από μη 
αυθεντικά υλικά ή με γραφικές απεικονίσεις − εικονικές 
αναπαραστάσεις ως προς το είδος, τη λειτουργία και 
τη χρήση τους ή με διαφημιστικά έντυπα, video, αφίσες 
κ.λπ..
6. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες δημοσιεύουν στον οι−
κείο διαδικτυακό τους τόπο πληροφορίες σχετικά με 
τις λειτουργούσες εμπορικές εκθέσεις και όσες προ−
γραμματίζεται να διεξαχθούν, τυχόν μεταβολές στις 
προγραμματισθείσες εκθέσεις, σύμφωνα με τις παρα−
γράφους 3, 4 και 5 του παρόντος άρθρου, όπως και 
πληροφορίες σχετικά με τον τόπο διεξαγωγής, το χαρα−
κτήρα των εκθέσεων και το χρονικό διάστημα λειτουρ−
γίας τους, το είδος των εκθεμάτων και τα στοιχεία των 
διοργανωτών. Οι ίδιες πληροφορίες κοινοποιούνται σε 3936 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή στη Διεύθυνση Εμπορικών 
Οργανώσεων της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του 
Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας.
Άρθρο 39
Μεταβατικές διατάξεις
1. Όλες οι υφιστάμενες άδειες πωλητών υπαίθριου 
εμπορίου, στάσιμου και πλανόδιου, εξακολουθούν να 
ισχύουν μέχρι τη συνταξιοδότηση των δικαιούχων.
2. Οι υφιστάμενες άδειες του άρθρου 14 εξακολουθούν 
να ισχύουν μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2014 και ανανεώνο−
νται εφεξής, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας 
παραγράφου. Τα Περιφερειακά Συμβούλια των Περιφε−
ρειών Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας για τις λαϊκές 
αγορές που λειτουργούν στην Περιφέρεια Αττικής και 
τη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης και τα Δη−
μοτικά Συμβούλια για τις λαϊκές αγορές της υπόλοιπης 
χώρας, με απόφασή τους που εκδίδεται τουλάχιστον 
δύο (2) μήνες πριν από την καταληκτική ημερομηνία 
ανανέωσης, καθορίζουν με αλφαβητική σειρά τα χρονικά 
διαστήματα για την κατάθεση των απαιτούμενων δικαι−
ολογητικών του άρθρου 14 προκειμένου για την ανανέ−
ωση όλων των επαγγελματικών αδειών που υπάγονται 
στην αρμοδιότητά τους. Η διαδικασία αξιολόγησης και 
ελέγχου των υποβληθέντων δικαιολογητικών, ολοκλη−
ρώνεται το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2014. Σε 
κάθε περίπτωση, όταν τα υποβληθέντα δικαιολογητικά 
δεν είναι πλήρη ή δεν αιτιολογούν την ανανέωση της 
άδειας, η ανανέωση απορρίπτεται. Οι ως άνω αποφάσεις 
για πρόσκληση κατάθεσης δικαιολογητικών για ανανέ−
ωση τοιχοκολλούνται στα καταστήματα των ανωτέρω 
υπηρεσιών, αναρτώνται στην ιστοσελίδα τους ή δημο−
σιεύονται σε δύο (2) τουλάχιστον ημερήσιες εφημερίδες 
ή σε δύο (2) ημερήσιες ή εβδομαδιαίες τοπικές εφημε−
ρίδες, αντίστοιχα, και κοινοποιούνται με απόδειξη στις 
Ομοσπονδίες και τους Συλλόγους των επαγγελματιών 
πωλητών προκειμένου για την ενημέρωση των μελών 
τους. Μέχρι τη διενέργεια της κλήρωσης του άρθρου 
5 του παρόντος, οι επαγγελματίες πωλητές για τους 
οποίους ανανεώνεται η άδειά τους, παραμένουν στις 
θέσεις που ήδη κατέχουν.
3. Μέχρι την κατάργηση των Οργανισμών Λαϊκών 
Αγορών κατά το άρθρο 21 τα υφιστάμενα Διοικητικά 
Συμβούλια αποφασίζουν μόνο για τα καίρια ζητήματα 
λειτουργίας των Οργανισμών.
4. Η παράγραφος 1 του άρθρου 26 ισχύει από την 
1.1.2015.
5. Μέχρι την έκδοση της υπουργικής απόφασης που 
προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 36, για τα 
θέματα που αυτή θα ρυθμίζει, εξακολουθεί να ισχύει 
η με αριθμό Κ1−3508/29.11.2011 υπουργική απόφαση (Β΄ 
3009).
6. Ειδικά για τη χορήγηση αδειών στους χερσαίους 
χώρους τοπικής αρμοδιότητας των οργανισμών λιμένων, 
λιμενικών ταμείων και μαρινών του Ε.Ο.Τ., οι διατάξεις 
του ν. 2323/1995 διατηρούνται σε ισχύ.
7. Τα κλιμάκια ελέγχου λαϊκών αγορών και υπαίθρι−
ου εμπορίου, όπως η σύστασή τους προβλέπεται στο 
άρθρο 7α του ν. 2323/1995, διατηρούνται σε ισχύ και 
αποτελούν ελεγκτικά όργανα των περιπτώσεων α΄, β΄ 
και γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 30 του παρόντος. 
Όπου στο άρθρο 7α του ν. 2323/1995 γίνεται λόγος για 
το έργο των κλιμακίων ελέγχου λαϊκών αγορών και 
υπαιθρίου εμπορίου, νοείται εφεξής ο έλεγχος τήρη−
σης των διατάξεων του παρόντος νόμου και των κατ’ 
εξουσιοδότηση κανονιστικών πράξεων.
8. Μέχρι την έκδοση του προεδρικού διατάγματος 
που προβλέπται στη διατηρούμενη παράγραφο 12 του 
άρθρου 1 του ν. 2323/1995 (Α΄ 145), ισχύει το π.δ. 12/2005 
(Α΄ 10).
 Άρθρο 40
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταργούνται 
οι κάτωθι διατάξεις:
α) Τα άρθρα 33 έως 39 του ν. 4177/2013 (Α΄ 173).
β) Το άρθρο 1, εκτός της παραγράφου 12, τα άρθρα 
2,5,6,7, οι υποπεριπτώσεις ββ΄ και γγ΄ της περίπτωσης α΄ 
του άρθρου 7β, τα άρθρα 7ε, 7στ και 8α του ν. 2323/1995 
(Α΄145).
γ) Τα άρθρα 11 και 14 του ν. 4038/2012 (Α΄ 14).
δ) η περίπτωση 10 της παρ. ΙΑ του άρθρου 210 του
ν. 3852/2010 (Α΄87).
ε) Το π.δ. 51/2006 (Α΄ 53).
στ) Το π.δ. 254/2005 (Α΄ 307).
ζ) To π.δ. 489/1987 (Α΄ 226).
η) To π.δ. 115/2008 (Α΄ 179).
θ) Tο άρθρο 17 του ν. 1023/1980 (Α΄ 47).
ι) Η Κ1−3508/29.11.2011 (Β΄ 3009) μετά την έκδοση της 
απόφασης που προβλέπεται στην παράγραφο 5 του 
άρθρου 36.
ια) H υποπαράγραφος Η3 του ν. 4152/2013 (Α΄ 107).
ιβ) Το π.δ. 58/2005 (Α΄ 87).
ιγ) Το π.δ. 85/2004 (Α΄ 66).
ιδ) Κάθε άλλη διάταξη που ρυθμίζει διαφορετικά τα 
θέματα του παρόντος.
Άρθρο 41
1. Μετά την παρ. 5 του άρθρου 4 του ν. 1756/1988 (Α΄ 
35) προστίθεται παράγραφος 5Α ως εξής:
«5Α. α) Στο Εφετείο Αθηνών συνιστάται ιδιαίτερο Ποι−
νικό Τμήμα, του οποίου η λειτουργία θα αρχίσει τη 
16η Σεπτεμβρίου 2014. Στο Τμήμα αυτό υπάγονται όλες 
οι ποινικές υποθέσεις αρμοδιότητας του Πενταμελούς 
Εφετείου, του Μικτού Ορκωτού Εφετείου και των Τρι−
μελών και Μονομελών Εφετείων, καθώς και του Συμ−
βουλίου Εφετών. Οι δικαστές που είναι αναγκαίοι για τη 
συγκρότηση του Ποινικού Τμήματος ορίζονται για μια δι−
ετία με απόφαση της Ολομέλειας του Εφετείου Αθηνών 
με αντίστοιχη τροποποίηση του Κανονισμού Εσωτερικής 
Υπηρεσίας αυτού. Κατά τον ορισμό των δικαστών του 
Ποινικού Τμήματος λαμβάνονται υπόψη και οι ανάγκες 
συγκρότησης των πολιτικών τμημάτων του Εφετείου. 
Η θητεία των δικαστών, οι οποίοι θα απασχολούνται 
αποκλειστικά στο Ποινικό Τμήμα, μπορεί να παρατα−
θεί, με απόφαση της ίδιας Ολομέλειας, για ένα ακόμη 
έτος. Η Ολομέλεια μπορεί να ανανεώσει τη θητεία των 
δικαστών για τη συγκρότηση του Ποινικού Τμήματος 
για μία επιπλέον διετία, εφόσον υπάρχει προς τούτο 
συναίνεση των τελευταίων. Σε αυτή την περίπτωση η 
συνολική συνεχόμενη θητεία στο Ποινικό Τμήμα δεν 
μπορεί να υπερβεί τα τέσσερα έτη. Μετά τη θητεία τους 
στο Ποινικό Τμήμα, οι δικαστές που είχαν οριστεί σε 
αυτό, μπορούν να οριστούν εκ νέου για τη συγκρότηση 
αυτού, μετά την πάροδο χρονικού διαστήματος τουλά−
χιστον δύο (2) ετών. Η Ολομέλεια του Εφετείου Αθηνών,

 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3937
η οποία συγκαλείται εντός του μηνός Ιουνίου, καθορί−
ζει τον απαιτούμενο για τη συγκρότηση του Ποινικού 
Τμήματος αριθμό δικαστών, προσαυξημένο σε ποσοστό 
20%. Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ασκώντας την 
κατά το άρθρο 17Α παρ. 7 του ν. 1756/1998 αρμοδιότητά 
της, περιορίζει τον αριθμό των δικαστών που καθόρισε 
το Εφετείο Αθηνών μέχρι τον απαιτούμενο για τη συ−
γκρότηση του Ποινικού Τμήματος αριθμό δικαστών. Για 
την κάλυψη των κενών που δημιουργούνται στο Ποινικό 
Τμήμα από οποιεσδήποτε υπηρεσιακές μεταβολές των 
δικαστών, η Ολομέλεια του Εφετείου Αθηνών μπορεί 
οποτεδήποτε να τροποποιεί και συμπληρώνει τις ως 
άνω αποφάσεις της. Στις ποινικές συνεδριάσεις του 
Εφετείου Αθηνών και του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών 
μετέχουν με ποινή ακυρότητας της διαδικασίας αυτοί 
που υπηρετούν στο Ποινικό Τμήμα.
β) Στο Ποινικό Τμήμα του Εφετείου Αθηνών λειτουργεί 
Τμήμα Βουλευμάτων, για τη συγκρότηση του οποίου 
ορίζεται από την Ολομέλεια του Εφετείου Αθηνών ο 
αριθμός των δικαστών που είναι αναγκαίοι προς τού−
το. Οι δικαστές (Πρόεδροι Εφετών και Εφέτες), που 
μετέχουν στο Τμήμα Βουλευμάτων με ισάριθμους 
αναπληρωματικούς, ορίζονται για ένα δικαστικό έτος 
με κλήρωση μεταξύ των Προέδρων Εφετών και των 
εφετών που υπηρετούν στο Ποινικό Τμήμα. Οι κληρω−
θέντες δικαστές περιλαμβάνονται στην κλήρωση για 
τη συγκρότηση του Τμήματος Βουλευμάτων και του 
επόμενου δικαστικού έτους. Σε περίπτωση κλήρωσης 
των δικαστών για δύο (2) συνεχόμενα δικαστικά έτη, 
αυτοί δεν περιλαμβάνονται στην κλήρωση για τα επό−
μενα δύο (2) δικαστικά έτη, αν παραταθεί ή ανανεωθεί 
η θητεία τους στο Ποινικό Τμήμα. Η κλήρωση γίνεται 
από το Α’ Τριμελές Εφετείο κατά την τελευταία δικά−
σιμο του Ιουνίου σε δημόσια συνεδρίαση και με δύο 
κληρωτίδες. Εάν δεν έχουν ολοκληρωθεί οι υπηρεσι−
ακές μεταβολές κατά το άρθρο 50 του ν. 1756/1988, η 
κλήρωση μπορεί να διενεργηθεί το αργότερο μέχρι 15 
Ιουλίου. Για την κλήρωση χρησιμοποιούνται ως κλήροι 
σφαιρίδια αδιαφανή. Αμέσως πριν από τη διενέργεια 
της κλήρωσης το ως άνω δικαστήριο συνέρχεται σε 
συμβούλιο προκειμένου να τοποθετηθούν τα σφαιρίδια, 
αφού προηγουμένως επιδειχτούν σε όλα τα μέλη του 
Συμβουλίου, τα ονόματα όλων των προέδρων εφετών 
και των εφετών του Ποινικού Τμήματος. Στη συνέχεια, 
τοποθετούνται τα σφαιρίδια σε χωριστές κληρωτίδες 
για τους Προέδρους Εφετών και Εφέτες. Κατά τη δη−
μόσια συνεδρίαση ο πρόεδρος εξάγει από την πρώτη 
κληρωτίδα, που περιέχει τα σφαιρίδια με τα ονόματα 
όλων των Προέδρων Εφετών, τον ορισθέντα από την 
Ολομέλεια αριθμό προέδρων εφετών, μετά των ανα−
πληρωματικών τους. Ακολούθως, εξάγει από τη δεύτερη 
κληρωτίδα, που περιέχει τα σφαιρίδια με τα ονόματα 
όλων των Εφετών, αριθμό κλήρων ίσο προς το διπλάσιο 
αριθμό των Εφετών που πρόκειται να υπηρετήσουν στο 
Τμήμα Βουλευμάτων. Από τους κληρωθέντες οι πρώτοι 
κατά σειρά της κλήρωσης μέχρι τη συμπλήρωση του 
ημίσεος του όλου αριθμού αποτελούν τα τακτικά και 
οι υπόλοιποι τα αναπληρωματικά μέλη του Τμήματος. 
Για τα δύο στάδια της κλήρωσης συντάσσονται πρό−
χειρα πρακτικά, σε δύο όμοια πρωτότυπα, τα οποία 
υπογράφονται στην έδρα. Το ένα από αυτά αναρτάται 
αμέσως στον πίνακα ανακοινώσεων του δικαστηρίου. 
Τα αναπληρωματικά μέλη αναπληρώνουν κατά τη σειρά 
κλήρωσής τους τα τακτικά, όταν ελλείπουν, απουσιά−
ζουν ή κωλύονται.»
2. Η παράγραφος 1 του άρθρου 283 του Κώδικα Ποι−
νικής Δικονομίας αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 282 
ο ανακριτής, αμέσως μετά την απολογία του κατηγο−
ρουμένου, μπορεί να τον αφήσει ελεύθερο ή να εκδώ−
σει διάταξη που να του θέτει περιοριστικούς όρους 
ή, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του προηγούμενου 
άρθρου, να εκδώσει διάταξη επιβολής κατ’ οίκον περι−
ορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση ή, αν τα ανωτέρω 
μέτρα δεν επαρκούν, να εκδώσει ειδικά και εμπεριστα−
τωμένα αιτιολογημένο ένταλμα προσωρινής κράτησης, 
αφού προηγουμένως και σε κάθε περίπτωση λάβει τη 
γραπτή σύμφωνη γνώμη του εισαγγελέα. Σε περίπτωση 
διαφωνίας για την προσωρινή κράτηση, αποφαίνεται 
το δικαστικό συμβούλιο (άρθρα 305 και 307 στοιχείο 
στ΄). Η πρόταση του εισαγγελέα υποβάλλεται μέσα σε 
προθεσμία τριών (3) ημερών και το Συμβούλιο αποφα−
σίζει μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ημερών. Στο μεταξύ 
διάστημα με διάταξη του ανακριτή επιβάλλεται ο κατ’ 
οίκον περιορισμός του κατηγορουμένου, η αφαίρεση 
διαβατηρίου ή άλλου ισοδύναμου ταξιδιωτικού εγγρά−
φου του και η απαγόρευση εξόδου του από τη χώρα.»
3. Μετατροπή ποινής φυλάκισης σε χρηματική.
Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 
82 του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζεται και στην περί−
πτωση μετατροπής ποινών φυλάκισης από τρία έως 
και πέντε έτη που επιβλήθηκαν αμετάκλητα μέχρι τη 
δημοσίευση του ν. 4093/2012. Για τη μετατροπή απο−
φασίζει αμετάκλητα το Δικαστήριο που εξέδωσε την 
καταδικαστική απόφαση, ύστερα από κλήτευση του αι−
τούντος. Κατά τη μετατροπή εφαρμόζονται οι διατάξεις 
του άρθρου 82 του Ποινικού Κώδικα.
4. Στο άρθρο 39 του ν. 4250/2014 (Α΄74) προστίθεται 
παράγραφος 3 ως εξής:
«3. Στους μετατασσόμενους, σύμφωνα με τις διατάξεις 
των παραγράφων 1 και 2, υπαλλήλους μπορεί, σε πε−
ρίπτωση αδυναμίας συγκρότησης του Δικαστηρίου, να 
ανατίθενται, με πράξη του διευθύνοντος το Δικαστήριο, 
καθήκοντα γραμματέα της έδρας.»
Άρθρο 42
1. Οι παράγραφοι 5, 6 και 7 του άρθρου 25Α του
ν. 3614/2007 (Α΄ 267) αντικαθίστανται ως εξής:
«5. Κάθε μέρος που θεωρεί ότι υπάρχει διαφορά προς 
επίλυση μπορεί να προσφύγει στην διαδικασία Διαιτη−
σίας εντός προθεσμίας 60 ημερών από την ημερομηνία 
της επίδοσης προς αυτό της απόφασης του αντισυμ−
βαλλόμενου Μέρους επί της ένστασης ή της άπρακτου 
παρόδου της δίμηνης προθεσμίας, σύμφωνα με τις δι−
ατάξεις της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου, με 
την κατάθεση αίτησης περί υποβολής της διαφοράς σε 
Διαιτησία, που κοινοποιείται στο άλλο Μέρος. Η αίτηση 
αυτή περιέχει σαφή περιγραφή της διαφοράς και ορισμό 
Διαιτητή για λογαριασμό του προσφεύγοντος. Αντίγρα−
φο της αίτησης κοινοποιείται υποχρεωτικά προς τον 
Διαιτητή που ορίζεται από τον προσφεύγοντα.
6. Το Διαιτητικό Δικαστήριο αποτελείται από τρεις (3) 
Διαιτητές. Το κάθε Μέρος θα ορίζει έναν Διαιτητή. Ο 
ορισμός Διαιτητή από τον καθ’ ου η αίτηση κοινοποιείται 
υποχρεωτικά προς τον προσφεύγοντα, προς τον Διαι−
τητή που ορίζεται από τον προσφεύγοντα και προς τον 3938 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
Διαιτητή που ορίζεται από τον καθ’ ου. Σε περίπτωση μη 
διορισμού Διαιτητή από τον καθ’ ου η αίτηση εντός οκτώ 
(8) ημερών από την προς αυτόν επίδοση της αίτησης 
περί υποβολής της διαφοράς σε Διαιτησία, ο δεύτερος 
Διαιτητής ορίζεται για λογαριασμό του καθ’ ου από τον 
Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, εντός δέκα (10) ημερών από 
τη λήψη της σχετικής αίτησης του αιτούντος.
 7. Ο επιδιαιτητής ορίζεται από τους κατά τα ανωτέρω 
ορισθέντες δύο διαιτητές εντός προθεσμίας δεκαπέντε 
(15) ημερών από τον κατά τα οριζόμενα στην παράγρα−
φο 6 του παρόντος ορισμό του διαιτητή του καθ’ ου 
και γνωστοποιείται εντός πέντε (5) ημερών στα διάδικα 
μέρη. Ως επιδιαιτητές ορίζονται: α) ανώτατοι δικαστι−
κοί λειτουργοί εν ενεργεία ή μη και β) ο Πρόεδρος 
της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων 
(Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.), εφόσον είναι νομικός. Σε περίπτωση που 
εντός της κατά τα ανωτέρω προβλεπόμενης προθε−
σμίας οι δύο διαιτητές δεν συμφωνήσουν στον ορισμό 
του επιδιαιτητή, επιδιαιτητής ορίζεται ο Πρόεδρος του 
Αρείου Πάγου, ο οποίος δύναται αντ’ αυτού να ορίσει 
ως επιδιαιτητή ένα από τα προαναφερόμενα πρόσω−
πα, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από σχετικό αίτημα 
οποιουδήποτε μέρους. Η ανωτέρω διαδικασία επιλογής 
επιδιαιτητή εφαρμόζεται και για όσες διαφορές έχουν 
υπαχθεί στη διαδικασία επίλυσης διαφορών με την 
απόφαση της παραγράφου 3 του παρόντος και για τις 
οποίες δεν έχει οριστεί επιδιαιτητής μέχρι την έναρξη 
ισχύος της παρούσας παραγράφου. Στην περίπτωση 
αυτή οι προθεσμίες της παρούσας παραγράφου αρχί−
ζουν από την έναρξη ισχύος της παρούσας.»
2. Στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρου 8 της 
Κωδικοποίησης της Νομοθεσίας Κατασκευής Δημοσί−
ων Έργων (κ.ν. 3669/2008, Α΄116) προστίθεται εδάφιο 
ως εξής:
«Αποφάσεις του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και 
Δικτύων, με τις οποίες εγκρίνεται η δημοπράτηση δη−
μοσίων έργων με το σύστημα μελέτη−κατασκευή και οι 
οποίες έχουν εκδοθεί μέχρι τη θέση σε ισχύ της υπουρ−
γικής απόφασης του δεύτερου εδαφίου της παρούσας 
παραγράφου, παραμένουν σε ισχύ μέχρι τις 31.12.2014, 
ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να έχουν υποβληθεί 
οι φάκελοι προσφορών των σχετικών δημοπρασιών.»
Άρθρο 43
1. Όρια Εφημεριών Ιατρών ΕΣΥ και σχετικά θέματα
Τα εδάφια i έως νi της περίπτωσης Α΄ της παρ. 11 του 
άρθρου 45 του ν. 3205/2003 (Α΄297), όπως τροποποιή−
θηκε με το άρθρο 4 του ν. 3868/2010 (Α΄ 129), την παρ.3 
του άρθρου 62 του ν. 3918/2011 (Α΄31), την παρ. 27 του 
άρθρου 66 του ν. 3984/2011 (Α΄150) και την παρ. α΄ του 
άρθρου 99 του ν. 4182/2013 (A΄185), αντικαθίστανται ως 
ακολούθως:
«i. Οι ειδικευόμενοι ιατροί σε όλες τις ζώνες λαμβάνουν 
μηνιαίως αποζημίωση, η οποία δεν υπερβαίνει το ποσό 
που αντιστοιχεί σε επτά (7) ενεργές εφημερίες κάθε 
μήνα (5 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή − Εξαιρέσιμη 
ημέρα).
 ii. Στη Γ΄ ζώνη οι Συντονιστές Διευθυντές και οι Δι−
ευθυντές λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση, η οποία 
δεν υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί σε επτά (7) 
εφημερίες, εκ των οποίων πέντε (5) ενεργές εφημερί−
ες (3 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή − Εξαιρέσιμη 
ημέρα) και δύο (2) εφημερίες ετοιμότητας καθημερινές. 
Οι υπόλοιποι ειδικευμένοι ιατροί λαμβάνουν μηνιαίως 
αποζημίωση, η οποία δεν υπερβαίνει το ποσό που αντι−
στοιχεί σε έντεκα (11) εφημερίες, εκ των οποίων επτά 
(7) ενεργές εφημερίες (5 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυ−
ριακή − Εξαιρέσιμη ημέρα) και τέσσερις (4) εφημερίες 
ετοιμότητας καθημερινές.
 iii. Στην Β΄ζώνη οι Συντονιστές Διευθυντές και οι Δι−
ευθυντές λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση, η οποία δεν 
υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί σε επτά (7) εφη−
μερίες, εκ των οποίων τέσσερις (4) ενεργές εφημερίες 
(2 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή − Εξαιρέσιμη ημέ−
ρα) και τρεις (3) εφημερίες ετοιμότητας καθημερινές. 
Οι υπόλοιποι ειδικευμένοι ιατροί λαμβάνουν μηνιαίως 
αποζημίωση, η οποία δεν υπερβαίνει το ποσό που αντι−
στοιχεί σε επτά (7) εφημερίες, εκ των οποίων πέντε (5) 
ενεργές εφημερίες (3 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή 
− Εξαιρέσιμη ημέρα) και δύο (2) εφημερίες ετοιμότητας 
καθημερινές.
iv. Στην A΄ ζώνη οι Διευθυντές λαμβάνουν μηνιαίως 
αποζημίωση, η οποία δεν υπερβαίνει το ποσό που αντι−
στοιχεί σε έξι (6) εφημερίες, εκ των οποίων τρεις (3) 
ενεργές εφημερίες (1 Καθημερινή, 1 Σάββατο, 1 Κυριακή 
− Εξαιρέσιμη ημέρα) και τρεις (3) εφημερίες ετοιμότη−
τας καθημερινές. Οι υπόλοιποι ειδικευμένοι ιατροί λαμ−
βάνουν μηνιαίως αποζημίωση, η οποία δεν υπερβαίνει 
το ποσό που αντιστοιχεί σε έξι (6) εφημερίες, εκ των 
οποίων τέσσερις (4) ενεργές εφημερίες (2 Καθημερινές, 
1 Σάββατο, 1 Κυριακή − Εξαιρέσιμη ημέρα) και δύο (2) 
εφημερίες ετοιμότητας καθημερινές. Για τους Συντονι−
στές Διευθυντές της Α΄ ζώνης ισχύει η περίτωση Η΄ του 
άρθρου 4 του ν. 3754/2009 (Α΄ 43). Οι ειδικευμένοι ιατροί 
όλων των βαθμιδών ανεξαρτήτως ζώνης, πραγματοποι−
ούν τόσες εφημερίες, ενεργές ή μεικτές ή ετοιμότητας, 
όσες απαιτούν οι ανάγκες του τμήματός τους και έως το 
ποσό της ανώτατης αποζημίωσης, όπως αυτό ορίστηκε 
στα εδάφια ii έως iv.
v. Οι ιατροί υπόχρεοι υπηρεσίας υπαίθρου σε όλες 
τις ζώνες λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση, η οποία δεν 
υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί σε επτά (7) ενερ−
γές εφημερίες κάθε μήνα (5 Καθημερινές, 1 Σάββατο, 1 
Κυριακή − Εξαιρέσιμη ημέρα). 
vi. Τα μέλη Δ.Ε.Π. λαμβάνουν μηνιαίως αποζημίωση που 
δεν υπερβαίνει τις προβλεπόμενες στην Α΄ Ζώνη εφη−
μερίες και ως εξής: οι Λέκτορες σε αντιστοιχία με τους 
Επιμελητές Β΄, οι Επίκουροι Καθηγητές σε αντιστοιχία 
με τους Επιμελητές Α΄, οι Αναπληρωτές Καθηγητές σε 
αντιστοιχία με τους Διευθυντές και οι Καθηγητές σε 
αντιστοιχία με τους Συντονιστές Διευθυντές.»
Η παρούσα ισχύει αναδρομικά από 10.9.2013, ημερο−
μηνία δημοσίευσης του ν. 4182/2013.
2. Τροποποίηση του ν. 4238/2014
Στο τέλος της παρ. 5 του άρθρου 35 του ν. 4025/2011, 
η οποία προστέθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 28 του 
ν. 4238/2014, προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Η ισχύς της ως άνω παραγράφου αρχίζει από 1.7.2014. 
Αιτήσεις που υποβάλλονται στις οικείες Περιφέρειες 
έως 30.6.2014 εξετάζονται από αυτές.»
Άρθρο 44
Ρύθμιση θεμάτων 
του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων (Ε.Ο.Ε.)
Στο άρθρο 16 του ν. 4186/2013 (Α΄193) επέρχονται oι 
κάτωθι τροποποιήσεις:ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3939
 1. Στην παράγραφο 1 και στην τρίτη περίοδο, η φρά−
ση «και στη δημιουργία και λειτουργία της Τράπεζας 
Θεμάτων Εξετάσεων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας, σε 
συνεργασία με το Ι.Ε.Π.» αναδιατυπώνεται ως εξής: «και 
στη λειτουργία της Τράπεζας Θεμάτων Εξετάσεων Δι−
αβαθμισμένης Δυσκολίας, σε συνεργασία με το Ι.Ε.Π..»
 2. Η παράγραφος 2 αναριθμείται ως παράγραφος 2Α.
 3. Στην παράγραφο 2Α, η περίπτωση α΄ αναδιατυ−
πώνεται ως εξής: 
«α) την έγκριση της εξεταστέας ύλης για τις πανελ−
λαδικές εξετάσεις των Γενικών και Επαγγελματικών 
Λυκείων κατόπιν εισήγησης του Ι.Ε.Π.».
 4. Στην παράγραφο 2A και στην περίπτωση η΄ δια−
γράφονται οι πρώτες τρεις (3) λέξεις.
 5. Στην παράγραφο 2Α, στην περίπτωση ι΄, στη δεύ−
τερη περίοδο και μετά τη φράση «τον εκάστοτε Γενι−
κό Διευθυντή Σπουδών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» 
προστίθεται φράση ως εξής: «ή εφόσον αυτός ελλείπει, 
τον εκάστοτε Διευθυντή Σπουδών Δευτεροβάθμιας Εκ−
παίδευσης».
 6. Μετά το τέλος της παραγράφου 2Α προστίθεται 
επιπλέον παράγραφος 2Β ως εξής: 
«α) Ειδικά και μόνο για τα σχολικά έτη 2013−2014 
και 2014−2015 και για τις διαδικασίες των πανελλα−
δικών εξετάσεων των ΓΕΛ που προβλέπονται στο 
π.δ. 60/2006 (Α΄65), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, και 
στη Φ.253/155439/Β6/2009 υ.α. (Β΄2544), όπως τροπο−
ποιήθηκε και ισχύει, των πανελλαδικών εξετάσεων των 
ΕΠΑΛ που προβλέπονται στο ν. 3748/2009 (Α΄29), όπως 
τροποποιήθηκε και ισχύει, των πανελλαδικών εξετάσεων 
των ειδικών μαθημάτων ΓΕΛ και ΕΠΑΛ που προβλέπο−
νται στη Φ. 253/128314/Β6/2002 υ.α. (Β΄1538), όπως τρο−
ποποιήθηκε και ισχύει, και των πανελλαδικών εξετάσε−
ων που προβλέπονται στη Φ.151/20049/Β6/2007 (Β΄272), 
όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ισχύουν οι κείμενες 
διατάξεις, με τις οποίες διεξάγονται οι διαδικασίες αυ−
τές, με τη διαφοροποίηση ότι ο πρόεδρος του Ε.Ο.Ε. 
ασκεί την εποπτεία στις αντίστοιχες προβλεπόμενες 
Κεντρικές Επιτροπές Εξετάσεων, στις οποίες δύναται 
να παρίσταται. 
β) Για τις ως άνω διαδικασίες, για την ως άνω χρονική 
περίοδο και για τις αρμοδιότητες που περιγράφονται 
στις περιπτώσεις β΄, γ΄ και δ΄ της παρ. 2Α του άρθρου 16 
του ν. 4186/2013 που αναφέρονται σε κεντρικό επίπεδο, 
θα ζητείται η γνώμη του προέδρου του Ε.Ο.Ε..»
 7. Στο τέλος της παραγράφου 2Β προστίθεται πα−
ράγραφος 2Γ ως εξής: 
« Ειδικά και μόνο για το σχολικό έτος 2013−2014, ο 
Ε.Ο.Ε. δεν εμπλέκεται στις διαδικασίες των προαγωγι−
κών εξετάσεων της Α΄Λυκείου και στη λειτουργία της 
Τράπεζας Θεμάτων Εξετάσεων Διαβαθμισμένης Δυσκο−
λίας.»
8. Στην παράγραφο 3, στην περίπτωση β΄, να προ−
στεθεί στο τέλος η φράση «ή όταν ελλείπει τον νόμιμο 
αναπληρωτή του».
 9. Στην παράγραφο 3, η περίπτωση δ΄ να αναδιατυ−
πωθεί ως εξής: 
«Ένα μέλος ΔΕΠ Πανεπιστημίου ή ένα μέλος ΕΠ ΤΕΙ 
της χώρας ή της αλλοδαπής ανά Ομάδα Προσανατο−
λισμού Επιστημών.»
 10. Η περίπτωση ε΄ της παραγράφου 3 αναδιατυπώ−
νεται ως έξης: 
«Έναν Σχολικό Σύμβουλο ανά Ομάδα Προσανατολι−
σμού Επιστημών.»
 11. Στην περίπτωση στ΄ της παραγράφου 3 προστίθε−
ται στο τέλος φράση ως εξής: «ή εφόσον αυτός ελλεί−
πει, τον εκάστοτε Διευθυντή Σπουδών Δευτεροβάθμιας 
Εκπαίδευσης ή τον νόμιμο αναπληρωτή του.»
 12. Στην περίπτωση ζ΄της παραγράφου 3 προστίθε−
ται στο τέλος φράση ως εξής: «ή εφόσον ελλείπει τον 
νόμιμο αναπληρωτή του.»
 13. Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 4 αναδιατυπώ−
νεται ως εξής:
 «4.α) Το Συμβούλιο της Αρχής συγκροτείται από τον 
Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από 
πρόταση του προέδρου της Αρχής για τα μέλη των 
περιπτώσεων γ΄, δ΄ και ε΄ της προηγούμενης παρα−
γράφου. Η επιλογή των υποψηφίων γίνεται από τον 
Πρόεδρο της Αρχής, τον Αντιπρόεδρο της Αρχής, οι 
οποίοι συνεπικουρούνται από ειδική τριμελή επιτροπή 
δύο μελών ΔΕΠ Πανεπιστημίου της ημεδαπής και έναν 
σχολικό σύμβουλο Δ.Ε., τους οποίους ορίζει ο Υπουργός 
Παιδείας και Θρησκευμάτων. Για τις περιπτώσεις γ΄, δ΄ 
και ε΄ της προηγούμενης παραγράφου ορίζονται και 
αναπληρωματικά μέλη. Για τις περιπτώσεις γ΄ και δ΄ 
της προηγούμενης παραγράφου και σε περίπτωση μη 
εκδήλωσης ενδιαφέροντος από υποψηφίους, τα μέλη 
προτείνονται από τον Πρόεδρο της Αρχής, τον Αντι−
πρόεδρο της Αρχής και την ειδική τριμελή επιτροπή και 
ο ορισμός τους επικυρώνεται από το Συμβούλιο κατά 
την πρώτη συνεδρίασή του.»
14. Η περίπτωση γστ΄ της παραγράφου 6 καταργείται.
15. Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 8 τροποποι−
είται ως εξής: 
«Τον προϋπολογισμό εισηγείται στον Υπουργό Οικο−
νομικών ο Πρόεδρος της Αρχής, ο οποίος είναι και δι−
ατάκτης των δαπανών της. Με απόφαση του Προέδρου 
της Αρχής μπορεί να εξουσιοδοτούνται άλλα μέλη ή 
άλλα όργανά της να υπογράφουν «με εντολή Προέδρου» 
έγγραφα ή άλλες πράξεις.»
16. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 45
Θέματα Πρωτοβάθμιας 
και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
 1. Στο εδάφιο α΄, της παραγράφου 3, του άρθρου 3, 
του ν. 4186/2013 (Α΄ 193) μετά τη φράση «Τα γραπτά 
διορθώνονται από τον οικείο διδάσκοντα» προστίθεται 
κείμενο ως εξής: «Όλα τα θέματα για τα μαθήματα επι−
λογής της Α΄ τάξης Ημερησίου και των Α΄ και Β΄ τάξεων 
Εσπερινού Γενικού Λυκείου: Εφαρμογές Πληροφορικής, 
Γεωλογία και Διαχείριση Φυσικών Πόρων, Ελληνικός 
και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός και Καλλιτεχνική Παιδεία, 
καθώς και για όλα τα μουσικά μαθήματα των Μουσικών 
Λυκείων, για τα μαθήματα κατευθύνσεων όλων των τά−
ξεων Λυκείου των Καλλιτεχνικών σχολείων ορίζονται 
από τον οικείο διδάσκοντα ή τους διδάσκοντες.» 
 2. Τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του ν. 3861/2010 (Α΄ 112) 
περί «Προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα 
και απόρρητα» ισχύουν και για τις πράξεις που αφορούν 
τα μέλη της Κεντρικής Επιστημονικής Επιτροπής της 
Τράπεζας Θεμάτων Εξετάσεων και τα μέλη των Επιστη−
μονικών Επιτροπών των Εξεταζόμενων Μαθημάτων που 
συγκροτούνται από το ΙΕΠ στο πλαίσιο εφαρμογής των 3940 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 3, και της 
παραγράφου 3 του άρθρου 11 του ν. 4186/2013 (Α΄193) 
για προφανείς λόγους διασφάλισης του κύρους και 
της αξιοπιστίας των ενεργειών των εν λόγω οργάνων. 
Οι πράξεις που αφορούν την επιλογή, τον ορισμό, τις 
μετακινήσεις και τις αμοιβές των μελών και περιέχουν 
δεδομένα που αφορούν στην ταυτότητά τους, δημοσιεύ−
ονται και αναρτώνται στο Πρόγραμμα Διαύγεια αμέσως 
μετά τη διεξαγωγή και ολοκλήρωση των εξετά− σεων.
3. Στο τέλος του άρθρου 42 του ν. 4186/2013 (Α΄193) 
προστίθεται παράγραφος 5 ως εξής:
«5. α) Για το σχολικό έτος 2013−2014 δεν εφαρμό−
ζεται η τράπεζα θεμάτων κατά τις προαγωγικές και 
απολυτήριες εξετάσεις για τους μαθητές των Εκκλη−
σιαστικών Λυκείων στα υποχρεωτικά μαθήματα ειδι−
κότητας, των Λυκείων Ειδικής Αγωγής, καθώς και για 
τους μαθητές που φοιτούν σε Μειονοτικά Λύκεια και 
Μουσουλμανικά Ιεροσπουδαστήρια και σε ελληνικά λύ−
κεια του εξωτερικού και για τους ρωμαιοκαθολικούς 
μαθητές που φοιτούν σε λύκεια στα οποία διδάσκεται 
το ρωμαιοκαθολικό δόγμα στο εξεταζόμενο μάθημα 
των θρησκευτικών. Η εφαρμογή της τράπεζας δύναται 
να επεκτείνεται και στους ανωτέρω με σχετική απόφα−
ση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα 
από σχετική εισήγηση του ΙΕΠ και γνώμη του Περιφε−
ρειακού Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας 
Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (όσον 
αφορά στα Μειονοτικά Λύκεια και τα μουσουλμανικά Ιε−
ροσπουδαστήρια) ή του αρμόδιου Συντονιστή σχολείων 
του εξωτερικού αντίστοιχα, β) Θέματα εφαρμογής της 
τράπεζας θεμάτων στα ΓΕΛ μπορεί να ρυθμίζονται με 
απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, 
ύστερα από εισήγηση του ΙΕΠ.» 
4. Στο τέλος του άρθρου 43, του ν. 4186/2013 (Α΄ 193) 
προστίθεται παράγραφος 6 ως εξής: 
«5. α) Δεν εφαρμόζεται η τράπεζα θεμάτων κατά τις 
προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις για τους μαθη−
τές των Ειδικών Επαγγελματικών Λυκείων και β) Θέματα 
εφαρμογής της τράπεζας θεμάτων στα ΕΠΑ.Λ. μπορεί 
να ρυθμίζονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και 
Θρησκευμάτων, ύστερα από εισήγηση του ΙΕΠ».
 5. Η περίπτωση β΄ της παρ. 2 του άρθρου 9 του
ν. 4186/2013 (Α΄193) διαγράφεται και η περίπτωση γ΄ 
αναριθμείται σε β΄.
 6. Το τρίτο και τέταρτο εδάφιο της παρ. 3 του άρ−
θρου 11 του ν. 4186/2013 (Α΄193) συγχωνεύονται σε ένα 
και αντικαθίστανται ως εξής: 
“Γενικό βαθμό προαγωγής σε όλες τις τάξεις του 
ΕΠΑ.Λ. αποτελεί το πηλίκον της διαιρέσεως δια του 
συνόλου των διδασκόμενων μαθημάτων του αθροίσμα−
τος του μέσου όρου προφορικής ή και γραπτής, εφό−
σον αυτά εξετάζονται γραπτώς, επίδοσης του μαθητή 
σε κάθε μάθημα. Ο Μ.Ο. της προφορικής βαθμολογίας 
των τετραμήνων και της γραπτής, εξάγεται κατά τις 
ισχύουσες διατάξεις. Απαραίτητη προϋπόθεση για την 
προαγωγή του μαθητή αποτελεί η επίτευξη γενικού 
μέσου όρου ίσου ή ανώτερου του δέκα (10) σε όλα τα 
μαθήματα. Όταν μαθητής δεν πληροί την προϋπόθεση 
αυτή αλλά έχει μέχρι σε δύο μαθήματα κάτω του δέκα 
παραπέμπεται σε επανεξέταση το Σεπτέμβριο, οπότε 
και προάγεται εφόσον σε όλα τα μαθήματα έχει βαθμό 
ετήσιας επίδοσης τουλάχιστον δέκα (10). Μαθητής που 
δεν πληροί τις παραπάνω προϋποθέσεις επαναλαμβάνει 
τη φοίτηση.»
 7. Η παρ. 1 του άρθρου 42 του ν. 4186/2013 (Α΄193) 
αντικαθίσταται ως εξής: 
«Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση 
του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, υστέρα από 
εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής: α. 
Επανακαθορίζονται τα μαθήματα προσανατολισμού της 
Β΄ Τάξης του ΓΕ.Λ., τα μαθήματα των ομάδων προσα−
νατολισμού της Γ΄ τάξης, καθώς και τα ωρολόγια προ−
γράμματα όλων των Τάξεων του ΓΕ.Λ.. β. Καθορίζονται 
τα ωρολόγια προγράμματα των ημερησίων γυμνασίων. 
γ. Καθορίζονται ο τρόπος και η διαδικασία αξιολόγη−
σης των μαθητών Γενικού Λυκείου. Εξαιρετικά για το 
σχολικό έτος 2013−2014 για την Α΄ τάξη Ημερησίου και 
την Α΄ και Β΄ τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου και για το 
σχολικό έτος 2014−2015 για την Β΄ τάξη Ημερησίου και 
τη Γ΄ τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου ο τρόπος και η 
διαδικασία αξιολόγησης των μαθητών μπορεί να καθο−
ρίζεται με τροποποίηση των υπαρχόντων προεδρικών 
διαταγμάτων».
8. Στην παρ. 2 του άρθρου 42 του ν. 4186/2013 (Α΄193) 
μετά τη φράση: «Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας 
και Θρησκευμάτων» προστίθεται η φράση «ύστερα από 
εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής».
 9. Στην περίπτωση γ΄, της παρ. 2 του άρθρου 42 του 
ν. 4186/2013 (Α΄193) διαγράφεται η φράση «η αξιολόγησή 
της».
 10. Στο τέλος της περίπτωσης β΄, της παραγράφου 
2 του άρθρου 42 του ν. 4186/2013 (Α΄193) προστίθεται 
φράση ως εξής: «και καθορίζονται τα ωρολόγια προ−
γράμματα του Εσπερινού Γυμνασίου.»
 11. Στην παρ. 2 του άρθρου 42 του ν. 4186/2013 (Α΄ 193) 
προστίθεται περίπτωση ια΄: 
«ια) Καθορίζονται οι προϋποθέσεις λειτουργίας των 
Ομάδων Μαθημάτων Προσανατολισμού.»
 12. Στην παρ. 1 του άρθρου 43 του ν. 4186/2013 (Α΄ 193) 
μετά τη φράση «του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ−
μάτων» προστίθεται η φράση «ύστερα από εισήγηση 
του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής».
 13. Στην αρχή του εδαφίου α΄ της παρ. 1 του άρθρου 
43 του ν. 4186/2013 (Α΄193) προστίθεται φράση «η διάρ−
κεια των διδακτικών περιόδων, οι αργίες, οι διακοπές, τα 
ωρολόγια προγράμματα των Ημερησίων και Εσπερινών 
ΕΠΑ.Λ.». Για τα σχολικά έτη 2013−2014 και 2014−2015 η 
διάρκεια του σχολικού και διδακτικού έτους, οι περίο−
δοι διδασκαλίας των μαθημάτων και διεξαγωγής των 
εξετάσεων, οι αργίες και οι διακοπές καθορίζονται με 
απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων.
 14. Στο εδάφιο β΄ της παρ. 2 του άρθρου 43 του
ν. 4186/2013 (Α΄193) διαγράφεται η φράση «η διάρκεια 
των διδακτικών περιόδων, οι αργίες και οι διακοπές,».
 15. Στην περίπτωση ε΄της παρ. 2 του άρθρου 43 του
ν. 4186/2013 (Α΄193) αντικαθίσταται η φράση «των ημε−
ρησίων τεχνολογικών λυκείων» με τη φράση «των ημε−
ρησίων και εσπερινών επαγγελματικών λυκείων».
 16. Το εδάφιο ι΄ της παρ. 2 του άρθρου 43 του
ν. 4186/2013 (Α΄193) αντικαθίσταται ως εξής: 
«ι) καθορίζονται τα αναλυτικά προγράμματα των μα−
θημάτων όλων των τάξεων των Ημερησίων και Εσπερι−
νών ΕΠΑ.Λ., τα ωρολόγια προγράμματα των ημερήσιων 
και εσπερινών ΕΠΑ.Λ., η αντιστοιχία των διδασκομένων 
μαθημάτων και των κλάδων−ειδικοτήτων εκπαιδευτικών ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3941
σε α΄ και β΄, ανάθεση όλων των τάξεων ημερησίων και 
εσπερινών ΕΠΑ.Λ. και ρυθμίζονται θέματα λεπτομερει−
ακού χαρακτήρα που αφορούν στην οργάνωση και λει−
τουργία των ημερησίων και εσπερινών ΕΠΑ.Λ.».
 17. Τα θέματα των εδαφίων β΄ έως και ι΄, της παρ. 2 
του άρθρου 43 του ν. 4186/2013 (Α΄193) ρυθμίζονται με 
υπουργική απόφαση ύστερα από εισήγηση του Ινστι−
τούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
 18. Η παρ. 5 του άρθρου 3 του ν. 1566/1985 «Δομή και 
λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκ−
παίδευσης και άλλες διατάξεις» (Α΄167) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«5. Τα νηπιαγωγεία, ανάλογα με τον αριθμό των ορ−
γανικών θέσεων των νηπιαγωγών, είναι μονοθεσία ή 
πολυθέσια. Η οργανικότητα των νηπιαγωγείων προσ−
διορίζεται με βάση την αντιστοιχία νηπιαγωγού προς 
αριθμό νηπίων και η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει 
τον ένα (1) νηπιαγωγό για κάθε είκοσι πέντε (25) νήπια 
και όχι λιγότερο από επτά (7). Με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Οικονομικών και Παιδείας και Θρησκευμάτων 
καθορίζεται ο αριθμός των μαθητών που αντιστοιχεί σε 
κάθε νηπιαγωγό. Τα νηπιαγωγεία τα οποία λειτουργούν 
μέσα στα παιδικά κέντρα μπορεί να είναι μονοθέσια 
ή πολυθέσια, ανάλογα με τον αριθμό των νηπίων που 
φοιτούν και με βάση την αντιστοιχία μιας θέσης νηπι−
αγωγού προς τριάντα (30) νήπια.»
19. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 10 του
ν. 4186/2013 αντικαθίσταται ως εξής: 
«1. Τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών του Επαγ−
γελματικού Λυκείου καταρτίζονται από το I.E.Π., μετά 
από αιτιολογημένη γνώμη του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. βάσει των 
προγραμματικών συμφωνιών του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. με τα 
Επαγγελματικά Επιμελητήρια ή και τις επιστημονικές 
ενώσεις, εφόσον υπάρχουν, και περιλαμβάνουν:».
20. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρη−
σκευμάτων, κατά το σχολικό έτος 2013−2014 και προ−
κειμένου για την ομαλή διεξαγωγή των προαγωγικών, 
απολυτηρίων και πανελλαδικών εξετάσεων στα ΕΠΑ.Λ. 
και τις ΕΠ.Α.Σ. δύναται να διατίθεται ο αναγκαίος αριθ−
μός εκπαιδευτικών των ειδικοτήτων του άρθρου 82 του 
ν. 4172/2013 της μη τυπικής εκπαίδευσης στην τυπική 
εκπαίδευση.
21. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 46
Ρυθμίσεις Θεμάτων Ειδικής Αγωγής
1. Η παρ. 24 του άρθρου 28 του ν. 4186/2013 (Α΄193), 
όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 11 του 
ν. 4229/2014 (Α΄ 8) αντικαθίσταται ως εξής: 
«24. Εκπαιδευτικοί ΕΑΕ οι οποίοι προσλαμβάνονται για 
ΣΜΕΑΕ και Τμήματα Ένταξης σύμφωνα με τις κείμενες 
διατάξεις, ως αναπληρωτές πλήρους ωραρίου σε Διευ−
θύνσεις Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 
και απασχολούνται τουλάχιστον 16 ώρες εβδομαδιαίως, 
λαμβάνουν τις τακτικές μηνιαίες αποδοχές πλήρους 
ωραρίου από την έναρξη του σχολικού έτους 2013−2014. 
Οι ανωτέρω εκπαιδευτικοί, από τη δημοσίευση του πα−
ρόντος νόμου, συμπληρώνουν το προβλεπόμενο από το 
νόμο διδακτικό ωράριο εντός της οικείας Διεύθυνσης 
Εκπαίδευσης με την ακόλουθη σειρά προτεραιότητας: 
σε άλλη ΣΜΕΑΕ, σε ΚΕΔΔΥ για τις ειδικότητες που προ−
βλέπεται, σε ενισχυτική διδασκαλία στην ίδια σχολική 
μονάδα ή σε άλλη σχολική μονάδα της οικείας Διεύ−
θυνσης Εκπαίδευσης, σε διοικητικό έργο της σχολικής 
μονάδας που υπηρετούν ή σε όμορη σχολική μονάδα. Η 
ανωτέρω απασχόληση θεωρείται ως χρόνος άσκησης 
διδακτικού έργου με όλες τις απορρέουσες από αυτό 
συνέπειες. Τα παραπάνω ισχύουν και για εκπαιδευτι−
κούς που προσλαμβάνονται από τους πίνακες γενικής 
εκπαίδευσης για τις δομές της ειδικής αγωγής. Τα όσα 
ανωτέρω υλοποιούνται με απόφαση του οικείου Διευ−
θυντή Εκπαίδευσης.»
 2. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της περίπτωσης 11 
της παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4229/2014 (Α΄ 8), καταρ−
γούνται και τίθενται εδάφια ως εξής: «Οι προσλήψεις 
αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΔΕΕΑΕ για την παράλληλη 
στήριξη, πραγματοποιούνται αποκλειστικά ως μειωμένου 
ωραρίου. Για τους ανωτέρω προσληφθέντες εκπαιδευ−
τικούς μειωμένου ωραρίου, η σύμβαση πρόσληψής τους 
μπορεί με απόφαση του οικείου Διευθυντή Εκπαίδευσης 
να μετατραπεί σε πλήρους ωραρίου, εφόσον οι εκπαι−
δευτικοί το έχουν δηλώσει στην αρχική αίτησή τους, 
για το ίδιο πρόγραμμα ΕΣΠΑ και στην ίδια περιοχή της 
ίδιας βαθμίδας εκπαίδευσης. Οι ανωτέρω εκπαιδευτικοί, 
καθώς και οι εκπαιδευτικοί ΠΕ ΕΑΕ και ΠΕ Γενικής Αγω−
γής που προσλαμβάνονται για την παράλληλη στήριξη, 
εφόσον δε συμπληρώνουν το προβλεπόμενο διδακτικό 
τους ωράριο, παρέχουν συμπληρωματικά υπηρεσίες 
με σειρά προτεραιότητας: α) παράλληλη στήριξη−συ−
νεκπαίδευση και σε άλλους μαθητές με αναπηρία ή/και 
ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες της οικείας Διεύθυνσης 
Εκπαίδευσης, β) ενισχυτική διδασκαλία στους μαθητές 
με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στους 
οποίους παρέχεται παράλληλη στήριξη−συνεκπαίδευση, 
στην ίδια σχολική μονάδα ή σε άλλη σχολική μονάδα 
της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, γ) υπηρεσίες σε 
ΚΕΔΔΥ για τις ειδικότητες που προβλέπεται. Τα ανωτέ−
ρω υλοποιούνται με αποφάσεις του οικείου Διευθυντή 
Εκπαίδευσης. Σε περίπτωση μετατροπής της σύμβα−
σης μειωμένου ωραρίου σε πλήρους ωραρίου κατά τα 
ανωτέρω, οι Διευθυντές Εκπαίδευσης υποχρεούνται 
στην αποστολή των ονομάτων των εκπαιδευτικών στη 
Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής για την τροποποίηση της 
σχετικής υπουργικής απόφασης.»
 3. Στην παρ. 2 περίπτωση α΄ του άρθρου 56 του
ν. 3966/2011 (Α΄ 118) καταργείται, από τη δημοσίευση του 
παρόντος νόμου, το εδάφιο από τη φράση: «Οι εκπαι−
δευτικοί όλων των ανωτέρω κλάδων» έως και τη φράση: 
«έως και τις ώρες υποστήριξης, από το οικείο ΚΕΔΔΥ.»
 4. Για τις ανάγκες δυσπρόσιτων και νησιωτικών πε−
ριοχών και εφόσον έχουν εξαντληθεί οι αντίστοιχοι 
πίνακες πρόσληψης προσωπικού των περιφερειακών 
διευθύνσεων, μπορούν να συγκροτούνται οι ΕΔΕΑΥ του 
άρθρου 39 του ν. 4115/2013, με ψυχολόγους και κοινωνι−
κούς λειτουργούς οι οποίοι διατίθενται από την τοπική 
αυτοδιοίκηση, τις δημόσιες μονάδες υγείας και τα ΚΕΔ−
ΔΥ. Τα ανωτέρω ισχύουν από το σχολικό έτος 2013−2014.
 5. Στις περιπτώσεις προγραμμάτων συνεκπαίδευ−
σης για μαθητές Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής 
(Σ.Μ.Ε.Α.Ε.), σε σχολικές μονάδες Γενικής Εκπαίδευσης 
που διαθέτουν Τμήμα Ένταξης, τη διαδικασία για τη 
μεταφορά των μαθητών αναλαμβάνει η Σ.Μ.Ε.Α.Ε. εγ−
γραφής κάθε μαθητή. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα 
συνεκπαίδευσης διενεργείται σε σχολική μονάδα άλλης 
Διεύθυνσης Εκπαίδευσης από αυτή στην οποία είναι 3942 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
εγγεγραμμένος ο μαθητής, την έγκριση μετακίνησης 
εκδίδει ο οικείος Περιφερειακός Διευθυντής ΠΕ και ΔΕ.
6. Στην παρ. 4 του άρθρου 39 του ν. 4115/2013 (Α΄ 24) 
στην περίπτωση γ΄ που ακολουθεί μετά την περίπτωση 
2β΄, μετά τη φράση «ΣΔΕΥ» τίθεται η φράση «, καθώς 
και στις ΣΜΕΑΕ». Τα ανωτέρω ισχύουν από την έναρξη 
της σχολικής χρονιάς 2013−2014.
7. Κατά την πρώτη εφαρμογή από το σχολικό έτος 
2013−2014 του θεσμού των ΕΔΕΑΥ του άρθρου 39 του 
ν. 4115/2013 (Α΄24) μπορούν να συγκροτούνται οι ΕΔΕΑΥ 
ακόμα και αν απουσιάζει ένα μέλος τους, λόγω εξάντλη−
σης των πινάκων πρόσληψης αναπληρωτών ΕΕΠ που 
τηρούνται στις περιφερειακές διευθύνσεις εκπαίδευσης.
8. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαϊου 2014.
Άρθρο 47
Ρύθμιση Θεμάτων 
Γενικής Γραμματείας Δια Βίου Μάθησης
1. Στο άρθρο 17 παρ. 3 του ν. 4186/2013 (Α΄193) προστί−
θεται εμβόλιμο εδάφιο, το οποίο λαμβάνει τον αριθμό ζ΄, 
αναριθμουμένων των λοιπών σε η΄ και θ΄, ως ακολούθως: 
«ζ) τη διαδικασία και τον τρόπο εγγραφών και με−
τεγγραφών και την έναρξη και λήξη του εκπαιδευτικού 
έτους».
2. Στο άρθρο 18 του ν. 4186/2013 (Α΄193) προστίθεται 
εμβόλιμη παράγραφος, η οποία λαμβάνει τον αριθμό 
3, αναριθμούμενης της νυν παραγράφου 3 σε 4, ως 
ακολούθως: 
«3. Οι απόφοιτοι και οι καταρτιζόμενοι των ΙΕΚ, καθώς 
και οι απόφοιτοι άλλων δομών εκπαίδευσης − κατάρτι−
σης, δύνανται να κατατάσσονται σε συναφείς ειδικό−
τητες απαλλασσόμενοι από τα μαθήματα τα οποία ήδη 
έχουν διδαχθεί, σύμφωνα με τα εγκεκριμένα προγράμ−
ματα σπουδών και ύστερα από έγκριση της Γ.Γ.Δ.Β.Μ..»
 3. Oι παράγραφοι 4 και 7 του άρθρου 23 του
ν. 4186/2013 (Α΄193) αντικαθίστανται ως ακολούθως: 
«4. Οι σπουδαστές των Ι.Ε.Κ. που έχουν συμπληρώ−
σει τουλάχιστον 120 ημερομίσθια στην ειδικότητα που 
εγγράφονται, απαλλάσσονται, εφόσον το επιθυμούν, 
με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1996, 
από την υποχρέωση φοίτησης του εξαμήνου Πρακτικής 
Άσκησης και τους απονέμεται η Βεβαίωση Επαγγελμα−
τικής Κατάρτισης με την ολοκλήρωση των τεσσάρων 
εξαμήνων της θεωρητικής και της εργαστηριακής κα−
τάρτισης. Οι σπουδαστές των I.E.Κ. που έχουν συμπλη−
ρώσει τουλάχιστον 40 ημερομίσθια στην ειδικότητα 
που εγγράφονται, προσμετρούνται αυτά στο χρόνο της 
Πρακτικής Άσκησης ή Μαθητείας, εφόσον το επιθυμούν, 
με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1996.» και 
«7. Η φοίτηση στα Ι.Ε.Κ. είναι πέντε (5) συνολικά εξά−
μηνα, επιμερισμένη σε τέσσερα (4) εξάμηνα θεωρητι−
κής και εργαστηριακής κατάρτισης συνολικής διάρκειας 
έως 1.200 διδακτικών ωρών ειδικότητας, σύμφωνα με τα 
εγκεκριμένα προγράμματα σπουδών και σε ένα εξάμηνο 
Πρακτικής Άσκησης ή Μαθητείας, συνολικής διάρκειας 
960 ωρών. Η φοίτηση δύναται να άρχεται κατά το χειμε−
ρινό ή εαρινό εξάμηνο, σε αποφοίτους δευτεροβάθμιας 
μη υποχρεωτικής τυπικής εκπαίδευσης ή και αποφοί−
τους ανωτέρων από αυτή βαθμίδας ή ΣΕΚ. Το πέμπτο 
εξάμηνο Πρακτικής Άσκησης δυναται να λαμβάνει χώρα 
κατά τη διάρκεια του τρίτου και του τέταρτου εξαμήνου 
φοίτησης. Ο μέγιστος αριθμός ανά εκπαιδευτή καθορί−
ζεται σε τριάντα (30) καταρτιζόμενους, σε εργαστηρι−
ακά ή θεωρητικά ή και μεικτά μαθήματα.»
4. Τα δύο τελευταία εδάφια της παρ. 1 του άρθρου 27 
του ν. 4186/2013 (Α΄193) αντικαθίστανται ώς εξής: 
«Υποδιευθυντής τοποθετείται σε κάθε ΣΕΚ, ΙΕΚ, ΣΔΕ 
και ΚΔΒΜ. Σε ΣΕΚ, ΙΕΚ, ΣΔΕ και ΚΔΒΜ με περισσότερους 
από εκατόν ογδόντα (180) σπουδαστές τοποθετείται και 
δεύτερος υποδιευθυντής.»
 5. Το εδάφιο α΄ της παρ. 4 του άρθρου 27 του
ν. 4186/2013 (Α΄193) αντικαθίσταται ως ακολούθως: 
«α. Ευθύνεται για τη διοικητική λειτουργία και οικονο−
μική διαχείριση των ΣΕΚ, ΙΕΚ, ΣΔΕ και ΚΔΒΜ.»
 6. Το τελευταίο εδάφιο α΄ της παρ. 10 του άρθρου 
27 του ν. 4186/2013 (Α΄193) αντικαθίσταται ως ακολού−
θως: «Ο υποδιευθυντής δεν ασκεί διδακτικά καθήκοντα 
παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και ύστερα από 
έγκριση της ΓΓΔΒΜ.»
 7. Στο άρθρο 44 του ν. 4186/2013 (Α΄193) προστίθεται 
παράγραφος 4 ως ακολούθως: 
«4. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ−
μάτων, ύστερα από πρόταση της Γενικής Γραμματείας 
Δια Βίου Μάθησης εκδίδεται ο Κανονισμός Λειτουργίας 
των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) του άρθρου 5 
του ν. 2525/1997 (Α΄188), τα οποία υπάγονται στη Γενική 
Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης. Με τον ανωτέρω Κα−
νονισμό ρυθμίζονται όλα τα θέματα που αφορούν στην 
ίδρυση, οργάνωση και λειτουργία των ΣΔΕ, στις βασικές 
αρχές και τα χαρακτηριστικά τους, στα προγράμματα 
εκπαίδευσης και στη διάρκειά τους, στη διοίκηση και 
στελέχωση, στη μοριοδότηση των εκπαιδευτών, στην 
αξιολόγηση και αυτοαξιολόγηση δομών, προγραμμά−
των, εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων, στην υπηρεσιακή 
κατάσταση του προσωπικού τους, στη διαδικασία και 
στον τρόπο εγγραφών και μετεγγραφών, στην έναρ−
ξη και λήξη του εκπαιδευτικού έτους, στα υπηρεσιακά 
έντυπα και οποιαδήποτε λοιπά θέματα λεπτομερειακού 
χαρακτήρα τα οποία αφορούν την οργάνωση και τη 
λειτουργία τους.»
 8. Στο άρθρο 47κ του ν. 4186/2013 (Α΄193) καταργού−
νται οι παράγραφοι 1 και 4, αναριθμούμενων των λοιπών 
σε 1, 2, 3, 4.
 9. Στο άρθρο 31 του ν. 4115/2013 (Α΄24) αντικαθίσταται 
η περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 ως ακολούθως: 
«1. α) Τίτλο αποφοίτησης της υποχρεωτικής τουλάχι−
στον εκπαίδευσης ελληνικών σχολείων στην Ελλάδα, 
στα οποία συμπεριλαμβάνονται και τα Σχολεία Δεύ−
τερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) του άρθρου 5 του ν. 2525/1997 
(Α΄188) τα οποία ανήκουν στην αρμοδιότητα της Γενικής 
Γραμματείας Δια Βίου Μάθησης.»
10. Από τα ταμειακά διαθέσιμα του καταργηθέντος 
Ο.Ε.Ε.Κ., σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3879/2010 
(Α΄63), τα οποία μεταφέρθηκαν στη Γενική Γραμματεία 
Δια Βίου Μάθησης για τις λειτουργικές ανάγκες των 
δημοσίων Ι.Ε.Κ., βάσει του άρθρου 54 παράγραφος 5 
περίπτωση α΄ του ν. 3966/2011 (Α΄118), τμήμα αυτών που 
αφορά καταβληθέντα δίδακτρα υποψηφίων καταρτιζό−
μενων για το 2010, οι οποίοι για διάφορους λόγους δεν 
εκπαιδεύτηκαν, είναι δυνατόν να επιστραφούν στους 
δικαιούχους, ως αδικαιολογήτως καταβληθέντα, από το 
Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ). Οι δι−
καιούχοι επιστροφής των ανωτέρω διδάκτρων υποχρε−
ούνται να υποβάλουν στη Γενική Γραμματεία Δια Βίου 
Μάθησης εντός ενός (1) μηνός από τη δημοσίευση του ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3943
παρόντος νόμου: α) το παραστατικό ή νόμιμο αντίγραφο 
της καταβολής των διδάκτρων, β) υπεύθυνη δήλωση 
του ν. 1599/1986 στην οποία θα αναγράφεται το ακριβές 
ποσό καταβολής, ο φορέας στον οποίο κατεβλήθησαν 
τα δίδακτρα (Ο.Ε.Ε.Κ.), καθώς και η αιτία καταβολής 
τους. Η εκκαθάριση των ανωτέρω επιστροφών από το 
ΙΝΕΔΙΒΙΜ θα γίνει μετά από έγκριση των ανωτέρω δι−
καιολογητικών από τη Γ.Γ.Δ.Β.Μ. και αποστολή τους στο 
φορέα εκκαθάρισης.
 11. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 18 του 
ν. 4186/2013 αντικαθίσταται ως εξής: 
«Η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών γίνεται 
από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π., βάσει των προγραμματικών συμφω−
νιών του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. με τα Επαγγελματικά Επιμελητήρια 
ή και τις επιστημονικές ενώσεις, εφόσον υπάρχουν, με 
τη σύμφωνη γνώμη του I.E.Π..»
12. Κυρώνεται από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως η αριθμ. ΓΠ/20082/23.12.2012 απόφαση 
του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού 
και Αθλητισμού «Σύστημα Πιστοποίησης Εκπαιδευτι−
κής Επάρκειας Ενηλίκων της Μη Τυπικής Εκπαίδευσης» 
(Β΄2844), καθώς και η αριθμ. Β/2387/17.1.2013 απόφαση 
του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. όπως τροποποιήθηκε με την 
αριθμ. ΔΠ/13515/24.5.2013 όμοια απόφαση και ισχύει, κα−
θώς και κάθε άλλη απόφαση που εκδόθηκε σε εκτέλεση 
της ανωτέρω υπουργικής απόφασης.
13. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαϊου 2014.
Άρθρο 48
Ρυθμίσεις Ιδιωτικών Σχολείων
1. Η παρ. 4 του άρθρου 12 του ν. 682/1977 «Περί Ιδι−
ωτικών σχολείων Γενικής Εκπαιδεύσεως και Σχολικών 
Οικοτροφείων» (Α΄244) αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Οι κτηριακές εγκαταστάσεις και το σύνολο των 
λοιπών υποδομών των ιδιωτικών σχολείων δύναται να 
αξιοποιούνται σε χρόνους εκτός διδακτικού ωραρίου ή 
και διδακτικών ημερών, για την παροχή υπηρεσιών μορ−
φωτικού, επιμορφωτικού, πολιτιστικού, ψυχαγωγικού ή 
αθλητικού σκοπού ή σκοπού φιλοξενίας, εφόσον οι υπη−
ρεσίες αυτές δεν αντίκεινται στη φύση της εκπαίδευσης 
και στο χαρακτήρα του σχολείου και διασφαλίζεται η 
προσήκουσα παροχή υπηρεσιών γενικής εκπαίδευσης. 
Η άσκηση των ως άνω υπηρεσιών δύναται να γίνεται 
από τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που έχουν άδεια 
λειτουργίας ιδιωτικών σχολείων.»
 2. Από την έναρξη ισχύος των διατάξεων του
ν. 4093/2012 (Α΄ 222) καταργούνται οι κάτωθι διατάξεις:
α) τα άρθρα 64, 71, 72, 73, 74, 76 και 77 του α.ν. 2545/1940 
(Α΄287) «Περί Ιδιωτικών Σχολείων−Φρόντιστηρίων και 
Οικοτροφείων»,
β) το άρθρο 10 του ν. 682/1977 (Α΄244) «Περί Ιδιωτικών 
Σχολείων Γενικής Εκπαίδευσης και Σχολικών Οικοτρο−
φείων»,
γ) το άρθρο 1 του α.ν. 284/1968 (Α΄32) «Περί κυρώσε−
ως της υπ’ αριθμ. 158379 (Α΄1025) 4.11.1967 υπουργικής 
αποφάσεως περί χαρακτηρισμού των Σχολών Ξένων 
Γλωσσών ως φροντιστηρίων», 
δ) η υ.α. Φ.621.32/129/70882/12.4.1975 (Β΄423) «Περί κρι−
τηρίων φροντιστηρίων», 
ε) η υ.α. Φ.42301/8.4.1978 (Β΄405) «Περί αντικαταστάσε−
ως της Φ.621.32/129/70882 αποφάσεως περί κριτηρίων 
Φροντιστηρίων»,
στ) οι παράγραφοι 59, 60, 61 και 65 της υ.α. 
ΣΤ/56/13.11.2000 (Β΄1409) «Μεταβίβαση δικαιώματος υπο−
γραφής «με εντολή Υπουργού» στους Προϊσταμένους 
των Διευθύνσεων και Γραφείων Πρωτοβάθμιας και Δευ−
τεροβάθμιας Εκπαίδευσης των Νομών και Νομαρχιών»,
ζ) οι παράγραφοι 2, 4, 5 και στην παράγραφο 10 η 
φράση «των φροντιστηρίων» του άρθρου 20 και στην 
παράγραφο 30 η φράση «των Φροντιστηρίων Δευτερο−
βάθμιας Εκπαίδευσης και των Κέντρων Ξένων Γλωσσών» 
του άρθρου 24 της υ.α. Φ. 353.1/324/105657/Δ1/8.10.2002 
(Β΄ 1340) «Καθορισμός των ειδικότερων καθηκόντων 
και αρμοδιοτήτων των προϊσταμένων των περιφερει−
ακών υπηρεσιών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας 
εκπαίδευσης των διευθυντών και υποδιευθυντών των 
σχολικών μονάδων και ΣΕΚ και των συλλόγων των δι−
δασκόντων».
η) η υ.α.46508/10.5.1976 (Β΄661) «Περί προσλήψεως 
αλλοδαπών υπό φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών», 
όπως τροποποιήθηκε με τις υπουργικές αποφάσεις 
Δ5/5284/26.10.1983 (Β΄641) και Δ5/6480/17.12.1985 (Β΄832).
3. Στην υποπαράγραφο Θ.18 της παραγράφου Θ΄ του 
άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 και στην περίπτωση 7 
που προσετέθη με το άρθρο 11 παρ. 5 του ν. 4229/2014, 
η φράση «έως την 31η Δεκεμβρίου 2013» αντικαθίσταται 
από τη φράση «έως τη 15η Ιουλίου 2014».
 4. Στο πρώτο εδάφιο του στοιχείου α΄ και του υπο−
στοιχείου α.ι της περίπτωσης 14 της υποπαραγρά−
φου Θ.3 της παραγράφου Θ΄ τού άρθρου πρώτου του
ν. 4093/2012, όπως αντικαταστάθηκε από την παράγρα−
φο 15 περίπτωση α΄ του άρθρου 30 του ν. 4111/2013, μετά 
τη φράση «επικαιροποιούνται» προστίθεται η φράση 
«από τις οικείες Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευ−
σης».
5. Στην περίπτωση 3 της υποπαραγράφου Θ3 του
ν. 4093/2012, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του 
άρθρου 30 του ν. 4111/2013, προστίθεται δεύτερο εδάφιο 
ως εξής: 
«Η εν λόγω αίτηση υποβάλλεται το αργότερο μέχρι 
τη λήξη του πρώτου τριμήνου του ημερολογιακού έτους 
εντός του οποίου πρόκειται να ξεκινήσει τη λειτουργία 
του το σχολείο, προκειμένου οι μονάδες εκπαίδευσης 
να λειτουργήσουν από το επόμενο σχολικό έτος.»
6. Οι σύζυγοι ή συγγενικά πρόσωπα μέχρι δευτέρου 
βαθμού συγγενείας φυσικού προσώπου που ήταν ολικώς 
ή μερικώς κάτοχος αδείας ιδιωτικού σχολείου πρω−
τοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποί−
οι συμμετέχοντας σε εταιρικό σχήμα οποιασδήποτε 
νομικής μορφής, αιτούνται έκδοση νέας άδειας προ−
κειμένου να λειτουργήσουν στην ίδια διεύθυνση εντός 
της επομένης διετίας ιδιωτικό σχολείο πρωτοβάθμιας 
και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υποχρεούνται στην 
προσκόμιση του εντύπου υπεραξίας του άρθρου 13 του 
ν. 2238/1994. 
7. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 49
Ρύθμιση Αρμοδιότητας Συμβουλίου 
Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων (Σ.Α.Ε.Π.)
1. Το Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προ−
σόντων (Σ.Α.Ε.Π.) του π.δ. 38/2010 «Προσαρμογή της 
ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2005/36/ΕΚ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3944 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση 
των επαγγελματικών προσόντων, και άλλες διατάξεις», 
(Α΄78) είναι αρμόδιο και για την αναγνώριση της επαγ−
γελματικής ισοδυναμίας των τίτλων τυπικής ανώτατης 
εκπαίδευσης τρίτων χωρών της περίπτωσης α΄ της 
παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3696/2008 (Α΄177) και των 
μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών της περίπτωσης β’ της 
ιδίας παραγράφου, όπως αυτή αντικαταστάθηκε από 
την παρ. 23 του άρθρου 30 του ν. 4111/2013 (Α΄18). Κατά 
τα λοιπά το Σ.Α.Ε.Π. εφαρμόζει αναλογικά τη διαδικασία 
του π.δ. 38/2010.
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 50
Τίτλοι Σπουδών Ανώτατης Εκπαίδευσης
1. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παρ. 4 του 
άρθρου 7 του ν. 4142/2013 με τις οποίες συμπληρώθηκε 
το άρθρο 7 του ν. 4009/2011 στους εισαχθέντες έως και 
το ακαδημαϊκό έτος 2012−2013 στα τμήματα των καταρ−
γηθέντων Πανεπιστημίων Δυτικής και Στερεάς Ελλάδας 
απονέμεται ο τίτλος των πανεπιστημίων στα οποία, 
τα τμήματα των ιδρυμάτων αυτών έχουν ενταχθεί ή 
με τμήματα των οποίων έχουν συγχωνευθεί. Ο οικεί−
ος πρύτανης των τελευταίων υπογράφει τους τίτλους 
σπουδών και διενεργεί την ορκωμοσία των αποφοίτων. 
Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται αναλόγως και για τους 
μεταπτυχιακούς φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες 
των καταργηθέντων ιδρυμάτων
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 51
Θέματα Εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
1. Ειδικά και μόνο για το ακαδημαϊκό έτος 2014−2015, 
στους υποψηφίους που υπέβαλαν σε Λύκεια της Δι−
εύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κεφαλληνί−
ας Αίτηση−Δήλωση για συμμετοχή στις πανελλαδικές 
εξετάσεις των Γενικών Λυκείων ή των Επαγγελματικών 
Λυκείων, προβλέπονται θέσεις επιπλέον του αριθμού 
εισακτέων για την εισαγωγή τους σε σχολές, τμήματα 
και εισαγωγικές κατευθύνσεις των Πανεπιστημίων, των 
Ανώτατων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών, των ΤΕΙ, και της 
Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε..
 2. Οι θέσεις αυτές καταλαμβάνονται από τους ανωτέ−
ρω υποψηφίους, εφόσον δεν επιλέγονται κατά πρώτον 
για τις θέσεις της περίπτωσης i της παρ. 11β του άρθρου 
59 του ν. 3966/2011 (Α΄ 118).
3. Οι θέσεις αυτές ορίζονται ως εξής: α) Για τους υπο−
ψηφίους των πανελλαδικών εξετάσεων των ημερήσιων 
ΓΕΛ και ΕΠΑ.Λ. −ομάδα Β΄ σε ποσοστό 0,5% καθ’ υπέρβα−
ση του αριθμού εισακτέων, β) για τους υποψηφίους των 
πανελλαδικών εξετάσεων των ημερήσιων ΕΠΑ.Λ. ομάδα 
Α΄ σε ποσοστό 0,5% καθ’ υπέρβαση του αριθμού εισα−
κτέων, γ) για τους υποψηφίους των εσπερινών ΓΕΛ και 
ΕΠΑ.Λ.−ομάδα Β΄ δίνεται το δικαίωμα να διεκδικήσουν 
όσες θέσεις της ανωτέρω περίπτωσης α΄ μείνουν κενές, 
με αίτησή τους μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων, 
σύμφωνα με τα επιστημονικά πεδία που μπορούν να 
δηλώσουν με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, δ) κατά 
τον προσδιορισμό των θέσεων που αντιστοιχούν στα 
ποσοστά που αναφέρονται στις περιπτώσεις α΄ και β΄ 
της παραγράφου αυτής, γίνεται στρογγυλοποίηση στην 
αμέσως επόμενη ακέραιη μονάδα, αν προκύπτει δεκαδι−
κό υπόλοιπο ίσο ή μεγαλύτερο από το μισό της ακέραι−
ης μονάδας. Αν το δεκαδικό υπόλοιπο είναι μικρότερο 
από το μισό της ακέραιης μονάδας, δεν λαμβάνεται 
υπόψη, εκτός εάν μηδενίζεται η θέση, οπότε γίνεται 
στρογγυλοποίηση στην ακέραιη μονάδα, ώστε σε κάθε 
περίπτωση να υπάρχει μία τουλάχιστον θέση για κάθε 
Σχολή ή Τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση.
4. Η υποπερίπτωση ii της περίπτωσης γ΄ της παρ. 2 
του άρθρου 2 του ν. 2525/1997 (Α΄188), η οποία προστέ−
θηκε με την παρ. 11 περίπτωση β΄ του άρθρου 59 του 
ν. 3966/2011 (Α΄118), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 
2 του άρθρου 44 του ν. 4071/2012 (Α΄85), καταργείται. 
Τα εννέα εδάφια που ακολουθούν την υποπερίπτωση 
iii της περίπτωσης γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 2 του
ν. 2525/1997 διαγράφονται.
 5. Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της περίπτωσης 
β΄ της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 2525/1997 (Α΄ 188), 
όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 1 του 
ν. 2909/2001 (Α΄90) και στη συνέχεια αντικαταστάθηκε 
με την περίπτωση α΄ της παρ. 11 του άρθρου 59 του
ν. 3966/2011 (Α΄118) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Εάν με το σύνολο των μορίων που έχει επιτύχει ο 
υποψήφιος μπορεί να εισαχθεί σε περισσότερες από 
μία σχολές ή τμήματα εισάγεται τελικά μόνο σε εκείνη 
τη σχολή ή τμήμα που προσδιόρισε στη δήλωσή του με 
σειρά προτίμησης υψηλότερη σε σχέση με τις άλλες, 
σχολές ή τμήματα που έχει δηλώσει.» 
6. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 52
Εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με το 10%
1. Στο άρθρο 39 του ν. 4186/2013 (Α΄193) και στην πα−
ράγραφο 33 αυτού, στο πρώτο εδάφιο μετά τη φράση 
«οι οποίοι επιθυμούν να διεκδικήσουν την εισαγωγή 
τους σε Τμήμα, Σχολή ή Εισαγωγική Κατεύθυνση» δι−
αγράφεται το αρκτικόλεξο «Α.Ε.Ι.» και τίθεται η φράση 
«των Πανεπιστημίων, Τ.Ε.Ι., Ανωτάτων Εκκλησιαστικών 
Ακαδημιών, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε., Ανώτερων Σχολών Τουριστικής 
Εκπαίδευσης, Ανωτάτων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών 
Ιδρυμάτων (Α.Σ.Ε.Ι.), Ανωτέρων Στρατιωτικών Σχολών 
Υπαξιωματικών (Α.Σ.Σ.Υ.), Σχολών της Αστυνομικής και 
Πυροσβεστικής Ακαδημίας, καθώς και της Ακαδημίας 
Εμπορικού Ναυτικού». Στο ίδιο εδάφιο και μετά τη φρά−
ση «με βάση τη βαθμολογία της τελευταίας εξέτασής 
τους στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα» προ−
στίθεται η φράση «των ημερήσιων Λυκείων» ενώ στο 
δεύτερο εδάφιο της ίδιας παραγράφου, μετά τη φράση 
«που έπεται της τελευταίας εξέτασης στα πανελλαδι−
κώς εξεταζόμενα μαθήματα», προστίθεται η φράση «των 
ημερήσιων Λυκείων».
Στην ίδια παράγραφο, μετά το τρίτο εδάφιο προστί−
θενται τέταρτο και πέμπτο εδάφια ως εξής: 
«Ειδικά για το ακαδημαϊκό έτος 2014−2015 δίνεται κατ’ 
εξαίρεση το δικαίωμα συμμετοχής στο 10% των θέσεων 
εισακτέων και σε όσους είχαν συμμετάσχει στις πα−
νελλαδικές εξετάσεις των ημερήσιων Λυκείων το έτος 
2012. Οι θέσεις που αντιστοιχούν στο 10% του αριθμού 
εισακτέων κατανέμονται στους υποψηφίους του έτους 
2012 σε ποσοστό 40% και στους υποψηφίους του έτους 
2013 σε ποσοστό 60%.»ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3945
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 53
Μεταφορά Θέσης Εισαγωγής 
Πολυτέκνων, Τριτέκνων και Ειδικών Κατηγοριών
1. Από το ακαδημαϊκό έτος 2014−2015 οι επιτυχόντες 
σε θέση εισαγωγής σε Σχολή ή Τμήμα της Τριτοβάθμιας 
Εκπαίδευσης που είναι: α) πολύτεκνοι, κατά την έννοια 
του άρθρου 1 του ν. 1910/1944 (Α΄229), όπως αντικαταστά−
θηκε με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3454/2006 (Α΄75), 
καθώς και τέκνα των ανωτέρω πολυτέκνων, β) γονείς 
ή τέκνα πολυμελών οικογενειών με τρία ζώντα τέκνα 
από νόμιμο γάμο ή νομιμοποιηθέντα ή νομίμως αναγνω−
ρισθέντα ή υιοθετηθέντα, συμπεριλαμβανομένων των 
περιπτώσεων άγαμων μητέρων με τρία μη αναγνωρι−
σθέντα ζώντα τέκνα και γ) επιτυχόντες: γ.α.) με αδελφό 
ή αδελφή, ενεργό φοιτητή του πρώτου κύκλου σπουδών, 
όπως ορίζεται στο άρθρο 2 του ν. 4009/2011 (Α΄ 195), 
εφόσον δεν είναι ήδη κάτοχος πτυχίου, μετα− πτυχια−
κού ή διδακτορικού τίτλου, που φοιτά σε Πανεπιστήμιο 
ή Τ.Ε.Ι. ή στις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες ή 
στην Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής 
Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.), καθώς και στις Ανώτερες 
Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Πο−
λιτισμού και Τουρισμού διαφορετικής πόλης της μόνιμης 
κατοικίας των γονέων τους, γ.β.) ορφανοί από τον ένα 
ή και από τους δύο γονείς ή τέκνα άγαμης μητέρας με 
ένα ή δύο μη αναγνωρισθέντα τέκνα, γ.γ.) με γονείς, 
τέκνα, αδέλφια, συζύγους που είναι τυφλοί ή κωφάλαλοι 
ή νεφροπαθείς, που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ή 
πάσχουν από μυϊκή δυστροφία Duchenne ή ανήκουν 
στην κατηγορία ατόμων ειδικών αναγκών επειδή έχουν 
κινητικά προβλήματα οφειλόμενα σε αναπηρία άνω του 
67%, γ.δ.) τέκνα των θυμάτων της τρομοκρατίας που 
αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 1897/1990 
(Α΄ 120), γ.ε.) πολύδυμα τέκνα εφόσον συμμετέχουν στις 
πανελλαδικές εξετάσεις εισαγωγής στην τριτοβάθμια 
εκπαίδευση το ίδιο έτος, δικαιούνται τη μεταφορά της 
θέσης εισαγωγής τους σε αντίστοιχη Σχολή ή Τμήμα 
Πανεπιστημίου, εφόσον πέτυχαν σε Πανεπιστήμιο και 
Τ.Ε.Ι., εφόσον πέτυχαν σε Τ.Ε.Ι..
 2. Η κατά τα ανωτέρω μεταφορά της θέσης πραγ−
ματοποιείται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του 
Τμήματος υποδοχής.
 3. Οι δικαιούχοι μεταφοράς δύνανται να υποβάλουν 
σχετική αίτηση προς το Τμήμα υποδοχής.
 4. Η διαδικασία για την υποβολή των αιτήσεων, τη 
μεταφορά της θέσης εισαγωγής, καθώς και κάθε άλλη 
αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος 
άρθρου καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Παιδεί−
ας και Θρησκευμάτων.
5. Η αντιστοιχία των Σχολών και των Τμημάτων των 
Α.Ε.Ι. καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας 
και Θρησκευμάτων, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τους τίτλους 
των αντίστοιχων Σχολών, Τμημάτων και των Εισαγω−
γικών Κατευθύνσεων αυτών, καθώς και τα παρεχόμενα 
επαγγελματικά δικαιώματα, όπου αυτά υφίστανται. Η 
απόφαση εκδίδεται μετά από γνώμη της Α.ΔΙ.Π. η οποία 
περιέρχεται στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμά−
των εντός της αποκλειστικής προθεσμίας των δέκα (10) 
ημερών από την περιέλευση σε αυτή του ερωτήματος 
του Υπουργού.
6. Η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου 
αφορά στους επιτυχόντες που έλαβαν μέρος στις εξε−
τάσεις πανελλαδικού επιπέδου του σχολικού έτους 
2013−2014 και εντεύθεν.
7. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 54
Μετακίνηση Προϊσταμένων 
Γενικών Διευθύνσεων Υπουργείου Παιδείας
και Θρησκευμάτων
1. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρη−
σκευμάτων δύναται να μετακινούνται οι Προϊστάμενοι 
Γενικών Διευθύνσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας του 
Υπουργείου Παιδείας και θρησκευμάτων σε αντίστοιχες 
θέσεις φορέων και υπηρεσιών εν γένει αρμοδιότητας ή 
εποπτείας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, 
μέχρι τη με οποιονδήποτε τρόπο λήξη της θητείας τους 
ή την επιλογή νέων Προϊσταμένων Γενικών Διευθύνσεων.
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 55
Προσωπικό Ανώτατων 
Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.)
1. Τα προβλεπόμενα στο τελευταίο εδάφιο της περί−
πτωσης 1 της παρ. 3 του άρθρου 68 του ν. 4235/2014 
(Α΄32) εφαρμόζονται και για τα υπηρετούντα μέλη των 
κατηγοριών ΕΡ.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Π. των Τ.Ε.Ι.. Το εν λόγω 
προσωπικό διατηρεί μέχρι την έκδοση του προβλεπό−
μενου από τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 29 
του ν. 4009/2011, προεδρικού διατάγματος την κατά το 
χρόνο της ένταξής του βαθμολογική και μισθολογική 
κατάσταση.
2. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης που 
προβλέπεται στις περιπτώσεις 2 και 5 της παρ. 3 του 
άρθρου 68 του ν. 4235/2014 (Α΄32), οι θέσεις των μελών 
της κατηγορίας Ε.Τ.Ε.Π. του άρθρου 29 του ν. 4009/2011, 
των μόνιμων διοικητικών υπαλλήλων και των υπαλλήλων 
ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που υπηρετούν στα 
Α.Ε.Ι. μετατρέπονται αυτοδίκαια σε αντίστοιχες θέσεις 
των προβλεπομένων στο άρθρο 29 του ν. 4009/2011 
μελών κατηγορίας ΕΔΙΠ. Οι ανωτέρω κατηγορίες προ−
σωπικού που εντάσσονται σε θέσεις κατηγορίας ΕΔΙΠ 
διατηρούν την κατά το χρόνο της ένταξής τους βαθ−
μολογική και μισθολογική κατάσταση έως την έκδοση 
του προβλεπόμενου στην παρ. 6 του άρθρου 29 του
ν. 4009/2011 προεδρικού διατάγματος και του προβλε−
πόμενου Οργανισμού του Ιδρύματος.
 3. Στο τέλος της περίπτωσης δ΄ της παρ. 5 του άρ−
θρου 16 του ν. 4009/2011 (Α΄195) προστίθεται εδάφιο 
ως εξής: 
«Η χρονική προϋπόθεση της τριετούς υπηρεσίας του 
πρώτου εδαφίου δεν απαιτείται στις περιπτώσεις με−
τακίνησης Καθηγητών και Λεκτόρων λόγο κατάργησης 
του Τμήματος που υπηρετούσαν.»
4. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.3946 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
Άρθρο 56
Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας 
Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων
1. Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας του 
Τ.Ε.Ι. Ιονιων Νήσων μετονομάζεται σε Τμήμα Ψηφιακών 
Μέσων και Επικοινωνίας Τ.Ε. του Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων με 
έδρα το Αργοστόλι και εντάσσεται στη Σχολή Τεχνο−
λογικών Εφαρμογών του Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Το Τμήμα 
δέχεται εισακτέους από το ακαδημαϊκό έτος 2014−2015 
και εφεξής. Κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη των προ−
εδρικών διαταγμάτων 103/2013 (Α΄136) και 94/2013 (Α΄132) 
που αντίκεικαι στην παρούσα διάταξη καταργείται.
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 57
Ελληνικά Σχολεία του Εξωτερικού
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 4076/2012 (Α΄159) 
όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 8 του άρθρου 82 του 
ν. 4172/2013 (Α΄ 67) η φράση «καταργούνται σταδιακά 
από το σχολικό έτος 2014−2015» αντικαθίσταται από τη 
φράση «καταργούνται σταδιακά από το σχολικό έτος 
2016−2017».
2. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 58
Θέματα Τμημάτων Αθλητικής Διευκόλυνσης
1. Η παρ. 4 του άρθρου 7 του ν. 1894/1990 (Α’ 110) αντι−
καθίσταται ως εξής: 
«4. Κάθε είδους έξοδα που προκύπτουν από τη λει−
τουργία των Τμημάτων Αθλητικής Διευκόλυνσης και 
της Κεντρικής Επιτροπής Αθλητικών Τάξεων, η οποία 
συγκροτείται με απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Πολιτισμού και Αθλητισμού, καλύ−
πτονται από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παι−
δείας και Θρησκευμάτων.»
2. Οι δαπάνες οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί στο 
πλαίσιο λειτουργίας της Κεντρικής Επιτροπής Αθλη−
τικών Τάξεων και αφορούν στην αποπληρωμή των 
τιμολογίων μεταφοράς των μαθητών−αθλητών των 
Τμημάτων Αθλητικής Διευκόλυνσης, μπορούν να κα−
ταβληθούν στους δικαιούχους κατά παρέκκλιση των 
προϋποθέσεων και της διαδικασίας του Δημόσιου Λογι−
στικού, εφόσον, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση της 
ΚΕΑΤ, προκύπτει ότι οι δαπάνες αυτές ήταν άμεσες 
και επιτακτικές για την αντιμετώπιση των λειτουργικών 
της αναγκών και εφόσον εξασφαλιστούν οι σχετικές 
πιστώσεις στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Πο−
λιτισμού και Αθλητισμού.
3. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από την
5η Μαΐου 2014.
Άρθρο 59
Η προθεσμία αναστολής λήψης αναγκαστικών μέ−
τρων του εδαφίου 1 της παρ. A΄ του άρθρου 48 του
ν. 3943/2011, όπως ισχύει, παρατείνεται μέχρι τις 
30.6.2017.
Από 1.7.2017 παύει η περίοδος αναστολής και τυχόν 
υπόλοιπο οφειλής θα εντάσσεται αυτοδίκαια στις ισχύ−
ουσες κατά την ημερομηνία αυτή διατάξεις τμηματικής 
καταβολής, χωρίς απώλεια τυχόν ευεργετημάτων.
Άρθρο 60
Τροποποιήσεις του ν.δ. 86/1969 − Βοσκή − Υλοτομία
1. Το άρθρο 103 του ν.δ. 86/1969 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«Άρθρο 103 
Βοσκότοποι − Ρύθμιση της βοσκής
1. Βοσκότοποι είναι οι εκτάσεις, στις οποίες αναπτύσ−
σεται αυτοφυής ή μη βλάστηση, ποώδης, φρυγανική ή 
ξυλώδης με θαμνώδη ή αραιά δενδρώδη μορφή ή και 
μικτή, οι οποίες δύναται να χρησιμοποιηθούν για βό−
σκηση αγροτικών ζώων.
Για τις ανάγκες εφαρμογής κοινοτικών και εθνικών 
προγραμμάτων, για τις δημοσίου χαρακτήρα ανωτέρω 
εκτάσεις δημιουργείται, κατ’ έτος, αντίστοιχος θεματι−
κός χάρτης στο Σύστημα Αναγνώρισης Αγροτεμαχίων 
(LPIS−GIS), ο οποίος εγκρίνεται με κοινή υπουργική από−
φαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφί−
μων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλα−
γής. Ο ανωτέρω θεματικός χάρτης αφορά αποκλειστικά 
και μόνον στην εφαρμογή των κοινοτικών και εθνικών 
προγραμμάτων και δεν επηρεάζει την αποτύπωση, προ−
στασία και διαχείριση των εκτάσεων αυτών σύμφωνα 
με το εθνικό δίκαιο.
Η προστασία και διαχείριση των βοσκοτόπων, στους 
οποίους υπάγονται και εκτάσεις που έχουν χαρακτήρα 
βοσκότοπου των ακινήτων της παραγράφου 1 του άρ−
θρου 1 του ν. 4061/2012, γίνεται σύμφωνα με την κείμενη 
νομοθεσία και τις επόμενες παραγράφους 2 έως 7 του 
παρόντος.
2. Η χρήση της βοσκής εντός των εκτάσεων που προ−
στατεύονται από τη δασική νομοθεσία ασκείται ελεύθε−
ρα, στο βαθμό που δεν παρεμποδίζεται η φυσική εξέλιξη 
και ανάπτυξη, καθώς και οι παραγωγικές, προστατευ−
τικές, υδρονομικές, αισθητικές και λοιπές λειτουργίες 
των οικοσυστημάτων που συγκροτεί η φυόμενη στις 
ανωτέρω εκτάσεις βλάστηση, η προστασία και διαχεί−
ριση των οποίων διέπεται από τις κείμενες για κάθε 
κατηγορία των ανωτέρω εκτάσεων διατάξεις. 
3. Με απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−
κής Αλλαγής που εκδίδεται μετά από εισήγηση της καθ’ 
ύλην αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζονται τα κριτήρια για την 
κατάταξη των βοσκήσιμων ακινήτων σε ζώνες χαμηλής, 
μεσαίας ή υψηλής βοσκοϊκανότητας, τα στρέμματα που 
αναλογούν ανά ζωική μονάδα ανάλογα με τη βοσκοϊκα−
νότητα του βοσκοτόπων, καθώς και κάθε άλλο σχετικό 
θέμα. Γεωπόνος και δασολόγος που υπηρετούν στην Πε−
ριφερειακή Ενότητα, στην οποία βρίσκεται η βοσκήσιμη 
έκταση και στην οικεία Διεύθυνση Δασών συντάσσουν 
έκθεση αυτοψίας με την οποία προσδιορίζουν, με βάση 
τα κριτήρια της ανωτέρω κοινής υπουργικής απόφασης, 
αν η έκταση ή τμήματα αυτής κατατάσσονται σε ζώνη 
χαμηλής, μεσαίας ή υψηλής βοσκοϊκανότητας.
4. Η βοσκή εντός των ανωτέρω εκτάσεων, στις οποίες 
αυτή δεν έχει απαγορευθεί σύμφωνα με τις διατάξεις 
της κείμενης νομοθεσίας, ασκείται επί τη βάσει διαχει−
ριστικού σχεδίου βόσκησης της περιοχής. Το ανωτέρω 
σχέδιο συντάσσεται για μεν τις ιδιωτικές εκτάσεις με−
ρίμνη των ιδιοκτητών τους, για δε τις δημόσιες, μερίμνη 
των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων, σε περίπτωση 
δε αδυναμίας των τελευταίων, από την αρμόδια Περι−ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3947
φερειακή Ενότητα και εγκρίνεται με απόφαση του Γενι−
κού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, 
μετά από εισήγηση του αρμόδιου Δασάρχη και του 
Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Αγροτικών Υποθέσεων 
της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αν πρόκειται 
για βοσκήσιμες εκτάσεις αρμοδιότητας του Υπουργεί−
ου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στο ανωτέρω 
σχέδιο ρυθμίζεται χωρικά η βοσκή, σύμφωνα με τις 
υφιστάμενες και τις προκύπτουσες χρήσεις, καθώς και 
τη βοσκοϊκανότητα της περιοχής και μελετάται η ανα−
βάθμιση των βοσκήσιμων εκτάσεων προς εξυπηρέτηση 
της σκοπούσας χρήσης. Κατασκευές ή εγκαταστάσεις, 
που προβλέπονται από τα διαχειριστικά σχέδια για την 
εξυπηρέτηση της λειτουργίας του βοσκότοπου, των 
κτηνοτροφών και την καλύτερη διαβίωση των ζώων, 
είναι επιτρεπτές.
Για τον υπολογισμό των δικαιωμάτων χρήσης λαμβά−
νονται υπόψη τα δικαιώματα των αποκαταστηθέντων 
κτηνοτρόφων σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 24 
παρ. 2 του ν. 4061/2012.
5. Τα δικαιώματα χρήσης της βοσκής σε κτηνοτρό−
φους, επί των επιτρεπομένων σύμφωνα με το εγκριθέν 
διαχειριστικό σχέδιο βόσκησης δημοσίων και εποικιστι−
κών χορτολιβαδικών εκτάσεων, κατανέμονται από τις 
οικείες Περιφερειακές Ενότητες, ύστερα από εισήγηση 
των οικείων κτηνοτροφικών οργανώσεων. 
6. Οι δικαιούχοι τη βοσκή κτηνοτρόφοι για τις δημό−
σιες και εποικιστικές χορτολιβαδικές εκτάσεις κατα−
βάλλουν μίσθωμα για τη χρήση της βοσκής, το ύψος 
του οποίου ως και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια με 
τη μίσθωση, καθορίζεται με απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Το 
ανωτέρω μίσθωμα κατατίθεται υπέρ του Δήμου στη 
διοικητική περιφέρεια του οποίου ασκείται η βόσκη−
ση και σε σχετικό λογαριασμό του, με την υποχρέωση 
διάθεσής του αποκλειστικά για τη συντήρηση και την 
κατασκευή έργων υποδομής του βοσκοτόπου, καθώς 
και για τη σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης. 
Οι αποκατεστημένοι κτηνοτρόφοι εξαιρούνται από την 
εφαρμογή της διάταξης αυτής.
7. Με απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής και Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων καθορίζονται οι προδιαγραφές και το 
περιεχόμενο των προβλεπόμενων στην παράγραφο 4 
του παρόντος διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης.»
 2. Σε αποκλειστική προθεσμία ενός (1) έτους από 
την ισχύ του παρόντος νόμου οφείλεται να καταρτι−
στούν προσωρινά διαχειριστικά σχέδια βόσκησης των 
περιοχών της χώρας στις οποίες υφίσταται καθεστώς 
βοσκής. Με απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Αγροτικής Ανά−
πτυξης και Τροφίμων καθορίζονται οι προδιαγραφές 
και το περιεχόμενο των προσωρινών διαχειριστικών 
σχεδίων βόσκησης. Τα προσωρινά σχέδια βόσκησης 
αντικαθίστανται υποχρεωτικά από οριστικά διαχειρι−
στικά σχέδια βόσκησης μέσα σε αποκλειστική προθε−
σμία τριών (3) ετών, που αρχίζει από το πέρας της 
προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου. Αν παρέλθει 
η ανωτέρω προθεσμία των τριών ετών δεν είναι δυνατή 
η βοσκή των βοσκήσιμων εκτάσεων που εποπτεύει η 
δασική υπηρεσία χωρίς την ύπαρξη των εγκεκριμένων 
οριστικών διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης. Κατ’ εξαί−
ρεση, δύναται μετά τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας 
των τριών (3) ετών να υπαχθούν κατά τα ανωτέρω ορι−
ζόμενα σε καθεστώς βόσκησης και περιοχές που δεν 
βόσκονταν, μετά από αίτημα των οικείων κτηνοτροφι−
κών οργανώσεων, υπό την προϋπόθεση της κατάρτισης 
και έγκρισης διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης για τις 
περιοχές αυτές.
 3. Η παρ. 1 του άρθρου 105 του ν.δ. 86/1969 αντικα−
θίσταται ως εξής:
«1. Με δασική αστυνομική διάταξη βοσκής, που εκδί−
δεται αυτεπάγγελτα από το δασάρχη απαγορεύεται 
η βοσκή παντός ζώου σε έκταση που κηρύχθηκε ανα−
δασωτέα.»
4. Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 107 του ν.δ. 86/ 
1969 (Α΄ 7) αντικαθίστανται ως εξής:
«1. Στις κηρυγμένες αναδασωτέες εκτάσεις λόγω 
πυρκαγιάς, που υπέρκεινται χωριών ή συνοικισμών ή 
βρίσκονται εντός λεκανών σχηματισμού χειμάρρων, 
απαγορεύεται η βοσκή, των μεν προβάτων και των με−
γάλων ζώων το λιγότερο επί πενταετία, των δε αιγών 
το λιγότερο επί επταετία από την ημέρα της πυρκαγιάς.
2. Στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου 
και σε άλλες αναδασωτέες λόγω πυρκαγιάς εκτάσεις, 
εφόσον επήλθε πλήρης αναγέννηση μετά την πυρκαγιά, 
δύναται να ρυθμίζεται ο χρόνος της απαγόρευσης της 
βοσκής των κτηνοτροφικών ζώων αναλόγως των σταθ−
μολογικών συνθηκών του οικοσυστήματος, με απόφαση 
του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης 
Διοίκησης, μετά από εισήγηση του αρμοδίου Δασάρχη 
και σύμφωνη γνώμη του Διευθυντή Συντονισμού και 
Επιθεώρησης Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης 
στην οποία θα βεβαιώνεται ότι δια της βοσκής αυτών 
δεν κινδυνεύει η επελθούσα αναγέννηση των δασικών 
οικοσυστημάτων και η ομαλή αποκατάστασή τους.»
 5. Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του 
άρθρου 110 του ν.δ. 86/1969, όπως ισχύει, προστίθενται 
οι λέξεις «πλην των κειμένων στις νησιωτικές περιοχές 
του νομού αυτού».
 6. Στο τέλος της πρώτης παραγράφου του άρθρου 
63 του ν.δ. 86/1969 προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Δικαιώματα κάρπωσης που ασκούνται με βάση εγκε−
κριμένες διαχειριστικές μελέτες ή πίνακες υλοτομίας 
από κτηνοτρόφους στις δασικού χαρακτήρα εκτάσεις 
που διατέθηκαν σε αυτούς για την αποκατάστασή τους 
με τις διατάξεις της αγροτικής νομοθεσίας διατηρού−
νται μέχρι τη λήξη ισχύος των διαχειριστικών μελετών 
ή των πινάκων υλοτομίας και μόνο.»
Άρθρο 61
1. Οι μισθώσεις ακινήτων που υπάγονται στο π.δ. 34/ 
1995 (Α΄ 30) και βρίσκονται στην Κεντρική Δημοτική Αγο−
ρά (Βαρβάκειος Αγορά) του Δήμου Αθηναίων και έληξαν 
ή λήγουν οποτεδήποτε, παρατείνονται για έξι (6) έτη με 
απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναί−
ων και με απευθείας σύναψη σύμβασης παράτασης της 
μίσθωσης με τον εγκατεστημένο στο μίσθιο μισθωτή, 
εφόσον αυτός τηρεί τους όρους της σύμβασης. Το μη−
νιαίο μίσθωμα στις παραπάνω παρατάσεις δεν μπορεί 
να συμφωνηθεί κατώτερο από το προσαυξημένο κατά 
πέντε τοις εκατό (5%) καταβαλλόμενο κατά τον τε−
λευταίο χρόνο μίσθωμα και έκτοτε αναπροσαρμόζεται 3948 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
ετησίως κατά το ποσοστό του ετήσιου πληθωρισμού, 
όπως αυτός προσδιορίζεται κάθε έτος από την Ελληνική 
Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.).
2. Η παράγραφος 1α του άρθρου 23 του ν. 3728/2008 
(Α΄258) καταργείται.
Άρθρο 62
Ρύθμιση θεμάτων Σ.Ε.Υ.Υ.Π.
1. Η περίπτωση α΄ της παρ. 2 του άρθρου 4 του
ν. 2920/2001 αντικαθίσταται ως εξής:
«α) Για τη θέση του Γενικού Επιθεωρητή αποσπάται 
μόνιμος υπάλληλος του Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. κατηγορίας 
ΠΕ, που έχει υπηρετήσει σε θέση Προϊσταμένου Γενικής 
Διεύθυνσης ή Διεύθυνσης, διαθέτει υψηλή επιστημονική 
κατάρτιση προκύπτουσα από μεταπτυχιακούς τίτλους, 
με πενταετή τουλάχιστον εμπειρία σε υπηρεσίες επι−
θεώρησης του Δημοσίου και που έχει διακριθεί για την 
επαγγελματική κατάρτιση, την υπηρεσιακή επίδοση και 
το ήθος του.
Ο Γενικός Επιθεωρητής επιλέγεται και διορίζεται από 
τον Υπουργό Υγείας για τετραετή θητεία.
Οι αποδοχές του Γενικού Επιθεωρητή του Σ.Ε.Υ.Υ.Π. 
καθορίζονται στα τέσσερα πέμπτα των αποδοχών του 
Γ.Ε.Δ.Δ. συμπεριλαμβανομένων των επιδομάτων, ενώ το 
ύψος των δαπανών μετακίνησης, ημερήσιας αποζημίω−
σης και διανυκτέρευσης, προσδιορίζονται αντίστοιχα.
Η πλήρωση των θέσεων των Βοηθών Γενικού Επιθε−
ωρητή γίνεται με την τοποθέτηση Επιθεωρητών, κατά 
τα οριζόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 5 ως 
προϊσταμένων των αντιστοίχων τομέων δράσης του 
Σώματος.»
2. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 4 του 
ν. 2920/2001, ως ισχύει, διαγράφονται οι λέξεις «του 
Γενικού Επιθεωρητή» μετά τις λέξεις «Η απόσπαση» και 
πριν τις λέξεις «των Επιθεωρητών».
3. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 4 του 
ν. 2920/2001, ως ισχύει, διαγράφονται οι λέξεις «του 
Γενικού Επιθεωρητή» μετά τις λέξεις «Η πλήρωση των 
θέσεων» και πριν τις λέξεις «των Επιθεωρητών».
4. Η περίπτωση α΄ της παρ. 7 του άρθρου 4 του
ν. 2920/2001 καταργείται.
 5. Η παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 2920/2001, ως ισχύει, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Ο Γενικός Επιθεωρητής του Σ.Ε.Υ.Υ.Π. εξομοιώνεται 
υπηρεσιακά με Γενικό Διευθυντή των Κεντρικών Υπηρε−
σιών των Υπουργείων.»
 6. Από το άρθρο 2 του ν. 4118/2013 «Ρυθμίσεις για 
την αντιμετώπιση των εξαιρετικά επειγουσών και απρό−
βλεπτων αναγκών του κοινωφελούς μη κερδοσκοπικού 
ιδρύματος με την επωνυμία ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡ−
ΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ και άλλες διατάξεις» (Α΄ 32) το οποίο 
αντικαθιστά το πρώτο εδάφιο των περιπτώσεων β΄, γ΄, 
δ΄ και ε΄ της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 2920/2001 «Σώμα 
Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Υ.Π.) 
και άλλες διατάξεις» (Α΄131) απαλείφονται οι λέξεις «και 
ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου».
Άρθρο 63
Έναρξη ισχύος
H ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή 
του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορί−
ζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως 
νόμου του Κράτους.
Αθήνα, 14 Μαΐου 2014
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
 ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΙΧΕΛΑΚΗΣ
 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ
 ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
 ΚΩΝ/ΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ
 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ 
 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
 ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ−ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
 ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
 ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
 ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΡΟΥΤΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΤΣΑΥΤΑΡΗΣ
 ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ
 ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
 ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ 
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
ΝΙΚΟΛΑΟΣ−ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κρά−
τους.
Αθήνα, 15 Μαΐου 2014
Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...